فارض نت اخی جهان

ADS
نويسنده : قدیر پیری دوشنبه ۱٥ تیر ۱۳٩٤, ۱٠:۱٧ ‎ب.ظ

رسول خدا -ص- فرمود : هر چه ایمان انسان کامل تر باشد به‏ همسرش بیشتر اظهار محبت می نماید.

 1. حضرت محمد صلی الله علیه و آله فرمودند :

هر زنی که شوهرش را با زبان اذیت کند از او هیچ توبه و فدیه و حسنه ای قبول نمی شود تا این که شوهر از حق او راضی شود ، اگرچه روزها روزه بدارد و شب ها را در عبادت باشد بنده ها آزاد کند و اسب های نیکو در راه خدا برای جهاد بدهد پس او اول کسی ست که وارد آتش می شود و همچنین است مردی که نسبت به زنش ظالم و ناسازگار باشد.

مکارم الاخلاق فی حق الزوج و المراة به نقل از رساله امام سجاد علیه السلام ، شرح نراقی

  


2. امام محمد باقر علیه السلام فرموده اند :
به راستی که خداوند عزوجل بر زنان و مردان جهاد را واجب کرده است اما جهاد مردان آن است که (برای حفظ دین و مملکت) مال و خون خود را بذل کنند تا در راه خدا کشته شوند و اما جهاد زن آن است که در مقابل دشواری های زندگی همسرش صبر کند.
مکارم الاخلاق فی حق الزوج علی المراة (ط بیروت ص 215)

3. و نیز فرمودند : جهاد زن مواظبت مراقبت و نگهداری شوهر است.
به نقل از رساله امام سجاد علیه السلام ، شرح نراقی

4. از امام باقر علیه السلام روایت شده ، زنی نزد رسول اکرم صلی الله علیه و آله آمد و عرض کرد :
ای رسول خدا! حق مرد بر زن چیست ؟
حضرت صلی الله علیه و آله فرمود : این که او را اطاعت کند و سرپیچی نکند و از خانه چیزی را بدون اجازه او تصدق ندهد و بی اجازه او روزه مستحبی نگیرد و در هر حال در امر زناشویی او را ممانعت نکند و از منزل خارج نشود مگر به اذن و اجازه او و اگر بدون اجازه او از خانه خارج شود ، ملائکه آسمان و زمین و فرشته های غضب و رحمت او را لعنت می کنند تا وقتی که به منزل برگردد.
مکارم اخلاق فی حق الزوج علی المراة (ط بیروت ص 214) به نقل از رساله امام سجاد علیه السلام ، شرح نراقی

5.حضرت محمد صلی الله علیه و اله فرموده اند :
از ما نیست کسی که وسعت زندگی بر او داده شود و او بر خانواده اش سخت بگیرد.
مستدرک ج 2 ص 643 به نقل از رساله امام سجاد علیه السلام ، شرح نراقی

6. حضرت محمد صلی الله علیه و آله وسلم فرموده اند :
به پدرانتان نیکی کنید تا فرزندانتان بر شما نیکی کنند و از زنان مردم دیده بپوشانید تا زنانتان پاک دامن بمانند. 
امالی صدوق ص 364 به نقل از رساله امام سجاد علیه السلام ، شرح نراقی

7. حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم فرموده اند :
هر مردی زحمت بکشد و بر عیالش انفاق کند خداوند متعال به عوض هر درهم ، هفتصد برابر به او مرحمت فرماید. 
مکارم اخلاق طبرسی به نقل از رساله امام سجاد علیه السلام ، شرح نراقی

8. حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم فرموده اند :
جبرئیل به قدری در مورد زنان به من سفارش کرد که گمان بردم که طلاق دادن آنان سزاوار نیست مگر این که عمل زشتی (فاحشه بینه) از ایشان آشکار گردد.
مکارم الاخلاق طبرسی به نقل از رساله امام سجاد علیه السلام ، شرح نراقی

9. امام سجاد علیه السلام فرموده اند :
دوست دارم پولی داشته ، وارد بازار شوم و از قصابی گوشتی بخرم و برای همسر و عائله ام ببرم. من این کار را از آزاد کردن بنده در راه خداوند تبارک و تعالی بیشتر دوست دارم.
بحار ج 46 ص 66 به نقل از کافی ج 2 ص 12 به نقل از رساله امام سجاد علیه السلام ، شرح نراقی

10. امام رضا علیه السلام فرموده اند :
بر شخص مالدار متمکن واجب است که بر عائه اش در مخارج وسعت بدهد. (تا آرزوی مرگش را ننمایند)
در حدیث دیگر وارد شده یکی از جاهایی که دعا مستجاب می شود ، آن جایی است که مرد وضع مالی خوبی داشته باشد ولی در مخارج اهل و عیال خود سخت گیری کند. در اینجا اگر اهل و عیال او دست به دعا بلند کنند و مرگ پدر یا همسر خود را از خدا بخواهند دعای آنها زود مستجاب می شود تا مال آنها به دست خود عیال و بچه ها آید و از

آن استفاده کنند. 
به نقل از رساله امام سجاد علیه السلام، شرح نراقی

11. امام صادق علیه السلام درمورد حقی که زن بر شوهرش دارد فرمود :
حق زن بر شوهر ، غذا دادن ، لباس پوشاندن ، با او خوشرفتاری کردن و رو ترش نکردن است اگر مردی چنین رفتاری نماید ، وظیفه شرعی خود را در ازای حقوق همسرش به انجام رسانیده است.
بحار ج 104 ص 151 به نقل از رساله امام سجاد علیه السلام ، شرح نراقی

12. حضرت زهرا سلام الله علیها فرمودند :
بهترین شما کسی است که در برخورد با مردم نرم تر و مهربان تر باشد و ارزشمندترین مردم کسانی هستند که با همسرانشان مهربان و بخشنده اند. دلال الامامه و کنزالعمال ، ج ‌7، ص 225

13. حضرت امام محمد باقر علیه السلام فرموده اند :
هرکه آزار و اذیت زنان را تحمل کند و بردباری نماید اگرچه در برابر یک سخن ناروا باشد خداوند او را از آتش جهنم آزاد کند بهشت را بر او واجب گرداند در نامه عمل او دویست هزار نیکی بنویسد دویست هزار زشتی از آن محو کند مقام او را دویست هزار درجه بلند نماید و به شماره موهای بدنش عبادت یک سال برای او بنویسد.
مکارم اخلاق طبرسی به نقل از رساله امام سجاد علیه السلام، شرح نراقی

14. پیغمبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم فرمود :
هر زنی که در مقابل بد اخلاقى ‏هاى شوهرش ‏بردبارى کند خدا ثواب آسیه دختر«مزاحم‏»را به وى عطا خواهد کرد. 
بحار ج 103 ص 247

15. پیغمبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم فرمود :
بعد از ایمان به خدا نعمتى بالاتر از همسرموافق و سازگار نیست.
مستدرک ج 2 ص 532

16. رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود :
بهترین شما مردى است‏ که با همسرش به خوبى رفتار کند و من از همه شما نسبت ‏به همسرم‏ خوشرفتارتر هستم.
وسائل ج 14 ص 122

17. شخصى خدمت رسول خدا صلى الله علیه و آله عرض کرد :
همسرى دارم که به هنگام ورود به خانه به استقبالم مى ‏آید و به هنگام خروج ‏بدرقه ‏ام می کند. هنگامى که مرا اندوهناک یافت در تسلیت من می گوید : اگردرباره رزق و روزى مى ‏اندیشى غصه نخور که خدا ضامن روزى است و اگر در امور آخرت مى ‏اندیشى خدا اندیشه و اهتمام ترا زیاده گرداند. پس ‏رسول خدا فرمود :
خداى را در این جهان عمال و کارگزارانى است و این ‏زن از عمال خدا می باشد ، چنین همسرى نصف اجر یک شهید را خواهدداشت.
وسائل الشیعة ج 14 ص 17

18. رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود : هر کس همسرش را (بى‏ جهت) متهم به‏ زنا کند همانند مار که از پوستش خارج می شود از حسناتش خارج خواهدشد و به تعداد موهاى بدنش هزار گناه در نامه اعمالش ثبت‏ خواهد شد.
بحار جلد 103 ص 248

19. امیر المؤمنین‏ علی علیه السلام فرمود :
آنها (زنان) نزد شما امانت هاى خدا هستند ، آزارشان نرسانید و بر آنها سخت نگیرید.
مستدرک جلد 2 ص 551

20. پیامبر اسلام‏ صلی الله علیه و آله فرمود :
هر مردى که ‏به صورت همسرش سیلى بزند. خدا به فرشته مامور دوزخ (مالک) دستور می دهد که در دوزخ هفتاد سیلى بر صورتش بزند و هر مردى که دستش را بر موهاى زن مسلمانى بگذارد (براى اذیت موى سرش را بگیرد) در دوزخ‏ دستش با میخ هاى آتشین کوبیده می شود. مستدرک جلد 2 ص 550

21. وقتى سعد بن معاذ که یکى از اصحاب بزرگ رسول خدا و مورد احترام آن جناب بود درگذشت ، رسول اکرم مانند صاحبان عزا با پاى برهنه ‏در تشییع جنازه ‏اش شرکت نمود. بدست مبارک خویش جنازه را در قبر نهاده روى آنرا پوشاند. در آن هنگام مادر سعد که آن همه احترام را از رسول ‏خدا مشاهده نمود فرزندش سعد را مخاطب قرار داده گفت : اى سعد بهشت گوارایت‏ باد.

پیغمبر اکرم فرمود : اى مادر سعد! این چنین مگو ، زیرا سعد را درقبر فشار سختى وارد شد. 
بعدا علت فشار قبر سعد را از آن حضرت ‏پرسیدند.
فرمود : علتش آن بود که با خانواده ‏اش بد اخلاقى می کرد.
بحار ج 73 ص 298

22. حضرت صادق علیه السلام از پدرش نقل کرده که فرمود :
هر کس زن‏ گرفت ، ‏باید او را گرامى و محترم بشمارد.
بحار جلد 103 ص 224

23. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود :
این سخن مرد که به همسرش می گوید : واقعا ترا دوست دارم ، هرگز از قلبش خارج نخواهد شد.
شافى جلد 2 ص 138

24. امام صادق علیه السلام فرمود :
یکى از اخلاق پیغمبران اینست که نسبت‏ به‏ همسرانشان محبت دارند.
بحار جلد 103 ص 236

25. رسول خدا (ص) فرمود :
هر چه ایمان انسان کامل تر باشد به‏ همسرش بیشتر اظهار محبت می نماید.
بحار جلد 103 ص 228

26. حضرت صادق علیه السلام فرمود :
هر کس از دوستان ما باشد به ‏همسرش بیشتر اظهار محبت می کند.
بحار جلد 103 ص 223

27. رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود :
مرد سرپرست ‏خانواده ‏است و هر سرپرستى نسبت ‏به زیردستانش مسؤولیت دارد.
مستدرک جلد 2 ص 550

28. امام صادق علیه السلام فرمود :
هر زنى که به شوهرش احترام کند و آزارش نرساند خوشبخت و سعادتمند خواهد بود.
بحار ج 103 ص 253

29. پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود :
بهترین زنان شما ، زن هایى ‏هستند که داراى محبت ‏باشند.
بحار ج 103 ص 235

30. حضرت رضا علیه السلام فرمود :
بعضی زن ها براى شوهرشان ‏بهترین غنیمت هستند ، زنانی که به شوهرشان اظهار محبت کنند.
مستدرک ج 2 ص 532

31. حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام فرمود :
روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله بر ما در منزل وارد شد.
فاطمه علیها السلام نزدیک دیگ غذا نشسته بود و من هم برایش عدس تمیز می کردم. آن حضرت مرا با لقب ابالحسن می خواندند ، عرض کردم : بفرمایید. اظهار داشتند :
بشنو از من آنچه را که به دستور پروردگارم می گویم ! هیچ مردی نیست که در کارهای منزل به همسرش کمک کند ، مگر اینکه پاداش او به هر تار مویی که بر بدنش روییده باشد ، ثواب یک سال عبادتی است که تمام روزهایش را روزه گرفته و تمام شب هایش را به عبادت ایستاده ، شب زنده داری کرده باشد و خداوند به او ثوابی می بخشد که به انبیای صابر خود مثل حضرت داوود و یعقوب و عیسی علیهم السلام بخشیده باشد.

ای علی ! کسی که در کارهای خانه به همسر خود بدون سرکشی و دلتنگی و تکبر خدمت نماید ، پروردگار اسمش را در دفتر شهدا ثبت می کند و برایش به هر روز و شبی ثواب هزار شهید و به هر قدمی که بر می دارد به آن مرد ثواب حج و عمره می دهد و به هر قطره ای که از بدنش عرق بیاید یک خانه در بهشت برایش منظور می نماید.
ای علی ! یک ساعت خدمت کردن به همسر در کارهای خانه بهتر از عبادت هزار سال و هزار حج و هزار عمره و بهتر از آزادی هزار بنده در راه خدا و هزار جنگ در راه دین و عیادت از هزار مریض و هزار نماز جمعه و هزار تشییع جنازه و هزار گرسنه ای که برای رضای خداوند رحمان سیر گردد و هزار برهنه را پوشاند و هزار اسب در

راه پروردگار دادن و برایش بهتر از هزار دینار به مستمندان صدقه دادن و بهتر از تلاوت تورات و انجیل و زبور و قرآن است و بهتر از آزاد کردن هزار اسیر و بخشیدن هزار شتر به فقراست و چنین مرد خدمتکار به همسر ، از دنیا بیرون نمی رود مگر این که جایگاه خوب خود را در بهشت ببیند. 
ای علی! کسی که روگردانی و تکبر نکند در خدمت به همسرش بدون حساب وارد بهشت می شود. 
ای علی ! خدمت به همسر کفاره (پاک کننده) گناهان کبیره است و خاموش کننده آتش خشم پروردگار جبار و صداق ازدواج با حورالعین و این خدمت موجب زیادی خوبی ها و علو مقام است.
ای علی! خدمتکار همسر نمی شود مگر شخص صدیق و درستکار و یا شهید و یا مردی که خداوند متعال خیر دنیا و آخرت را برایش خواسته باشد. بحار ج 13 ص 133 چاپ ایران و جامع الاخبار ص 102

32. پیغمبر اسلام صلى الله علیه و آله فرمود :
زن نگهبان و امانتدار اموال شوهرش می باشد و در این باره مسؤولیت دارد.
مستدرک ج 2 ص 550

33. حضرت علی بن الحسین امام سجاد علیه السلام در مورد حقوق همسر فرموده اند :
و اما حق همسرت آن است که بدانی خداوند متعال با آفرینش او وسیله ارامش و رفاه و انس و نگهداری تو را فراهم نموده است.
هر کدام از شما زن و مرد بر نعمت وجود دیگری خدا را سپاس گوید و بداند که این نعمت الهی است.
بر او و بر تو واجب است که نعمت الهی را گرامی داشته و در معاشرت با او خوشرفتاری و رفق پیشه کنی اگرچه حق تو بر زن سخت تر و رعایت محبوب و مکروه تو (اگر زیاده خواهی نباشد) بر او لازم تر است ، ولی زن حق مهربانی و انس بر تو دارد و جایگاه آرامش و آسایش غریزه ای ست که گریزی از آن نیست و این حق بزرگی

است. 
رساله حقوق امام سجاد علیه السلام

34. حضرت محمد (ص) :
هر که زنی گیرد و در خاطر داشته باشد که مهر او را نپردازد هنگام مرگ چون زتاکاران بمیرد ... 
نهج الفصاحه ، حدیث 1031

35. حضرت محمد (ص) : 
زن بگیرید و طلاق مدهید ، زیرا عرش از وقوع طلاق می لرزد.
نهج الفصاحه ، حدیث 1147

36. حضرت محمد (ص) :
خداوند شما را درباره زنان به نیکی سفارش می کند ، زیرا زنها ، مادران ، دختران و خاله های شما هستند.
نهج الفصاحه ، حدیث 779

37. حضرت محمد (ص) :
بهترین زنان شما ، زن عفیف راغب است که در ناموس خود عفت و به شوهر خود رغبت داشته باشد. 
نهج الفصاحه ، حدیث 1534

38. حضرت محمد (ص) :
عفت ، زینت زنان است. نهج الفصاحه ، حدیث 2008

حدیث (1) رسول اکرم صلى الله علیه و آله :

مِن سَعادَةِ المَرءِ المُسلِمِ الزَّوجَةُ الصّالِحَةُ وَالمَسکَنُ الواسِعُ وَالمَرکَبُ البَهىُّ وَالوَلَدُ الصّالِحُ؛

 از خوشبختى مرد مسلمان، داشتن همسرى شایسته، خانه اى بزرگ، وسیله اى راحت براى سوارى و فرزندى خوب است.

بحارالأنوار(ط-بیروت) ج73، ص155

 

 
حدیث (2) امام على علیه السلام :

أَحسِنِ الصُّحبَةَ لَها فَیَصفُوَ عَیشُکَ؛

با همسرت خوش رفتار باش تا زندگى ات با صفا گردد.

من لایحضره الفقیه، ج4، ص392، ح5834

 

 
حدیث (3) امام باقر علیه السلام :

اِنَّ اَکرَمَکُم عِندَ اللّه  اَشَّدُّکُم اِکراما لِحَلائِلِهِم؛

گرامى ترین شما نزد خدا، کسى است که بیشتر به همسر خود احترام بگذارد.

وسایل الشیعه ج 21 ، ص311 ، ح27157 {شبیه این حدیث در من لایحضر الفقیه ج3 ، ص506 و تهذیب الاحکام ج8، ص141}

 
حدیث (4) رسول اکرم صلى الله علیه و آله :

إنَّ الرَّجُلَ إذا نَظَرَ إلَى امرَأَتِهِ وَنَظَرَت إلَیهِ نَظَرَ اللّه  تَعالى إلَیهِما نَظَرَ الرَّحَمَةِ؛

 

وقتى مردى به همسر خود نگاه کند و همسرش به او نگاه کند خداوند بدیده رحمت به آنان نگاه مى کند.

 نهج الفصاحه ص278 ، ح 621

 

 
حدیث (5) حضرت زهرا سلام الله علیها:

خِیارُکم اَلیَنُکم مَناکِبَةً وَ اَکرَمُهم لِنِسائِهِم؛

بهترین شما کسی است که در برخورد با مردم نرم تر و مهربان تر باشد و ارزشمندترین مردم کسانی هستند که با همسرانشان مهربان و بخشنده اند.

عوالم العلوم و المعارف ج11 ، ص909

 
حدیث (6) امام رضا علیه السلام :

لَیْسَ بَیْنَ الْوالِدِ وَ وَلَدِهِ رِبا وَ لا بَیْنَ الزَّوْجِ وَ الْمَرأَةِ رِبا؛

بین پدر و فرزند و بین شوهر و همسرش ربا (حرام) نیست.

فقه الرضا، ص 258

 
حدیث (7) امام صادق علیه ‏السلام :

خَمْسُ خِصالٍ مَنْ فَـقَـدَ واحِدَةً مِنْهُنَّ لَمْ یَزَلْ ناقِصَ العَیْشِ زائِلَ الْعَقْلِ مَشْغولَ الْقَلْبِ، فَاَوَّلُّها: صِحَّةُ البَدَنِ وَ الثّانیَةُ: اَلاْمْنُ وَ الثّالِثَةُ: اَلسَّعَةُ فِى الرِّزْقِ، وَ الرّابِعَةُ: اَلاَنیسُ الْمُوافِقُ (قال الراوى:) قُلْتُ: و مَا الاْنیسُ الْمُوافِقُ؟ قال: اَلزَّوجَةُ الصّالِحَةُ، وَ الوَلَدُ الصّالِحُ، وَ الْخَلیطُ الصّالِحُ وَ الخامِسَةُ: وَ هِىَ تَجْمَعُ هذِه الْخِصالَ: الدَّعَةُ؛

پنج چیز است که هر کس یکى از آنها را نداشته باشد، همواره در زندگى‏ اش کمبود دارد و کم خرد و دل نگران است: اول، تندرستى، دوم امنیت، سوم روزى فراوان، چهارم همراهِ همرأى. راوى پرسید: همراهِ همرأى کیست؟ امام فرمودند: همسر و فرزند و همنشین خوب و پنجم که در برگیرنده همه اینهاست، رفاه و آسایش است.

خصال ج1 ، ص 284

 
حدیث (8) امام سجاد علیه ‏السلام :

وَ اَمّا حَقُّ الزَّوجَةِ فَاَنْ تَعْلَمَ اَنَّ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَها لَکَ سَکَنا وَ اُنْسا فَتَعْلَمَ اَنَّ ذلِکَ نِعْمَةٌ مِنَ اللّه‏ِ عَلَیْکَ فَـتُـکْرِمَها وَ تَرْفُقَ بِها وَ اِنْ کانَ حَقُّکَ اَوجَبَ فَاِنَّ لَها عَلَیْکَ اَنْ تَرْحَمَها؛

حق زن این است که بدانى خداوند عزوجل او را مایه آرامش و انس تو قرار داده و این نعمتى از جانب اوست، پس احترامش کن و با او مدارا نما، هر چند حق تو بر او واجب‏تر است اما این حق اوست که با او مهربان باشى.

 من لایحضره الفقیه ج 2، ص 621، ح 3214

 
حدیث (9) پیامبر صلى ‏الله‏ علیه ‏و ‏آله :

خَیْرُکُم خَیْرُکُم لِنِسائِهِ و اَنَا خَیْرُکُم لِنِسائى؛

بهترین شما کسى است که براى زنان خود بهتر باشد و من بهترین شما براى زن خود هستم.

من لایحضره الفقیه ج 3، ص 443

 

آیین همسرداری در احادیث اسلامی

به نام آنکه دل کاشانه اوست

چراغ هر کسی در خانه اوست

یکی از موضوعات مهمی که هر مؤمنی خواهان فهم آن از کلام درربار معصومین علیهم السلام است، موضوع «آیین همسرداری » است . بدین منظور، بر آن شدیم تا به «آیین همسرداری در احادیث اسلامی » نظری بیفکنیم و «40 حدیث » در این زمینه را برگزینیم و با ترجمه هایی دقیق و روان همراه سازیم و با عنوان هایی زیبا و تفکر برانگیز زمینه تدبر فراهم کنیم و این نکته را نیز خاطرنشان کنیم که 20 حدیث آغازین آن ها مربوط به «اخلاق شوهر نسبت به همسر» و 20 حدیث پسین آن ها مربوط به «اخلاق زن نسبت به همسر» است .

چشمان امید ما می گوید که این «حدیث گزینی » مطبوعتان می آید و مقبولتان می افتد; اما «خواجه شیراز» نیز چه در سفته است که گفته است:

صالح و طالح متاع خویش نمودند

تا که قبول افتد که در نظر آید

یادآوری می شود که مبلغان محترم می توانند در ماه مبارک رمضان این موضوع را در قالب سخنرانی کوتاه (10 دقیقه ای) بین دو نماز یا بعد از نماز صبح مطرح کرده و هر روز یک یا دو مورد از وظایف زن یا مرد را بیان کنند . البته مبلغان هنرمند با طرح مقدمه و ارائه توضیح و سپس نتیجه گیری مطلوب از این احادیث، جلسات با برکت و پرفیضی خواهند داشت .

اخلاق شوهر نسبت به همسر

اظهار محبت بیشتر: ایمان بیشتر

1- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«کلما ازداد العبد ایمانا ازداد حبا للنسآء (1) ; هر چه ایمان بنده زیاد شود، محبت [وی] به زن ها نیز زیاد می شود .»

دوستدار اهل بیت علیهم السلام دوستدار همسر است

2- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«کل من اشتد لنا حبا اشتد للنساء حبا (2) ; هر کس بیشتر دوستدار ما (خاندان عصمت و طهارت) باشد، به زن ها (همسرش) نیز بیشتر دوستی می کند .»

صفای زندگی اینجاست، اینجا

3- حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند:

«فدارها علی کل حال واحسن الصحبة لها فیصفو عیشک (3) ; همیشه با همسرت مدارا کن، و با او به نیکی همنشینی کن تا زندگیت باصفا شود .»

از تکبر و خشونت بپرهیز

4- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«خیر الرجال من امتی الذین لایتطاولون علی اهلیهم و یحنون علیهم ولا یظلمونهم (4) ; بهترین مردان امت من، آن کسانی هستند که نسبت به خانواده خود خشن و متکبر نباشند و بر آنان ترحم و نوازش کنند و به آنان آزار نرسانند .»

سیلی، هرگز!

5- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«فای رجل لطم امراته لطمة، امرالله عزوجل مالک خازن النیران فیلطمه علی حر وجهه سبعین لطمة فی نار جهنم (5) ; هر کس به صورت زنش سیلی بزند، خداوند به آتشبان جهنم دستور می دهد تا در آتش جهنم هفتاد سیلی بر صورت او بزند .»

من تو را دوست دارم

6- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«قول الرجل للمراة انی احبک لا یذهب من قلبها ابدا (6) ; این گفتار مرد به همسرش که «من تو را دوست دارم » ، هرگز از قلب زن بیرون نمی رود.»

تامین سعادت دینی و دنیایی همسر

7- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«للمراة علی زوجها ان یشبع بطنها، و یکسو ظهرها، ویعلمها الصلاة والصوم والزکاة ان کان فی مالها حق، ولاتخالفه فی ذلک (7) ; حق زن بر شوهرش این است که او را سیر کند، لباس بپوشاند، نماز و روزه و زکات را - اگر در مال زن حق زکاتی است - به او یاد دهد، و زن نیز در این کارها با او مخالفت نورزد .»

این هم جهاد در راه خداست

8- امام رضا علیه السلام می فرمایند:

«الکآد علی عیاله من حل کالمجاهد فی سبیل الله (8) ; کسی که از راه حلال برای تامین رفاه خانواده اش تلاش می کند، همچون مجاهدی است که در راه خدا جهاد می کند .»

آیا هدیه هم می خری؟

9- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«من دخل السوق فاشتری تحفة فحملها الی عیاله کان کحامل صدقة الی قوم محاویج ولیبدا بالاناث قبل الذکور فان من فرح ابنته فکانما اعتق رقبة من ولد اسماعیل ومن اقر بعین ابن فکانما بکی من خشیة الله ومن بکی من خشیة الله ادخله الله جنات النعیم (9) ; هر کس به بازار رود و هدیه ای برای خانواده اش بخرد و ببرد، [پاداش او ] مانند کسی است که برای نیازمندان صدقه می برد [ . و هنگامی که هدیه را به خانه می برد]، باید، قبل از پسران، به دختران بدهد، زیرا کسی که دخترش را شادمان کند، مانند کسی است که یک بنده از فرزندان اسماعیل را آزاد کرده است . و هر کس [با دادن هدیه ای ] چشم پسری را روشن کند، گویا از ترس خدا گریسته است و هر کس از ترس خدا بگرید، خداوند او را داخل نعمت های بهشت کند .»

بازار و خرید گوشت

10- امام سجاد علیه السلام می فرمایند:

«لان ادخل السوق ومعی درهم ابتاع به لحما لعیالی وقد قرموا الیه احب الی من ان اعتق نسمة (10) ; برای من به بازار رفتن و خرید یک درهم گوشت برای خانواده ام که میل به گوشت دارند، از بنده آزاد کردن دوست داشتنی تر است .»

سوغاتی را فراموش نکن

11- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«اذا سافر احدکم فقدم من سفره فلیات اهله بما تیسر (11) ; هرگاه یکی از شما به مسافرت رود و سپس از سفر برگردد، پس باید برای خانواده خود به اندازه ای که توانایی دارد سوغاتی بیاورد .»

برای او آرایش می کنی؟

12- امام باقر علیه السلام می فرمایند:

«النسآء یحببن ان یرین الرجل فی مثل ما یحب الرجل ان یری فیه النسآء من الزینة (12) ; همان گونه که مردان دوست دارند زینت و آرایش را در زنانشان ببینند، زنان نیز دوست دارند زینت و آرایش را در مردانشان ببینند .»

خانه را گرم نگه دار

13- امام رضا علیه السلام می فرمایند:

«بنبغی للمؤمن ان ینقص من قوت عیاله فی الشتآء ویزید فی وقودهم (13) ; سزاوار است که مؤمن در زمستان از خوراک خانواده اش کم کند، و بر [چوب و زغال و] وسیله گرم کننده آنان بیفزاید .»

شاد ساختن خانواده در مناسبت های فرخنده

14- راوی می گوید به امام صادق علیه السلام عرض کردم: حق زن بر شوهرش چیست؟ حضرت فرمودند:

«. . . ولاتکون فاکهة عامة الا اطعم عیاله منها ولایدع ان یکون للعید عندهم فضل فی الطعام وان یسنی لهم فی ذلک شی ء ما لم یسن لهم فی سآئر الایام (14) ; . . . هر میوه ای که همه مردم از آن می خورند، باید به خانواده اش بخوراند و در روزهای عید خوراک آنان را افزایش دهد، و چیزهایی برای آنان فراهم کند که در روزهای دیگر فراهم نمی کرده است .»

تهمت و سوء ظن هرگز

15- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«لا تقذفوا نسآءکم فان فی قذفهن ندامة طویلة وعقوبة شدیدة (15) ; به زنان خود تهمت نزنید [و نسبت ناروا ندهید]، زیرا در این کار، [برای شما] پشیمانی طولانی و کیفر سختی خواهد بود .»

خدا کند تو بیایی

16- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«هلک بذی المروة ان یبیت الرجل عن منزله بالمصر الذی فیه اهله (16) ; از جوانمردی دور است که [مردی] در شهری که خانواده اش هستند باشد، ولی در غیر خانه خود بخوابد .»

آداب ورود به خانه

17- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«یسلم الرجل اذا دخل علی اهله واذا دخل یضرب بنعلیه ویتنحنح یصنع ذلک حتی یؤذنهم انه قد جآء حتی لا یری شیئا یکرهه (17) ; هنگامی که مرد با خانواده اش برخورد می کند، [به آنان] سلام کند و هنگام ورود با صدای کفش و با سرفه کردن، خانواده اش را از آمدن خود با خبر کند، تا اینکه چیزی نبیند که او را ناخوش آید .»

در کنار همسر نشستن

18- پیامبر عزیز اسلام صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«جلوس المرء عند عیاله احب الی الله تعالی من اعتکاف فی مسجدی هذا (18) ; نشستن مرد در کنار خانواده اش، نزد خدای بزرگ دوست داشتنی تر از اعتکاف [و نشستن] در این مسجد من است .»

تا کنون لقمه در دهانش گذاشته ای؟

19- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«ان الرجل لیؤجر فی رفع اللقمة الی فی امراته (19) ; مرد در برابر لقمه ای که در دهان زنش می گذارد پاداش می برد .»

کتک نزن، فریاد نکش!

20- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله به یکی از زنان درباره حق زن بر شوهرش می فرمایند:

«حقک علیه ان یطعمک مما یاکل ویکسوک مما یلبس ولا یلطم ولا یصیح فی وجهک (20) ; حق تو بر شوهرت این است که از آنچه خود می خورد به تو غذا دهد، و از آنچه خود می پوشد تو را نیز بپوشاند، و به روی تو سیلی نزند و فریاد نکشد .»

اخلاق زن نسبت به همسر

زیور اطاعت به گردن آویز

21- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«ان للرجل حقا علی امراته اذا دعاها ترضیه واذا امرها (21) لا تعصیه ولا تجاوبه بالخلاف ولا تخالفه (22) ; مرد حقی بر زنش دارد [و آن حق این است که] چنانچه او را صدا زند پاسخ دهد، و هنگامی که او را دستوری دهد سرپیچی نکند و پاسخ مخالف ندهد و با او مخالفت نورزد .»

باران عشق و محبت

22- امام رضا علیه السلام می فرمایند:

«اعلم ان النسآء شتی فمنهن الغنیمة والغرامة و هی المتحببة لزوجها والعاشقة له ... (23) ; بدان که زنان گوناگونند، برخی از آنان دستاوردی گرانبها و تاوان [رنج های آدمی] هستند و این زن کسی است که به شوهرش محبت می کند و عاشق اوست .»

رضایت و شفاعت

23- امام باقر علیه السلام می فرمایند:

«لا شفیع للمراة انجح عند ربها من رضا زوجها (24) ; برای زن هیچ شفیعی نزد پروردگارش به اندازه رضایت شوهرش سودمندتر نیست .»

عطر مهر و محبت

24- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«للرجل علی المراة ان تلزم بیته وتودده وتحبه وتشفقه وتجتنب سخطه وتتبع مرضاته وتوفی بعهده ووعده (25) ; حق مرد بر زن این است که [زن] ملازم خانه او باشد، و به شوهرش دوستی و محبت و دلسوزی کند، و از خشم وی دوری گزیند، و آنچه را مورد رضایت اوست انجام دهد، و به پیمان و وعده وی وفادار باشد .»

سرانجام ناسپاسی

25- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«ایما امراة قالت لزوجها: ما رایت قط من وجهک خیرا فقد حبط عملها (26) ; هر زنی به شوهرش بگوید: من از تو هرگز خیری ندیدم، [ثواب] کارش از بین می رود .»

لجبازی هرگز

26- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«خیر نسائکم الودود الولود المؤاتیة وشرها اللجوج (27) ; بهترین زنانتان زنی است که با محبت، فرزندآور و سازگار باشد، و بدترین آنان زنی است که لجباز باشد .»

خشمگین کردن شوهر هرگز

27- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«طوبی لامراة رضی عنها زوجها (28) ; خوشا به حال زنی که شوهرش از او راضی باشد .»

اذیت نکن

28- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«من کان له امراة تؤذیه لم یقبل الله صلاتها ولا حسنة من عملها حتی تعینه وترضیه وان صامت الدهر وقامت واعتقت الرقاب وانفقت الاموال فی سبیل الله وکانت اول من ترد النار ثم قال: وعلی الرجل مثل ذلک الوزر والعذاب اذا کان لها مؤذیا ظالما (29) ; کسی که زنی دارد که [آن زن] به او آزار می رساند، خداوند نماز و کارهای نیک زن را نمی پذیرد تا اینکه به مرد کمک و او را راضی کند، اگر چه این زن تمام عمر را روزه بگیرد و نماز بخواند و بندگان را آزاد و دارایی [اش] را در راه خدا انفاق کند . و این زن نخستین کسی است که وارد آتش جهنم می شود . سپس حضرت فرمودند: مرد نیز چنین گناه و عذابی دارد اگر زنش را آزار رساند و [به او] ستم کند .»

چگونه می توانی او را غمگین ببینی؟

29- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«. . . سعیدة سعیدة امراة تکرم زوجها ولا تؤذیه وتطیعه فی جمیع احواله (30) ; خوشا به سعادت و خوشا به سعادت آن زنی باد که شوهرش را بزرگ دارد و به او آزار نرساند و همیشه از شوهرش فرمانبری کند .»

چشمداشت بجا و منطقی

30- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«لا یحل للمراة ان تتکلف زوجها فوق طاقته (31) ; برای زن جایز نیست که شوهرش را به بیش از توانایی اش مجبور کند .»

مهمان، با اجازه شوهر

31- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«ایها الناس ان لنسآءکم علیکم حقا ولکم علیهن حقا حقکم علیهن [ . . . ان ] لا یدخلن احدا تکرهونه بیوتکم الا باذنکم (32) ; مردم! زن های شما بر شما حقی دارند و شما هم بر آنان حقی دارید . حق شما بر آنان این است که کسی را که شما رضایت ندارید، بدون اجازه به منزلتان وارد نکنند .»

هم به استقبالش برو و هم او را بدرقه کن

32- مردی خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد و عرض کرد: همسری دارم که هرگاه وارد خانه می شوم به استقبالم می آید، و چون از خانه بیرون می روم بدرقه ام می کند و زمانی که مرا اندوهگین می بیند می گوید: اگر برای رزق و روزی [و مخارج زندگی ] غصه می خوری، بدان که خداوند آن را به عهده گرفته است و اگر برای آخرت خود غصه می خوری، خدا اندوهت را زیاد کند [و بیشتر به فکر آخرت باشی . ] رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: «ان لله عمالا و هذه من عماله لها نصف اجر الشهید (33) ; برای خدا کارگزارانی [در روی زمین] است و این زن یکی از کارگزاران خداست که پاداش او برابر با نیمی از پاداش شهید است .»

در این کارها نیز به او کمک کن

33- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«ایما امراة اعانت زوجها علی الحج والجهاد او طلب العلم اعطاها الله من الثواب ما یعطی امراة ایوب علیه السلام (34) ; هر زنی که در حج و جهاد و دانش اندوزی به شوهرش کمک کند، خداوند آن پاداشی را که به زن حضرت ایوب علیه السلام داده است، به او می دهد .»

شهری در بهشت خدا

34- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«ما من امراة تسقی زوجها شربة من مآء الا کان خیرا لها من عبادة سنة صیام نهارها وقیام لیلها ویبنی الله لها بکل شربة تسقی زوجها مدینة فی الجنة وغفر لها ستین خطیئة (35) ; هر زنی که به شوهرش مقداری آب دهد، برای او بهتر از عبادت یک سال است که روزهایش روزه باشد و شب هایش عبادت کند . و خداوند به جای هر مقدار آبی که به شوهرش بنوشاند، شهری در بهشت برایش می سازد و شصت گناهش را می آمرزد .»

تامین امنیت روانی همسر

35- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«حق الرجل علی المراة انارة السراج واصلاح الطعام وان تستقبله عند باب بیتها فترحب وان تقدم الیه الطست والمندیل وان توضئه وان لاتمنعه نفسهآ الا من علة (36) ; حق مرد بر زن این است که چراغ خانه را روشن سازد; غذای مطبوع فراهم کند; و تا در خانه اش به پیشواز او برود و به او خوشامد بگوید; و تشت آب و حوله را برای او آماده کند و دست های او را بشوید; و بدون دلیل (عذر شرعی) مانع شوهر نسبت به نفس خودش نشود .»

رحمت خدا از آن کدبانویان است

36- امام صادق علیه السلام از پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله روایت می کند:

«ایما امراة دفعت من بیت زوجها شیئا من موضع الی موضع ترید به صلاحا نظر الله الیها ومن نظر الله الیه لم یعذبه (37) ; هر زنی که در خانه شوهرش چیزی را برای سامان دادن وضع خانه جابه جا کند، خداوند نظر [رحمت] به او می کند . و هر کس مورد نظر [رحمت] خدا قرار گیرد، خدا عذابش نمی کند .»

خوشبوترین عطر، زیباترین لباس، نیکوترین زینت

37- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله درباره حق شوهر بر زن می فرمایند:

«علیها ان تطیب باطیب طیبها وتلبس احسن ثیابها وتزین باحسن زینتها (38) ; بر زن است که [برای شوهرش ] خوشبوترین عطرهایش را بزند و قشنگترین لباس هایش را بپوشد، و از زیباترین زینت هایش استفاده کند .»

هنر آشپزی

38- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«خیر نسآءکم الطیبة الریح الطیبة الطبیخ التی اذا انفقت انفقت بمعروف وان امسکت امسکت بمعروف فتلک عامل من عمال الله وعامل الله لایخیب ولایندم (39) ; بهترین زنان شما زنی است که دارای بویی خوش و دست پختی خوب باشد . هنگامی که خرج می کند، بجا خرج کند، و هنگامی که خرج نمی کند بجا از خرج کردن خودداری ورزد . چنین زنی کارگزاری از کارگزاران خداست و کارگزار خدا نه ناامید می شود و نه پشیمان .»

آرایش فقط برای شوهر

39- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«ان من خیر نسآءکم . . . المتبرجة من زوجها الحصان عن غیره (40) ; بهترین زنان شما آن زنی است که برای شوهرش آرایش و زینت می کند، اما از بیگانگان خود را می پوشاند .»

از تو سپاسگزارم

40- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«خیر نسآءکم التی ان اعطیت شکرت وان منعت رضیت (41) ; بهترین زنان شما آن زنی است که چون به او چیزی داده شود، سپاسگزاری کند و اگر به او چیزی داده نشود راضی باشد .»

پی نوشت ها:

1) بحار الانوار، ج 103، ص 228 .

2) همان، ج 103، ص 227 .

3) مکارم الاخلاق، ص 218 .

4) همان، ص 216 .

5) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 250 .

6) وسائل الشیعة، ج 14، ص 10 .

7) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 243 .

8) بحارالانوار، ج 104، ص 72 .

9) وسائل الشیعة، ج 15، ص 227 .

10) همان، ج 15، ص 251 .

11) همان، ج 8، ص 337 .

12) مکارم الاخلاق، ص 80 .

13) وسائل الشیعة، ج 15، ص 249 .

14) همان، ج 15، ص 227 .

15) بحارالانوار، ج 103، ص 249 .

16) وسائل الشیعة، ج 14، ص 122 .

17) بحارالانوار، ج 76، ص 11 .

18) میزان الحکمة، ج 4، ص 287 .

19) المحجة البیضاء، ج 3، ص 70 .

20) مکارم الاخلاق، ص 218 .

21) البته دستورهای شوهر باید مخالف با موازین اسلامی نباشد .

22) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 243 .

23) همان، ج 14، ص 161 .

24) سفینة البحار، ج 1، ص 561 .

25) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 244 .

26) وسائل الشیعة، ج 14، ص 115 .

27) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 162 .

28) وسائل الشیعة، ج 14، ص 155 .

29) همان، ج 14، ص 116 .

30) بحارالانوار، ج 103، ص 252 .

31) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 242 .

32) بحارالانوار، ج 76، ص 348 .

33) وسائل الشیعه، ج 14، ص 17 .

34) همان، ص 201 .

35) وسائل الشیعة، ج 14، ص 123 .

36) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 254 .

37) وسائل الشیعة، ج 15، ص 175 .

38) الکافی، ج 5، ص 508 .

39) وسائل الشیعة، ج 14، ص 15 .

40) بحارالانوار، ج 103، ص 235 .

41) همان، ج 103، ص 239 .

حضرت خدیجه همسر گرامی رسول اکرم صلی الله علیه و آله، 68 سال پیش از هجرت نبوی صلی الله علیه و آله در شهر مکه به دنیا آمد . پدر وی خویلد بن اسد و مادرش فاطمه دختر زائدة بن اصم می باشد . او در چهل سالگی با حضرت محمد صلی الله علیه و آله که 25 سال از عمر شریفش را سپری کرده بود ازدواج نمود . بنابر قول مشهور ثمره ازدواج خدیجه شش فرزند به نام های قاسم، عبدالله، رقیه، زینب، ام کلثوم و فاطمه علیها السلام بود . قبل از اسلام وی به خاطر دارا بودن صفات پسندیده و فضائل اخلاقی و پاکدامنی، «طاهره » لقب گرفت . ثروت خدیجه در میان اهل مکه بی نظیر بود و اهالی مکه با اموال وی به صورت مضاربه ای تجارت می کردند . خدیجه پس از ازدواج با پیامبر همه آن ثروت را در اختیار حضرت رسول نهاد و بدین ترتیب از جنبه اقتصادی دین اسلام را تقویت نموده و در گسترش آن نهایت تلاش خود را به جای آورد .

مقام او در نزد پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به حدی بود که در مدت 25 سال زندگی مشترک با این بانوی با عظمت، آن حضرت به خاطر تکریم وی با هیچ زنی ازدواج نکرد و بهترین دوران جوانی خویش را به وی بخشید . بعد از رحلت حضرت خدیجه، رسول گرامی اسلام همیشه به یاد محبت ها و تلاش های او بود . بنابر برخی اقوال خدیجه قبل از ازدواج با پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله با دو نفر دیگر بنام های «ابو هالة بن زراره تمیمی » و «عتیق بن عائذ مخزومی » نیز ازدواج کرده بود . این یاور با وفای رسالت بعد از 25 سال زندگی در کنار حضرت خاتم الانبیاء صلی الله علیه و آله در دهمین سال بعثت در 65 سالگی و در دهم ماه رمضان چشم از جهان فرو بست و قلب رسول خدا صلی الله علیه و آله و مسلمانان را داغدار نمود .

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پیکر پاک او را در حجون با دست های خویش به قبر گذاشت و از شدت حزن و اندوه سال وفات او را که با فاصله اندکی از رحلت ابوطالب علیه السلام رخ داده بود، عام الحزن (سال اندوه) نامید . امیرالمؤمنین علی علیه السلام به پاس خدمات آن دو بزرگوار به جهان اسلام اشعاری جانسوز سروده و در بخشی از آن حزن و ماتم قلبی خویش را بیان داشته است:

اعینی جودا بارک الله فیکما

علی هالکین لا تری لهما مثلا

علی سید البطحاء وابن رئیسها

وسیدة النسوان اول من صلی

مهذبة قد طیب الله خیمها

مبارکة والله ساق لها الفضلا

فبت اقاسی منهما الهم والثکلا

مصابهما ادجی الی الجو والهواء (1)

ای چشمان من! احسنت بر شما، [اشک بریزید] در فراق آن دو بزرگواری که نظیر ندارند . بر سرور سرزمین بطحاء و فرزند رئیس آن و بر بانوی بانوان که نخستین نمازگزار بود [ . آن بانوی] پاکدامنی که خداوند خصلت های او را پاکیزه کرده است [ . بانوی ] مبارکی که خداوند برتری را به سوی او رانده است .

مصیبت این دو عزیز فضا را بر من تیره و تار ساخته و [از این پس] شب ها را در اندوه و حزن این دو سر می کنم .»

در این نوشتار بر آن شدیم که نقش این بانوی خجسته را در گسترش آموزه های مکتب تربیتی اسلام مورد توجه قرار داده و مواردی قابل توجه از آن را به خوانندگان گرامی تقدیم داریم . به امید اینکه بتوانیم از این شخصیت برجسته و بانوی نمونه در جهان اسلام درس ها آموخته و با شناخت فضائل و مناقب آن بزرگوار، از او به عنوان اسوه و الگوی تربیتی پیروی کنیم .

1- فضائل اخلاقی و علمی

مطالعه تاریخ زندگی حضرت خدیجه علیها السلام نشان می دهد که او هم در دوران جاهلیت و هم بعد از بعثت خاتم الانبیاء صلی الله علیه و آله دارای فضائل اخلاقی و کمالات معنوی بوده است . او در جامعه خود به عنوان یک الگوی زن برتر، تاثیر بسزایی در گسترش صفات نیک انسانی داشته است . سخاوت، کرامت، ایثار و فداکاری، عفت و پاکدامنی، دوراندیشی و درایت و توجه به مستمندان، عطوفت و مهربانی و صبر و استقامت، از جمله فضیلت های پسندیده ایست که صفحات تاریخ این زن نمونه را نشان می دهد .

به همین جهت آن بانوی یگانه در میان زنان رسول خدا صلی الله علیه و آله شرایط هم کفو بودن را احراز نمود و یک همتای واقعی برای حضرت محمد صلی الله علیه و آله بود . عدم ازدواج مجدد پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در زمان حیات خدیجه کبری علیها السلام نشانگر جاذبه های معنوی و فضائل اخلاقی بی شمار در وجود آن حضرت است، که بدون تردید برخورداری از آن صفات نقش مهم و اساسی در زندگی رسول خدا صلی الله علیه و آله داشته است . به همین جهت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله این بانوی تربیت یافته را از برترین زنان بهشتی شمرده و می فرماید: «افضل نساء اهل الجنة خدیجة بنت خویلد وفاطمة بنت محمد ومریم بنت عمران وآثیة بنت مزاحم امراة فرعون (2) ; بهترین زنان اهل بهشت عبارتند از: خدیجه دختر خویلد و فاطمه دختر محمد و مریم دختر عمران و آسیه دختر مزاحم [یعنی] زن فرعون .»

وفاداری این بانوی آسمانی در راه رسیدن به اهداف والای همسر خویش، مورد توجه سیره نویسان و محققان قرار گرفته است . او از اولین لحظات بعثت، به رسولخدا صلی الله علیه و آله ایمان آورد و تا آخرین لحظات برایمان خود پای فشرد و لحظه ای شک و تردید به دل راه نداد .

گذشته از فضائل اخلاقی، او از کمالات علمی نیز برخوردار بود . تاریخ گواهی می دهد که خدیجه در مورد دانش عصر خود اطلاعات فراوانی داشت و از کتاب های آسمانی آگاه و از نظر عقل و درایت و زیرکی بر تمام زنان حتی بسیاری از مردان معاصر برتری داشت . بنابراین او دارای تمام کمالات و امتیازهایی بود که یک زن می تواند داشته باشد .

با توجه به نکات یاد شده، خدیجه به عنوان اولین بانوی مسلمان در ترویج فرهنگ اسلامی و الگوهای یک زن مسلمان و با کمال نقش والای خود را ایفا کرده است و بانوان بسیاری از تربیت عملی وی درس ها آموخته اند . اهمیت فضائل اخلاقی و کمالات انسانی در وجود این بانوی با فضیلت آنگاه به اوج خود می رسد که نگاهی به وضع زن در ایام جاهلیت و قبل از بعثت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بیندازیم .

زن در آن روز نه تنها از حقوق خود محروم بود و با رقت آورترین وضع زندگی می کرد، بلکه به عنوان مایه ننگ و عار و موجودی شوم زنده به گور می شد . خدیجه در چنین عصری اثبات نمود که یک زن نه تنها حق حیات دارد و باید حقوق مسلم خود را استیفا نماید، بلکه می تواند با اعمال شایسته و تلاش و کوشش، به مرحله ای برسد که خداوند متعال به او سلام برساند; همچنان که امام باقر علیه السلام از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل می کند: شبی که در معراج بودم، به هنگام بازگشت از سفر معراج به جبرئیل گفتم: ای جبرئیل! آیا خواسته ای از من داری؟ گفت: خواهش من این است که از طرف خداوند و من، به خدیجه سلام برسانی . (3)

2- پرورش فرزندان صالح

بدون تردید، مادر به عنوان مؤثرترین عامل محیطی و وراثتی در پرورش و رشد شخصیت کودک نقش به سزایی دارد . حضرت خدیجه علاوه بر این که به نص قرآن مادر روحانی همه مؤمنین است، به عنوان مادری شایسته و با ایمان در دامن خویش فرزندان نیک و صالحی برای رسول الله صلی الله علیه و آله تربیت نمود . وی شش فرزند برای پیامبر به دنیا آورد و در دامن پر مهر خویش پرورش داد که در میان آن ها حضرت فاطمه علیها السلام از رتبه خاصی برخوردار است . دختری که رهبری اسلام بعد از پیامبر اکرم و علی علیه السلام از نسل او پدید آمد و ادامه یافت .

این دختر با مادرش آنچنان ارتباط تنگاتنگ داشت که هنگام رحلت حضرت خدیجه، فاطمه علیها السلام که در حدود پنج سال داشت شدیدا بی تابی می کرد و به دور پدر بزرگوارش می چرخید و می گفت: «یا ابه این امی; پدر جان! مادرم کجاست؟» حضرت جبرئیل نازل شد و فرمود: یا رسول الله! خداوند می فرماید: سلام ما را به فاطمه برسان و به او اطلاع بده که مادرش خدیجه در خانه های بهشتی با آسیه و مریم زندگی می کند . (4)

این دختر پاکیزه، هنگام رحلت مادر وقتی احساس کرد که حضرت خدیجه شدیدا در فراق او و پدر ارجمندش ناراحت است و نگران تنهایی و بی یاوری حضرت محمد صلی الله علیه و آله می باشد، به مادرش دلداری داده و گفت: «یا اماه! لاتحزنی ولاترهبی فان الله مع ابی (5) ; مادر جان! اندوهگین و مضطرب نباش، زیرا خداوند یار و یاور پدرم می باشد .»

امامان معصوم علیهم السلام نیز همیشه به وجود چنین مادری افتخار می کردند; همچنانکه حضرت مجتبی علیه السلام هنگامی که با معاویه مناظره می کرد، در مورد یکی از علل انحراف معاویه از محور حق و انحطاط اخلاقی وی و سعادت و خوشبختی خود به نقش مادر در تربیت افراد اشاره کرده و فرمود: معاویه! چون مادر تو «هند» و مادربزرگت «نثیله » می باشد [و در دامن چنین زن پست و فرومایه ای پرورش یافته ای] این گونه اعمال زشت از تو سر می زند و سعادت ما خانواده در اثر تربیت در دامن مادرانی پاک و پارسا همچون خدیجه علیها السلام و فاطمه علیها السلام می باشد . (6)

امام حسین علیه السلام در روز عاشورا برای معرفی خویش و آگاه کردن دل های بیدار، به مادرش فاطمه علیها السلام و مادربزرگ شایسته و فداکارش حضرت خدیجه اشاره نموده و فرمود: «انشدکم الله هل تعلمون ان امی فاطمة الزهراء بنت محمد؟ ! قالوا: اللهم نعم . . . انشدکم الله هل تعلمون ان جدتی خدیجة بنت خویلد اول نساء هذه الامة اسلاما؟ ! قالوا: اللهم نعم (7) ; شما را به خدا قسم می دهم! آیا می دانید که مادر من «فاطمه زهرا» دختر محمد [مصطفی صلی الله علیه و آله ] است؟ ! گفتند: آری [ . . . فرمود: ] شما را به خدا قسم می دهم! آیا می دانید که مادربزرگ من خدیجه دختر خویلد، نخستین زنی است که اسلام را پذیرفت؟ ! گفتند: آری .»

حضرت خدیجه علاوه بر اینکه در دامان پر مهر و عطوفت خویش فرزندان پیامبر را پرورش داد، فرزندان شایسته ای را نیز قبل از ازدواج با پیامبر تربیت کرده بود که از جمله آن ها هند بن ابی هاله می باشد . او (هند) در مدت سه شبانه روزی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در هنگام هجرت در غار ثور مخفی شده بود، به همراه علی علیه السلام دور از چشم مشرکان مکه محرمانه به پیامبر صلی الله علیه و آله آذوقه می برد و برمی گشت . وی مردی بزرگوار، شریف، فصیح و محدث بود و از شوهر دیگر خدیجه بنام ابی هالة بن زرارة تمیمی متولد شده بود . (8)

هند پسر خدیجه همان کسی است که امام حسن علیه السلام به عنوان دایی خود از وی نام می برد . وی اوصاف و شمایل رسول خدا صلی الله علیه و آله را برای امام مجتبی علیه السلام توصیف می کرد و بسیار مورد علاقه رسول الله صلی الله علیه و آله بود . او بت های مشرکان را می شکست (9) و در جنگ جمل در رکاب حضرت علی علیه السلام به شهادت رسید . (10) و (11)

3- توجه به نیازهای عاطفی و خواسته های فرزندان

مهرورزی و محبت به کودکان و رفع نیازهای معنوی و عاطفی فرزندان، یکی دیگر از اصول تربیتی اسلام می باشد . حضرت خدیجه به عنوان یک مادر دلسوز و مربی آگاه در این مورد حساسیت ویژه ای داشت . ماجرای زیر بیانگر این ویژگی حضرت خدیجه می باشد .

در ایام بیماری خدیجه که به مرگ وی انجامید، روزی اسماء بنت عمیس به عیادتش آمد، او خدیجه را گریان و ناراحت مشاهده کرد و به او دلداری داده و گفت: تو از بهترین زنان عالم محسوب می شوی، تو تمام اموالت را در راه خداوند بخشیدی، تو همسر رسول گرامی اسلام هستی و بارها تو را به بهشت بشارت داده است . با این همه چرا گریان و نگران هستی؟

خدیجه علیها السلام فرمود: اسماء! من در فکر این هستم که دختر هنگام زفاف نیاز به مادر دارد تا نگرانی ها و اسرارش را به مادر بگوید و خواسته هایش را به عنوان محرم اسرار مطرح نماید، فاطمه علیها السلام کوچک است، می ترسم کسی نباشد که متکفل کارهای وی در هنگام عروسی شود و برایش مادری کند .

اسماء بنت عمیس گفت: ای بانوی من! نگران نباش من با تو عهد می کنم که اگر تا آن موقع زنده ماندم به جای تو برای فاطمه مادری کنم و نیازهای روحی و عاطفی وی را برطرف نمایم .

بعد از وفات خدیجه علیها السلام هنگامی که شب زفاف حضرت فاطمه علیها السلام فرا رسید، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: همه زن ها از اتاق عروس خارج شوند و کسی در آنجا باقی نماند . همه رفتند، اما پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله متوجه شد که هنوز اسماء بنت عمیس در اتاق باقی مانده است . فرمود: آیا نگفتم همه زنان بیرون روند؟ اسماء گفت: چرا یا رسول الله من شنیدم و قصد مخالفت با فرمایش شما رانداشتم، ولی عهد من با خدیجه مرا بر آن داشت که در این جا بمانم; چون با خدیجه پیمان بسته ام که در چنین شبی برای فاطمه مادری کنم . (12)

حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله با شنیدن این سخن به گریه در آمد و فرمود: تو را به خدا سوگند برای این کار ایستاده ای؟ اسماء عرض کرد: آری . پیامبر صلی الله علیه و آله دست به دعا برداشته و برای اسماء بنت عمیس دعا کرد . (13)

همچنین حضرت خدیجه در مورد آینده دختر خردسال خویش خطاب به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دغدغه هایی را به این ترتیب بیان نمود: یا رسول الله! این دختر من - با اشاره به حضرت فاطمه علیها السلام - بعد از من غریب و تنها خواهد شد . مبادا کسی از زنان قریش او را آزار برساند، مبادا کسی به صورتش سیلی بزند، مبادا کسی صدای خود را بر روی او بلند کند، مبادا کسی با او رفتاری تند و خشن داشته باشد . (14)

4- رعایت آیین شوهرداری

یکی از برنامه های تربیتی اسلام، آموزش آیین شوهرداری به بانوان می باشد . اگر به آمار اختلافات خانوادگی و طلاق و ناهنجاری های خانواده ها توجه شود، بخش قابل توجهی از این مشکلات به رفتارهای بانوان و زنان و دختران جوان بر می گردد و این همه، به خاطر ناآگاهی و عدم توجه به حقوق شوهران، رعایت نکردن آداب معاشرت، عدم آگاهی از اصول شوهرداری در اسلام است . حضرت خدیجه علیها السلام در ترویج آیین شوهرداری اسلامی و رعایت حقوق همسر، نهایت تلاش را به عمل می آورد .

حضرت خدیجه علیها السلام با شیوه های مختلفی فضای خانواده را آرام نگاه داشته و امنیت روحی و روانی را برای شوهر و فرزندان برقرار و زمینه را برای رشد فضائل اخلاقی فراهم می آورد . در اینجا به برخی از روش های تکریم شوهر و همسرداری حضرت خدیجه اشاره می کنیم:

الف) ابراز محبت:

حضرت خدیجه در فرصت های مناسب به همسر گرامی خویش ابراز علاقه و محبت می کرد . او در قالب اشعاری زیبا درباره پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، مکنونات قلبی خویش را چنین ابراز می دارد:

فلو اننی امشیت فی کل نعمة

ودامت لی الدنیا وملک الاکاسرة

فما سویت عندی جناح بعوضة

اذا لم یکن عینی لعینک ناظرة (15)

«اگر تمام نعمت های دنیا و سلطنت های پادشاهان را داشته باشم و ملک آن ها همیشه از آن من باشد، به نظر من به اندازه بال پشه ای ارزش ندارد زمانی که چشم من به چشم تو نیفتد .»

ب) طرح غیرمستقیم خواسته ها

بدون شک هر زنی از شوهر خویش انتظارات و توقعاتی دارد . این در خواست های معقول زن، اگر در محیطی محبت آمیز و همراه با حفظ حریم های اخلاقی باشد، امری پسندیده تر و جذاب خواهد بود . اگر این خواسته ها به صورت غیرمستقیم انجام گیرد، در تحکیم روابط خانوادگی و افزایش محبت تاثیری فوق العاده خواهد داشت . حضرت خدیجه علیها السلام خدمات زیادی را در خانه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله انجام داده و صدمات فراوانی متحمل شده بود، از این رو به صورت طبیعی می توانست انتظارات و توقعاتی را نیز از آن حضرت داشته باشد، اما او هیچ گاه خواسته های شخصی خویش را به صورت مستقیم بیان نمی کرد بلکه سعی می کرد آن ها را به عنوان یک پیشنهاد و یا خواهش غیر مهم و در کمال ادب و احترام مطرح نماید .

حضرت خدیجه در آستانه وفات خویش هنگامی که وصیت های خود را بیان می کرد، آن ها را در قالب یک گفت و گوی صمیمانه و محبت آمیز مطرح نمود . وی خطاب به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله عرض کرد: «یا رسول الله! چند وصیت دارم، البته من در حق تو کوتاهی کردم، مرا عفو کن .

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هرگز از تو تقصیری مشاهده نکردم . تو نهایت درجه تلاش خود را به کار گرفتی و در خانه من زحمات و مشکلات زیادی را متحمل شدی و تمام دارایی خود را در راه خدا مصرف کردی . حضرت خدیجه علیها السلام عرض کرد: یا رسول الله! می خواهم خواسته ای را توسط دخترم فاطمه به شما برسانم و شرم دارم آن را مستقیما بازگو نمایم .

پیامبر از منزل خدیجه بیرون رفت . آن گاه خدیجه دخترش فاطمه را صدا کرد و به او گفت: عزیزم! به پدر بزرگوارت بگو که مادرم می گوید: من از قبر هراسناکم، دوست دارم مرا در لباسی که هنگام نزول وحی به تن داشتی کفن کرده و در قبر بگذاری . فاطمه علیها السلام به نزد پدر آمده و پیام مادرش را رساند . پیامبر صلی الله علیه و آله آن لباس را برای خدیجه فرستاد . هنگامی که فاطمه علیها السلام آن را آورد، نشاط زایدالوصفی وجود خدیجه را فرا گرفت . آنگاه حضرت خدیجه با دلی آرام چشم از جهان فرو بست . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مشغول تجهیز و غسل و حنوط وی شد، هنگامی که خواست خدیجه را کفن کند، حضرت جبرئیل امین نازل شد و گفت: یا رسول الله! خداوند سلام می رساند و می فرماید: کفن خدیجه به عهده ماست و آن یک کفن بهشتی خواهد بود . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله اول با پیراهن خود و از روی آن با کفن بهشتی خدیجه را کفن کرد .

ج) دلجویی و دلداری همسر

خانواده کانون آرامش و راحتی بخش هر انسانی است . مردی که در بیرون خانه با هزاران مشکل و گرفتاری رو به روست و گاهی در راه رسیدن به هدف و کسب روزی حلال سخنان ناروا شنیده و لطمات روحی و جسمی زیادی را متحمل می شود، انتظار دارد که کسی از وی دلجویی کرده و حرف دلش را شنیده و با کلمات شفابخش و برخوردهای آسایش آفرین مرهم گذار دردهای انباشته در دل او باشد .

حضرت خدیجه چنین همسری برای پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بود . مشرکان با سخنان توهین آمیز و اعمال وقیحانه ای پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را ناراحت می کردند و از این ناحیه مشکلات فراوانی پیش روی پیامبر اکرم بود، اما همه این گرفتاری ها به وسیله خدیجه علیها السلام جبران می شد . او شخص پیامبر و مشکلات آن حضرت را آگاهانه درک می کرد و بدین جهت در پیشرفت اهداف آن حضرت تلاش می نمود و سخنانش را تصدیق می کرد و او را از تمام غم ها و غصه ها می رهانید .

علامه سید شرف الدین در این مورد می نویسد: «او مدت 25 سال با پیامبر صلی الله علیه و آله زندگی کرد بدون آنکه زن دیگری در زندگی او شریک شود و اگر در حیات باقی می ماند، پیامبر باز هم شریک دیگری انتخاب نمی کرد . او در تمام طول زندگی زناشویی شریک درد و رنج پیامبر صلی الله علیه و آله بود، زیرا با مال خود به او نیرو می بخشید و با گفتار و کردار از او دفاع می نمود و به او در مقابل عذاب و درد کافران که در راه رسالت و ادای آن نصیبش می کردند تسلی می داد . او به همراه علی علیه السلام هنگام نزول نخستین وحی آسمانی به پیامبر صلی الله علیه و آله، در غار حرا بود . (16) »

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در مورد همسر گرامی خویش می فرماید: «خدیجه زنی بود که چون همه از من روی می گردانیدند او به من روی می کرد و چون همه از من می گریختند، به من محبت و مهربانی می کرد و چون همه دعوت مرا تکذیب می کردند به من ایمان می آورد و مرا تصدیق می کرد .

در مشکلات زندگی مرا یاری می داد و با مال خود کمک می کرد و غم از دلم می زدود . (17) »

خدیجه آنچنان در روح و جان همسر بزرگوارش تاثیر گذاشته بود که مدت ها بعد از رحلت حضرت خدیجه علیها السلام، هرگاه حضرت رسول صلی الله علیه و آله گوسفندی را ذبح می کرد، می فرمود سهمی هم به دوستان خدیجه بفرستید، زیرا من وست خدیجه را هم دوست می دارم .

5- برترین معیارهای انتخاب همسر

هر جوانی در زندگی خویش نیاز به ازدواج دارد و ازدواج در اسلام، یک امر مقدس و عبادت محسوب می شود . دختر و پسری که می خواهند به سوی امر مقدس ازدواج قدم بردارند، اولین گام را از خود دوستی به سوی غیردوستی بر می دارند، آنان با امضای پیمان مقدس زناشویی از دایره خودخواهی بیرون رفته و با وارد شدن به مرحله جدیدی از زندگی، بخشی از کمبودهای خود را جبران می کنند که از جمله آن ها می توان به بقای نسل، رسیدن به آرامش و سکون، تکمیل و تکامل، تامین نیاز جنسی، سلامت و امنیت اجتماعی و تامین نیازهای روحی و روانی اشاره کرد . اما در این میان مهم ترین دغدغه های هر دختر و پسر جوان که در آستانه ازدواج قرار می گیرد، برترین معیارها و ملاک های ازدواج در انتخاب همسر آینده اش می باشد .

حضرت خدیجه علیها السلام به عنوان الگوی دختران و زنان مسلمان در مورد انتخاب حضرت محمد صلی الله علیه و آله به عنوان همسر آینده خویش ملاک ها و اصولی را مطرح می کند که از گفت و گوی وی با پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله معلوم می شود .

خدیجه هنگام پیشنهاد ازدواج با رسول خدا صلی الله علیه و آله به وی گفت: به خاطر خویشاوندیت با من، بزرگواریت، امانتداری تو در میان مردم، اخلاق نیک و راست گوئیت، مایلم با تو ازدواج کنم . (18)

ارزش این انتخاب خدیجه آنگاه نمایان می شود که بدانیم او در آن هنگام، موقعیتی عالی و ممتاز در جامعه خود داشت و تمام امکانات و زمینه ها برای ازدواج وی با هر یک از جوانان نامدار و ثروتمند قریش فراهم بود .

پی نوشت ها:

1) بحار الانوار، ج 35، ص 143; دیوان امام علی علیه السلام، ص 359 و مستدرک سفینة البحار، ج 4، ص 73 .

2) مناقب امیرالمؤمنین علیه السلام، ج 2، ص 186 .

3) بحارالانوار، ج 18، ص 385 .

4) امالی شیخ طوسی، ص 175 .

5) فرهنگ سخنان حضرت فاطمه علیها السلام، ص 164 .

6) الاحتجاج، طبرسی، ج 1، ص 282 .

7) الامالی شیخ طوسی، ص 463 .

8) همان .

9) اکمال الکمال، ج 1، ص 119 .

10) مکارم الاخلاق، ص 11 .

11) برخی از متفکران اسلامی معتقدند که حضرت خدیجه قبل از حضرت رسول صلی الله علیه و آله ازدواج نکرده بود و فرزندانی همچون هند خواهرزادگان وی بودند که حضرت خدیجه آنان را در دامان خود پرورش داد .

12) اعیان الشیعه، ج 1، ص 380 .

13) شجره طوبی، ج 2، ص 334 .

14) همان .

15) مستدرک سفینة البحار، ج 5، ص 44 .

16) خدیجه، علی محمد علی دخیل، ص 31 .

17) بحارالانوار، ج 43، ص 131 .

18) کشف الغمه، ج 2، ص 132 .

زیباترین روش زن داری

رضا شریفی

اسلام برای هر یک از دو عنصر اساسی بنیان خانواده یعنی زن و مرد کارکردها، وظایف و مسئولیت هایی اعم از حقوقی، عاطفی، اخلاقی و اجتماعی تعیین کرده تا هر یک از آنها با عمل بدان، موجبات به وجود آمدن سعادت، خوشبختی، صمیمیت، صفا و تفاهم در نهاد خانواده را فراهم آورند. مسلم است که ناهنجاری ها و مشکلات متعددی که در خانواده ها بروز می کند اغلب به دلیل نادیده گرفتن این وظایف و مسئولیت هاست که از سوی زن یا مرد یا هر دو آنها صورت می گیرد.
صفحه معارف کیهان نظر به رسالتی که در جهت تقویت فرهنگ قرآنی مخاطبان برعهده دارد برای آشنایی بیشتر زنان و مردان مسلمان با این وظایف و مسئولیت ها، هفته گذشته (پنج شنبه 18 مهرماه) مقاله ای را با عنوان زیباترین روش شوهرداری منتشر نمود که با استقبال فراوان مخاطبان روبرو شد و همانگونه که در آن مقاله وعده داده بودیم در این شماره وظایف و مسئولیت های اخلاقی مردان در قبال همسران خود را از دیدگاه آیات و روایات در قالب مقاله حاضر تقدیم خوانندگان عزیز می کنیم که امید است این مجموعه مقالات بتواند نقشی هر چند کوچک در گرمتر شدن کانون روابط عاطفی و صمیمی میان همسران داشته باشد. اینک با هم آن را از نظر می گذارنیم.

ضرورت مودت و محبت در خانواده

نیکی کردن در حق دیگران، امری پسندیده است که این امر نسبت به زن و همسر در آیات و آموزه های وحیانی قرآن و دستورهای معصومان(ع) بسیار مورد تأکید قرار گرفته است.
تأکید خداوند بر نقش احسان در حق دیگران، به ویژه در حق زن از سوی شوهر، آن چنان است که پیامبر(ص) با آن که در شرایط دشواری قرار گرفته بود و از سوی برخی از زنانش مورد اذیت و آزار واقع می شد، با این همه به گونه ای رفتار نیک و حسنه ای درپیش گرفت که اعتراض خداوند را برانگیخت و خداوند به طور صریح در سوره تحریم خواستار تغییر رویه پیامبر(ص) درخصوص نرمی و عطوفت بیش از اندازه در حق کسانی شد که حضرت را می آزردند.
به سخن دیگر مدارا و احسان و نیکی پیامبر در حق زنان خود آن قدر زیاد بود که برخی از زنان از این توجه و التفات و محبت فراوان سوءاستفاده می کردند و رویه ضداخلاقی اذیت و آزار را در پیش می گرفتند. از این رو خداوند به نوعی به این سوءاستفاده های ناروای برخی از زنان اعتراض می کند و خواستار بازگشت به رویه اعتدال می شود تا زنان خودسر از این همه مهر و احسان و نیکی پیامبر سوءاستفاده نکنند.
از آیات بسیاری در قرآن می توان دریافت که بنیاد خانواده باید بر عشق و مودت درونی و مهر و محبت بیرونی استوار باشد. به این معنا که زن و شوهر زمانی می توانند خانواده را به سوی آرامش سوق دهند که عواطف و احساسات در کنار رفتار پسندیده و احسان و نیکوکاری، نقش اساسی را در زندگی ایشان ایفا کند و چنین رفتار و کرداری بر رفتار هر دو آنان به ویژه بر رفتار شوهر به سبب قدرت ذاتی و نقش مدیریتی اش، حاکم باشد و شوهر در عملکرد خویش مهرورزی و احسان و نیکوکاری را رویه خود قرار دهد.

بهترین سبک زندگی

بهترین و کامل ترین سبک زندگی خانوادگی آن است که براساس عشق و علاقه و احساسات پی ریزی و مدیریت گردد؛ زیرا هدف از ایجاد خانواده و بستن پیمان زناشویی، دست یابی به آرامشی است که به طور طبیعی تنها از این راه به دست می آید. از این رو در آیات قرآن، همواره سخن از زوجیت برای دست یابی به آرامش مطرح است و حکمت و علت ایجادی زن و شوهر و زوجیت را دست یابی به آن دانسته است.
بر این اساس در آموزه های اسلامی و وحیانی همواره بر احسان و معروف به ویژه از سوی شوهر در حق زن تأکید می شود.
احسان در مفهوم قرآنی، مرتبه تعامل و برخورد ارتباطی با دیگری برپایه عواطف و احساسات است و این که براساس اصول عقلی و عقلایی رفتار نشود و رفتاری خشک و بی احساس را در حق طرف مقابل درپیش نگیرد بلکه از در نیکی و احسان درآید.
چنان که خداوند عفو و گذشت را مصداقی از احسان و نیکی برمی شمارد. بنابراین شخص باید در زندگی خویش رفتار خود را براساس عفو و گذشت و مانند آن قرار دهد و در حق همسر خویش گذشت را اصل قرار داده و از گناه و خطای وی چشم پوشی کند. بلکه در حق همسر خویش راه ایثار و گذشت کامل را درپیش گیرد و یک گام فراتر از احسان گام بردارد. از این رو ایثار که به معنای از خودگذشتگی است از سوی شوهر امری پسندیده در زندگی اجتماعی به ویژه اجتماعی خانوادگی تلقی می شود، درحالی که براساس اصول عقلی و عقلایی محض، انسان زمانی که خود نیازمند است از چیزی نمی گذرد و عقل حساب گر و عرف عقلایی سنجش گر، حاضر نمی شود که از خود برای دیگری مایه بگذارد و نسبت به حق و حقوق خویش چشم پوشی کند ولی این عواطف و عشق و مهر و محبت است که انگیزه می شود تا شخص در حق دیگری به ویژه زن خویش شیوه احسان و ایثار را در پیش گیرد و نسبت به وی بسیار نرم و لطیف و از روی خودگذشتگی و عفو رفتار کند.

عشق و عاطفه

به هر حال از نظر آموزه های وحیانی قرآن و اسلام، بهترین و کامل ترین شیوه زندگی خانوادگی، بنیان گذاری اصول آن، براساس احسان و عواطف و عشق و احساسات است و بیان حقوق متقابل زن و شوهر تنها برای حفظ و نگه داری خانه و خانواده از بروز بحران و یا جلوگیری و یا بازدارندگی از آن در شرایطی می باشد که عواطف و احساسات در میان زوج کاهش یافته و به نحوی باید این بنیاد هم چنان برای بقای شرایط زندگی خانوادگی به ویژه برای کودکان و پرورش و تربیت آنان حفظ شود.
بنابراین هرگاه احسان و عواطف نتوانست حضور یابد و به کار خود ادامه دهد آن گاه است که عقل و عقلا گام در میدان می گذارند و به مدیریت بحران می پردازند تا شرایط تعدیل شود و خانه و خانواده از بحران رهایی یابد.

تأکید قرآن بر عناصر عاطفی در خانواده

آیات قرآن همواره بر عناصر احساسی و عشقی و جنبه های عاطفی تأکید ورزیده است؛ در آیه 781 سوره بقره هر یک از دو سوی معادله یعنی زن و شوهر را پوشش و لباس یک دیگر معرفی می کند که هم زشتی ها را می پوشاند و هم آنان را زینت می بخشد و از گرما و سرما در امان می دارد. زن و شوهر می بایست این گونه باشند و در کنار هم یکدیگر را بپوشانند و زینت بخشند و از ناملایمات زندگی و توفان های بنیادافکن حفظ کنند.
این نقش برای شوهر بیش تر مورد تأکید است؛ زیرا شوهر دارای قدرت و توان جسمی و زور بیش تر است و خشم وی می تواند تبعات و آثار منفی به دنبال داشته باشد. از این رو شوهر در زندگی باید به جای هرگونه رفتار بیرون از دایره احسان و معروف خودداری کند و نیکی و رفتار هنجاری و پسندیده را اصل در رفتار و کردار خویش قرار دهد.
قرآن در آیه 981 سوره اعراف نخست به مسئله یگانگی و تساوی ماهیت زن و مرد اشاره می کند که هر دو را از نفس واحدی آفریده و از نظر ماهیت هیچ گونه تفاوتی ندارند و آنگاه به هدف زوجیت آنان اشاره کرده می فرماید که هدف از جفت قراردادن زن و مرد آن بوده که در کنار هم بتوانند عواطف و احساسات خود را ارضا کنند و به آرامش روحی و روانی و امنیت دست یابند.
قرآن آن چنان در روابط زن و شوهر به عواطف و احساسات و عشق و علاقه تاکید می کند که گویی جز رابطه احسان و عاطفه نمی بایست در میان ایشان رابطه دیگری حکم فرما باشد. به این معنا که زن و شوهر باید روابط میان خویش را براساس مودت و دوستی و صفا قرار دهند و از رحم و مهرورزی هرگز دریغ نورزند.

مودت و محبت، دوپایه ضروری زندگی

در آیه 12 روم، خداوند ایجاد زوجیت و آفرینش به شکل مکمل بودن را یکی از نشانه های بزرگ خود می شمارد که آدمی با تامل در آن می تواند به وجود باریتعالی پی ببرد؛ زیرا خداوند چنان زن و شوهر را جفت و مکمل یکدیگر قرار داده که نمی توانند بدون هم به کمال و بلکه آرامش دست یابند.
ایجاد علاقه و مهر و محبت در میان زن و شوهر به گونه ای که بتوانند همواره در کنار هم زندگی کنند و دمی از هم دور نگردند و در صورت دوری احساس تنهایی و اضطراب و تشویش نمایند. خود نشانه ای از نشانه های بزرگ خداوند است.
در آیه فوق، معیار زندگی خانوادگی براساس دو اصل مودت و محبت نهاده شده است. مودت به معنای عشق و علاقه درونی و محبت به معنای بروز و ظهور آن به اشکال مختلف است. بنابر این هر کسی که در جست و جوی آرامش خانوادگی است می بایست این دو معیار را در زندگی خود داشته و حفظ کند که عبارت از عشق درونی و باطنی و آشکار کردن آن به شکل مهر و محبت است.
البته قرآن در این آیه می فرماید که خداوند عشق درونی و ابراز آن به شکل محبت و مهر را در آدمی به ودیعت نهاده و هرگاه زن و مردی با هم پیمان زناشویی می بندند به این دو چیز می رسند و خداوند شرایط را به گونه ای فراهم می آورد که این گونه شوند ولی گاه انسان به علل مختلفی چون دوری از فطرت پاک خویش از این دو چیز در می ماند و اندک اندک شرایط را به گونه ای فراهم می کند که هم عشق و مودت باطنی از میان می رود و هم امکان ابراز و اظهار آن از دست می رود و این گونه است که دیگر درکنار همسر خویش احساس آرامش نمی کند. در اینجاست که حقوق خود را مطرح می سازد تا با بازسازی خانه براساس الگوهای عقلی و عقلایی، زمینه های بازگشت مودت و محبت فراهم آید و زندگی دوباره به مدار مهر و محبت و عشق بازگردد.
هدف از بیان این مطالب در قرآن این است که همواره احسان و عشق و علاقه و مهر و محبت، به عنوان یک اصل در زندگی حاکم و جاری باشد. زیرا هدف از ایجاد خانواده دست یابی به آرامش روانی و عاطفی است که بی وجود آن هرگز تحقق نخواهد یافت. هر کسی که بخواهد به زندگی کامل دست یابد می بایست اصل احسان و عشق و علاقه را مقدم دارد و بیان حقوق تنها برای مدیریت خانواده در برابر بحران است.
اگر میان زن و شوهر، عشق و علاقه و مهر و محبت حکومت کند، دیگر سخن گفتن از حقوق، بی معنا خواهد بود؛ زیراحکومت عاطفه و عشق و مهر، حکومت بر دل هاست و هر کدام از مرد و زن بی اراده در اثر مهر و محبت، به کارهای بزرگ دست می زنند. این را بارها در خصوص مهر مادران نسبت به فرزندان شاهد بوده ایم. چنین حالتی می تواند در میان همسران نیز این گونه رفتارهای بیرون از عقل حسابگر پـدید آورد و مردان، جان خویش را فدای همسران کنند و یا زنان در برابر شوهر خویش ایثارگرانه عمل نمایند.
در روایتی است که معصوم (ع) به زنی خطاب می کند که در برابر همسر و جفت خویش کنیز باش تا شوهرت نیز برده تو شود: (کونی له امه یکن لک عبدأ.) معنی این حدیث آن است که همچنانکه اطاعت دوطرفه است، مهر و محبت و عشق و علاقه نیز دوسویه می باشد و اگر شخصی در برابر همسرش کنیزوار عمل کند شوهر نیز متأثر از عواطف و احساسات همانند بردگان برای او کار می کند و هیچ توقع و انتظار زیاده نخواهد داشت.

زن، خیر شوهر

قرآن از همسر خوب و نیکو به خیر تعبیر کرده است.
خیر به معنای چیزی است که گرایش و رغبت همگانی بدان وجود دارد. به این معنا که همسر خوب کسی است که از نظر همگان مورد تایید و توجه است و هر کسی آرزو دارد دارای چنین همسری باشد؛ زیرا ملاک های انسانی را چنان فراهم آورده که هر انسانی به طور طبیعی آن را می ستاید و می پسندد بطوری که از نظر زیبایی، انسانی طبیعی و در حد اعتدال کامل است و نقص و عیبی در ظاهر وی نیست. از نظر بینشی و نگرشی و اخلاق فردی و رفتار اجتماعی نیز در مسیر تکاملی قرار دارد و اصول و مبانی فطری را در خود بروز و ظهور داده است. نمونه های عینی آن را قرآن در آسیه (س) و مریم دختر عمران (س) در میان زنان و حضرت ابراهیم (ع) و دیگر پیامبران (ع) در میان مردان مطرح می کند.

زن و مرد، مکمل یکدیگر

قرآن زندگی خانوادگی را بهترین و کامل ترین نوع زندگی بر می شمارد و آن را براساس فطرت و غریزه طبیعی انسانی می داند و هرگونه زندگی در بیرون از چارچوب زندگی خانوادگی را زندگی ناقص و معیوب قلمداد می کند، زیرا در تحلیل قرآنی از همان آغاز آفرینش مرد، جفت و زوجی برای همسری وی از نفس و جانش آفریده شده که افزون بر نیازهای روحی و روانی و جنسی، زمینه تکامل و کمال یک دیگر را فراهم می آورند.
زن و مرد در تحلیل قرآنی، موجودی مستقل و دارای روح و روان جداگانه هستند، از این رو هر کسی می بایست پاسخ گوی رفتار و کردار و افکار خویش باشد و هر کسی بار خویش را بر دوش می کشد و در قیامت زن و مرد هر یک جداگانه دارای اراده و خواسته های مستقل خواهند بود و مجازات و پاداش مستقلی می گیرند اما با این وجود در زندگی دنیوی به گونه ای آفریده شده اند که باید مکمل یک دیگر باشند. به سخن دیگر زن و مرد در زندگی خلقی و دنیوی خویش موجوداتی وابسته به یک دیگر هستند و مرد به عنوان قوام و ستون همسر خویش شناخته می شود که بدان تکیه کرده به کمال خویش می رسد.
از این رو در تحلیل قرآن از زن در دنیا به عنوان جفت و همسر مرد یاد می شود که باید با تکیه بر مرد و قوامیت او به کمال خویش دست یابد. این گونه است که زن و مرد به عنوان همسر یکدیگر باید در کنار هم باشند تا به کمال لایق و شایسته خویش برسند وگرنه دچار نقص و کمبود و عیب خواهند بود.

معناشناسی احسان و معروف

قرآن به دو چیز به عنوان بنیاد و اساس رفتار شوهر در حق زن خویش توجه می دهد و آن عبارت از «احسان» و «معروف» است. احسان از واژه حسن گرفته شده که در زبان پارسی به معنی نیکی کردن است. این واژه، در حوزه های مختلف، معانی متعدد دارد. با این همه، تمامی معانی گفته شده، در یک امر مشترک می باشد و آن مسئله زیباشناختی به عنوان مؤلفه و مقوم اصلی است. هر چیزی هرچند خیر و خوب باشد، ولی نیکو نیست. نیک و نیکو چیزی است که از نظر ذوقی و عاطفی و زیبایی، شخص را به وجد و ذوق می آورد. از این رو در واژه حسن و احسان تأکید بسیاری بر جنبه های روان شناختی و زیباشناختی آن شده است. نیکو، هر امر پسندیده ای است که زیبایی را نیز همراه خود دارد و زمینه اعجاب و شگفتی دیگران را فراهم می کند و عواطف و احساسات آنان را برمی انگیزد.
حسن خلق که در آیات قرآنی از آن سخن به میان آمده و حتی پیامبر با عنوان «علی خلق عظیم» مورد تمجید و ستایش خداوند قرار گرفته به معنای نرم خویی، پاکیزه گفتار بودن و با روی گشاده و زیبا با دیگران برخورد کردن است. (جامع السعادات، ج1، ص306)
بنابراین با توجه به کاربردها و مصادیقی که قرآن برای حسن خلق بیان داشته می توان گفت که احسان به معنای رفتارها و هنجارهای نیک و حتی فراتر از آن است. اما معروف به معنای هر امر پسندیده عقلایی است که خردمندان بدان گرایش دارند و از نظر ایشان امری هنجاری و پسندیده است و آن را نیکو شمرده و خواهان دستیابی به آن یا اجرای آن در خود و یا جامعه می باشند.

رفتار پسندیده با زنان

از آن جایی که فطرت پاک و سالم بشر به نیکی و معروف و پسندیده ها گرایش دارد، خداوند از مؤمنان خواسته است که در زندگی خویش همواره راه معروف را در پیش گیرند و هرگونه رفتاری بیرون از دایره معروف به عنوان رفتاری جاهلانه معرفی شده است که دوری شخص از تقوا را نیز به دنبال دارد، زیرا راه کوتاه و آسان دستیابی به تقوا بهره گیری از رفتارهای عرفی و پسندیده عقلایی است که براساس فطرت می باشد.
بر شوهر است که در رفتارهای خویش در خانه نسبت به زن، راه معروف و هنجاری را در پیش گیرد و برخلاف رفتارهای نیک و پسندیده عمل نکند.
شوهر چنانچه به هر علتی از زن خویش زده شود و کراهت در جانش رخنه کند و دیگر کشش و میلی به او نداشته باشد؛ باز خداوند از وی خواسته است که هرگز رفتار معروف و پسندیده را در حق زن ترک نکند.
خداوند در این باره می فرماید: وعاشروهن بالمعروف فان کرهتموهن فعسی ان تکرهوا شیئا و یجعل الله فیه خیراً کثیرا؛ با زنان براساس معروف و پسندیده معاشرت کنید و اگر از آنان خوشتان نیامد.
پس شاید چیزی را ناخوش دارید و خداوند در آن برای شما خیر زیاد قرار داده باشد (نساء آیه91)
به سخن دیگر در حالت کراهت و ناخوش آمدی نیز می بایست رفتار پسندیده از سوی شوهر ترک نشود. این بدترین حالتی است که می توان در روابط زن و شوهر تصور کرد؛ به این معنا که اگر میان زن و شوهر چنان روابط تیره و تار شود که عشق و جاذبه های عاطفی و روحی دیگر در میان ایشان نباشد و نوعی ناخوشایندی در میان آنان پدید آمده باشد با این همه خداوند باز فرمان می دهد که در این حالت ناخوشی که امری قلبی و بیرون از دایره اختیار و قدرت بشر است شوهر باید با رفتار پسندیده خویش حق زن را ادا نماید.
بنابراین حتی در زمانی که شوهر به طور قلبی و ناخودآگاه از زن خویش خوشش نمی آید در آن زمان نیز نمی بایست رفتار معروف را کنار بگذارد. این همه تأکید قرآن بر رفتارهای احسانی و معروفی از آن روست که زن از نظر اسلام ریحانه و گل لطیف و نرمی است که نمی توان با او رفتاری درشت مآبانه و سخت داشت.
شگفت آن که این رفتار معروف زمانی خواسته شده که زن متهم به مسائل غیراخلاقی است، با این همه از وی خواسته می شود که در حق زن خویش، راه معروف و پسندیده را در پیش گیرد و آبروی او را نبرد بلکه معاشرت خوبی داشته باشد.به هر حال خداوند از شوهر خواسته تا در حق زن خویش شیوه احسان و معروف را در پیش گیرد. براین اساس شوهر باید محبت خود را به زن ابراز کند و از پنهان کردن آن بپرهیزد؛ زیرا زنان با شنیدن محبت مردان اعتماد به نفس خاصی می یابند. از این رو پیامبر بزرگوار(ص) می فرماید: این گفته مرد به همسر خویش که دوستت دارم هیچ گاه از قلب او بیرون نمی رود. (کافی ج5ص965)
هریک از زن و مرد باید به اشکال مختلف مهر و محبت خویش را آشکار سازند. چه این مسئله با گفتن کلمه ای باشد و یا دادن شاخه گلی و یا هر چیزی که زن از آن خوشش می آید. از این رو حتی خریدن تنقلاتی جزئی و چیزهایی که زن بدان علاقه مند است یکی از شیوه های بیان و ابراز مهر و محبت بشمار می رود. پیامبر(ص) دراین باره می فرماید: مردی که برای همسرش لقمه می گیرد نزد خداوند پاداش دارد. (المحجبه البیضاء ج3ص7) به این معنا که این عمل وی نه تنها بازتاب دنیوی و افزایش مهر و محبت میان زن و شوهر خواهد داشت بلکه بازتاب اخروی نیز به ارمغان می آورد و شخص در آخرت ا زپاداش آن بهره مند می شود.
در روایتی آمده است که مردی به حضور رسول خدا(ص) رسید و گفت همسری دارم که هنگام ورود به خانه به استقبالم می آید و چون از خانه خارج می شوم، مرا بدرقه می کند. هرگاه غمگین می شوم، می گوید چه چیزی تو را ناراحت کرده است؟ اگر به خاطر روزی، اندوهناکی، آن را دیگری متکفل است و اگر نگران آخرت هستی، خداوند هم و غم تو را زیادتر کند. رسول خدا(ص) فرمود: «خداوند کارگزارانی دارد و او از کارگزاران خداست. برای او نصف اجر شهید خواهد بود.»

زن، امانت خدا

امام صادق(ع) می فرماید کسی که زن می گیرد باید او را اکرام کند و گرامیش دارد.
زن از نظر اسلام مهمان محترمی است که از جنبه احترام، مهمان است و از جهت دخالت در امور زندگی، شریک صاحبخانه (شوهر) و از نظر امور داخلی، مدیر و سرپرست و وقتی بچه دار شود مادر خانواده و مادر اجتماع است، بلکه زن خوب، ملکه ای است در کندوی عسل خانواده.
مرد مسلمان باید متوجه باشد که با گرفتن زن در واقع مسئولیت سنگین امانتی الهی را بر دوش گرفته است. عنوان «امانت خدا» را اگر تحلیل کنیم به این نتیجه می رسیم که گویا پیغمبر اسلام(ص) دست بانویی را گرفته و در خانه دامادی آورده و به او گفته است: این امانتی است از جانب خدا که به دست تو می سپارم. باید او را مطابق امانت خدایی اکرام و احترام کنی و اگر بدرفتاری کرد باید برای خدا صبر و تحمل نمایی.
جالب است که برخی از مردان خدایی برای یادآوری این مسئولیت سنگین، وقتی می خواهند همسر خود را صدا بزنند او را با عنوان «ای امانت خدا» می خوانند رسول خدا(ص) فرمود: برادرم جبرئیل به من خبر می داد و همواره سفارش زنان را می کرد، تا آنجا که گمان کردم برای شوهر جایز نیست که به زنش حتی اف بگوید... شما زنان را به عنوان امانت خدائی گرفته اید (مستدرک 2.155)
علی(ع) نیز فرمود: زنان امانت خدا نزد شما هستند. به ایشان زیان نرسانید و بر آنان سخت نگیرید. (همان) (نگاه کنید به کتاب بهشت خانواده، دکتر جواد مصطفوی ج 1ص001)

علامه طباطبائی و همسر فداکار او

یکی از شاگردان علامه طباطبایی نقل می کند: وقتی خدمت استاد علامه طباطبایی بودم، همسرشان تازه فوت کرده بود. گریه ها و بی تابی های ایشان را فراوان مشاهده می نمودم تا این که به طور خصوصی به ایشان عرض کردم ما صبر و بردباری را باید از شما یاد بگیریم، چطور شما این گونه بی تابی می کنید؟ فرمود: من در طول زندگی، فداکاری ها و از خودگذشتگی های بسیاری را از همسرم دیدم که نتوانستم جبران کنم. در دوران تحصیلم، مشکلات فراوانی داشتم و مشغول مطالعه و درس بودم و از زندگی خبر نداشتم. همسرم در تمام این مدت، زندگی را به خوبی اداره کرد و کوچک ترین اعتراضی ننمود... من در نوشتن تفسیرالمیزان، مرهون خدمات و فداکاری های همسرم هستم. حال چگونه این محبت ها و خدمت ها و از خودگذشتگی ها را فراموش کنم؟ و دوباره اشکش جاری شد.

زن، روح خانه

نقش زن در خانه چنان مهم و سازنده و کلیدی است که بدون او خانه و کاشانه آدمی روح و صفایی نخواهد داشت. مرد هر چقدر که دارای توان بدنی و مالی و اعتباری و جایگاه علمی و اجتماعی مهم و بالا باشد به زن به عنوان یک همسر و آرامش بخش نیاز دارد. خانه ای که در آن زن نباشد همچون بدنی است که روح ندارد و مسلما بدن بی روح مرده ای است که به هیچ کار نیاید و امیدی به حیات آن نمی رود.
با وجود زن، خانه از گرمی عاطفه و محبت سرشار می شود. تصور کنید که همسر خانواده برای چند روزی به مسافرت برود، مرد خانه هر شب که به خانه باز می گردد با خانه ای سرد و بی روح و بی صفا و ساکن و مرده و بی نشاط مواجه می شود و او تازه پس از یک روز کار طاقت فرسا باید چراغ خانه را خود روشن کند و به آن گرمی ببخشد اما هیچ گاه نخواهد توانست جای خالی همسر را پر کند و چه نیکو گفته اند بزرگان که: به خانه ای که نه در آن زن است، زندان است.

زن، رکن اساسی خانواده

زن از نظر اسلام و قرآن، رکنی از ارکان خانواده است. به این معنا که خانواده براساس زن و شوهر شکل می گیرد؛ با این همه نمی توان نقش کلیدی زن در ایجاد و تحقق خانواده را به هیچ وجه نادیده گرفت. علامه طباطبایی(ره) در این زمینه می نویسد: «زنان، سنگ زیرین و رکن اساسی و علت واقعی انسجام و تشکیل اجتماع خانوادگی انسان ها هستند».

پاداش همسرداری

در اسلام، پاداش ایجاد آرامش در نهاد مقدس خانواده بسیار زیاد است، تا جایی که پیامبر اکرم(ص)، پاداش فراوانی برای این کار ذکر کرده اند.
نقل شده در ماجرای بیعت زنان، یکی از زنان از حضرت پرسید: خداوند جهاد را بر مردان واجب کرده و مردان اگر در راه خدا شهید یا مجروح گردند، پاداش دارند، ولی ما زنان مشغول خانه داری هستیم؟
پیامبر خدا فرمود: «بدان، که نیکو شوهرداری کردن و اداره خانه و خانواده، پاداشی هم وزن و برابر با پاداش مجاهدان در راه خدا دارد». (ر.ک: زن در آینه جلال و جمال، جوادی آملی ص 893)

فشار قبر به سبب بد اخلاقی نسبت به زن

یکی از عذاب هایی که شوهران به سبب رفتار بد و خوی زشت به زن، گرفتار آن می شوند، فشار قبر است. از این رو پیامبر(ص) شوهران را به رفتار پسندیده نسبت به زنانشان سفارش می کرد.
شاید معروف ترین و مشهورترین داستان در این باره داستان سعدبن معاذ از یاران آن حضرت(ع) باشد که بیانات پیامبر(ص) در این باره هشداری شدید به شوهران بداخلاق است.
برای شناخت جایگاه و عظمت این صحابی پیامبر(ص) و آثار بدخلقی در زندگی اخروی و پس از مرگ وی تمام حکایت را نقل می کنیم:
سعد یکی از یاران بزرگ پیامبر اکرم(ص) و از اهل مدینه بود. او نزد رسول خدا(ص) و مسلمین به طوری احترام داشت که وقتی سواره می آمد، رسول خدا مسلمین را به استقبالش می فرستاد و خود نیز هنگام ورودش تمام قامت در برابر او بر می خاست. سعد بن معاذ، این یار دلاور پیامبر، در جنگ خندق از خود گذشتگی هایی نشان داد تا آن که تیری به دستش اصابت کرد و دچار خون ریزی شد.

فشار قبر فقط مال آدم های بد نیست

به دستور پیامبر اکرم(ص) در مسجد، خیمه ای برافراشتند و سعد در آن خیمه، تحت درمان قرار گرفت و خود حضرت پرستاری او را عهده دار شد و این دعا را در حق او کرد»: «خدایا! سعد در راه تو جهاد کرد و پیامبرش را تصدیق نمود، روح او را به خوبی بپذیر.»
بعد از خاتمه جنگ خندق و محاصره قلعه بنی قریضه، حضرت رسول و میانجی گری جنگ با یهودیان را به سعد واگذار کرد و دستور داد او را بر تختخوابی گذاشتند و پیش یهود آوردند.
سعد اینگونه حکم کرد که: یا رسول الله! مردان ایشان را بکش و زنان و اطفال آنان را اسیر کن و اموالشان را در میان مهاجر و انصار قسمت فرما.
حضرت فرمود: حکمی کردی که خدا در بالای هفت آسمان چنین حکم کرده بود. بعدها سعد بر اثر خونریزی همان زخم از دنیا رفت.
صبح آن روزی که سعد از دنیا رفت. جبرئیل نازل شد و عرض کرد: یا رسول الله! چه کسی از امت تو از دنیا رفته است، که فرشتگان آسمان روح او را به یک دیگر مژده می دهند؟
عده ای به خدمت حضرت رسول آمدند و گفتند: یا رسول الله سعدبن معاذ رحلت کرده است.
رسول خدا(ص) همراه اصحاب خود برخاستند، ]و به طرف منزل سعد حرکت کردند[و در حالی که در تکیه گاه بودند، امر کردند تا سعد را غسل دهند.
وقتی غسل به پایان رسید و او را حنوط و کفن کرده و به سوی تابوتش حرکت دادند رسول خدا پا برهنه و بدون ردا، جنازه را تشیع کرد، حضرت گاهی طرف راست و گاهی جانب چپ تابوت را می گرفت تا آن که کنار قبرش رسیدند.
آنگاه پیامبر(ص) داخل قبر شد و او را در لحد گذاشته و خشتها را جدا کرد و چید.
حضرت در حین کار می فرمود: «به من سنگ بدهید»؛ «به من گل بدهید»، و با آن ها میان خشت ها را پر می کرد.
رسول خدا(ص) چون از این کار فارغ شد و خاک بر روی سعد ریخت و قبر را مرتب کرد فرمود: می دانم که پوسیدگی به این قبر می رسد، اما پروردگار دوست دارد بنده خدا وقتی کاری را انجام می دهد، آن را محکم و استوار انجام دهد.
آنگاه مادر سعدعرضه داشت: گوارا باد بر تو، در این بهشتی که داخل می شود! رسول خدا(ص) فرمود: هم اکنون فشار قبر، معاذ را دربرگرفت.
اصحاب وقتی به چهره پیامبر(ص) نگاه کردند، متعجب شده و سؤال کردند: یا رسول الله، چرا چهره شما منقلب شده؟ حضرت فرمود: هم اکنون قبر آنچنان فشاری بر سینه های سعد وارد کرد که صدای شکستن استخوانهای سینه سعد را شنیدم.
رسول خدا بعد از دفن سعد مراجعت کرد، مردم عرض کردند: یا رسول الله! ما امروز کارهایی را درباره سعد از شما مشاهده کردیم که تا به حال درباره هیچ کس دیگر ندیده بودیم که انجام دهید، بدون ردا، و کفش به دنبال جنازه سعد حرکت کردید!
فرمود: فرشتگان آسمان بدون کفش و رداء به تشیع جنازه سعد آمدند، من هم به آنها تأسی کردم.
عرض کردند: شما گاهی جانب راست و گاهی جانب چپ سریر را می گرفتید! فرمود: دست من در دست جبرئیل بود، هر طرف را که او می گرفت من نیز می گرفتم.
عرض کردند: شما دستور دادید که سعد را غسل دهند وخود بر جنازه اش نماز خواندید و برای او لحد قرار دادید. پس چطور اینگونه دچار فشار قبر شد؟ حضرت فرمود: البته سعد همه برنامه های دینی اش درست بود غیر از اخلاق خانوادگی که در خانواده خویش تندخو و بداخلاق بود و این بداخلاقی باعث فشار قبر او شد.
البته ذکر این نکته لازم است که هر چند در این داستان، «سعد» یک مرد است اما قضیه بدخلقی و آثار وحشتناک آن یعنی فشار قبر همه دارندگان خلق و خوی تند و بد را دربرمی گیرد و زن و مرد نمی شناسد.

سیره وگفتار ائمه (ع) درتعامل با همسران

بدون تردید رسیدن به سعادت دنیا و آخرت و حیات طیبه انسانی، آرزوی مشترک تمامی انسان ها است که ریشه در فطرت آنان دارد. در این راستا زنان و مردان هر کدام جایگاه و نقش خاص خود را دارند که در صورت ایفای نقش و رسالت واقعی و درست خود غرض خلقت را حاصل می کنند. این همان مطلبی است که خداوند با عبارت و عاشروهن بالمعروف (سوره نساء آیه 19) آن را مورد تاکید قرارمی دهد.امام صادق (ع) درحق زنان می فرماید: من اخلاق الانبیاء حب النساء؛ محبت نسبت به زن از اخلاق انبیاء است.
یک مرد فهیم که دارای سلامت روحی و روانی است، به دور از تعصب و خودخواهی، خویش را در غم و شادی همسرش شریک می داند و سعادت خانواده را درگرو یاری و همکاری متقابل با همسر خویش می شناسد و زمانی احساس خوش بختی می کند که همسر او نیز از دل و جان لبخند رضایت برلب داشته باشد. بدین گونه برای حفظ و بقای یک زندگی موفق، هر دو عنصر اصلی زندگی، یعنی «زن و مرد» باید آگاهانه رفتار کنند. دانش و آگاهی دراین زمینه، بسیار وسیع و گسترده است و نیاز به مطالعات و کسب تجارب و تمرین دارد.
در سیره پیشوایان می توان موارد زیر را به عنوان مجملی از مفصل مشاهده کرد:
1- ابراز محبت: امام صادق (ع) می فرماید: العبد کلما ازداد للنساء حبا ازداد فی الایمان فضلا؛ هرچه محبت همسر در قلب مرد زیادتر می شود، فضیلت ایمانش زیادتر گردد.
صفا و شادابی کانون خانواده، بستگی به حضور بانشاط یک «زن» دارد، اما نشاط و سرزندگی یک زن به محبت «مرد» وابسته است.
حضرت علی (ع) درمورد زن فرموده اند:«زن گل بهاری است نه پهلوانی سخت کوش» (نهج البلاغه نامه 13) زن همانند گل است و به راستی طراوت یک گل، مرهون مراقبت باغبانی مهربان است. تا در سایه مواظبت و انس با آن، از جلوه و زیبایی و عطر و رنگش، بهره و لذت برد و روحش از دیدار آن تازه گردد. بنابر این هر گونه رفتار خشونت آمیز و قهرگونه نادرست است.
2- احترام به همسر: حضرت زهرا(س) پس از رحلت رسول مکرم اسلام وقتی «فدک» را به ناحق از او گرفتند، برای دفاع از حق خویش و بازگرداندن حقش نزد خلیفه وقت رفت؛ اما با ارائه استدلال های منطقی، موفق نشد حق خود را بستاند، بنابراین با ناراحتی و تأثر شدید وارد منزل شد و اظهار ناراحتی نمود. حضرت زهرا (س) شوهرش علی (ع) را مورد خطاب قرارداد و گفت:«... هیچ کس از من دفاع نکرد و از ظلم آنها جلوگیری ننمود. خشمگین از خانه بیرون رفتم و پریشان و با افسردگی بازگشتم، و تو این گونه پریشان نشسته ای! تو همان بودی که گرگان عرب را صید می کردی و اکنون زمین گیر شده ای! یا علی! نه گویندگان را مانع هستی و نه یاوه گویان را دافع! اختیار از کفم رفته،... از اینکه با تو این گونه سخن می گویم نزد خدا عذر می خواهم، خواه مرا یاری کنی، یا واگذاری! ای وای بر من درهر پگاه که تکیه گاهم از کف بیرون رفت و بازویم بی رمق گشت.»
علی(ع) با لحنی محترمانه همسر مهربانش را دلداری داد و فرمود:«وای بر تو مباد، بلکه وای بر دشمنان تو باد!ای دختر برگزیده خدا و یادگار نبوت، از اندوه و غصه دست بردار. به خدا سوگند! من درانجام وظیفه سستی نکردم و آنچه قدرت و توان داشتم، انجام دادم.»
حضرت علی (ع) آن چنان با خونسردی، متانت، دلجویی و احترام در برابر ناراحتی و شکوه حضرت زهرا(س) برخورد می نماید، که حضرت فاطمه (س) آرام می گیرد و می فرماید: «خداوند مرا کفایت می کند.» و بدین گونه کار آنها را به خدا وامی گذارد و ساکت می شود. (احتجاج طبرسی 1.182)
حضرت علی (ع) درباره چگونگی برخورد با همسرش می فرماید:« به خدا سوگند! هرگز کاری نکرده ام که فاطمه خشمگین شود و او را به هیچ کاری مجبور نکردم...
او نیز هرگز مرا خشمگین نکرد و برخلاف میل باطنی من، قدمی بر نداشت.» (کشف الغمه: 1.363)
برای به تصویر کشیدن بالاترین حد تکریم امام حسین (ع) به فرزند و همسرش نیز اشعار آن حضرت بهترین شاهد است.
آن حضرت در روز عاشورا درمورد همسرش «رباب» و دخترش «سکینه» می فرماید:
به جان تو سوگند! من خانه ای را دوست دارم که در آن سکینه و رباب باشند.
من آنها را دوست دارم و عمده اموالم را می بخشم به آنان وکسی را شایسته نیست مرا سرزنش کند. (بحار. 54. 74)
پیامبر (ص) فرمود: نشستن مرد در کنار همسر خود در پیشگاه خداوند، دوست داشتنی تر از اعتکاف و شب زنده داری در مسجد من (مسجد النبی در مدینه) است (تنبیه الخواطر ج 2 ص 221).
3- یاری همسر: حضرت علی و حضرت زهرا (س) در آغاز زندگی مشترک برای تعیین مسئولیتشان در کانون خانواده خدمت رسول خدا رسیدند و از ایشان درخواست تعیین تکلیف نمودند.
رسول خدا(ص) کارهای درون خانه را برعهده حضرت فاطمه(س) گذاشت و کارهای بیرون خانه را به حضرت علی(ع) سپرد.
فاطمه (س) می فرماید:
«جز خدا کسی نمی داند که من چه اندازه خوشحال شدم از اینکه کارهای درون خانه به من واگذار شد و از کارهای بیرون خانه و معاشرت و تماس با مردان معاف شدم.» (وسایل. 41.321)
با این همه علی(ع) به کارهای بیرون خانه اکتفا نمی کرد بلکه در کارهای خانه نیز شرکت می جست. آن حضرت با علاقه ای که به زهرا(س) داشت، به او کمک می کرد.
حضرت، عدس پاک می نمود، خانه را جارو می کرد و در دستاس کردن، همسرش را یاری می نمود. امام صادق(ع) می فرماید:
«علی(ع) هیزم می آورد، آب مورد نیاز خانه را تامین می کرد و خانه را جارو می نمود. حضرت زهرا(س) نیز آرد می کرد، خمیر آماده می نمود و نان می پخت.» (کافی .5.68. من لایحضر 169.3)
از برخی روایات استفاده می شود که حضرت علی(ع) بعضی اوقات در کارهایی مانند تهیه آرد و آسیاب کردن نیز به کمک همسرش حضرت زهرا(س) می شتافت.
روزی رسول خدا(ص) به خانه علی(ع) وارد شد،
ناگاه مشاهده کرد دختر و دامادش با محبت بی نظیر در کنار هم نشسته و با همکاری هم به آرد کردن «جو» مشغولند.
پیامبر(ص) خطاب به آنان فرمود: ایکما اعیی؛
کدام یک از شما خسته تر هستید، تا من به جای او نشسته، کارش را انجام دهم؟
علی(ع) فرمود: ای رسول خدا! دخترت فاطمه، خسته تر است. آن حضرت کنار دامادش نشست و با هم به دستاس کردن مشغول شدند. (بحار .34.05)
4-پرستاری از همسر: هنگامی که حضرت زهرا(س) به سبب ستم و ضرب و شتم دشمنان، زمان ارتحالش فرا رسید، در رابطه با تشیع بدن مطهر، محل دفن و چگونگی غسلش سفارش هایی به شوهرش علی(ع) کرد. آن حضرت نیز به همان وصیت عمل نمود.
به علاوه علی(ع) در هنگام بیماری همسرش، مانند پرستاری دلسوز از او مراقبت می نمود.
امام سجاد(ع) از پدرش امام حسین(ع) نقل می کند: وقتی حضرت زهرا(س) بیمار شد، به علی(ع) سفارش کرد جریان کسالت او را به کسی خبر ندهد.
علی(ع) نیز چنین کرد و کسی را در جریان کسالت زهرا(س) قرار نداد و خود آن حضرت پرستاری و مراقبت از همسرش را به عهده گرفت و اسماء نیز به او کمک می کرد. چون هنگام ارتحال فرا رسید حضرت زهرا(س) به شوهرش سفارش کرد که او عهده دار مراسم تجهیز و دفنش شود؛ شبانه او را دفن نماید و محل دفن را پنهان نگه دارد. علی(ع) نیز چنین کرد؛ اما پس از دفن آن حضرت، حزن و اندوه فراوان او را فرا گرفت و اشک های مبارکش بر گونه هایش جاری گردید. رو به مرقد مبارک پیامبر(ص) نمود و فرمود:سلام و درود من بر تو ای رسول خدا! و بر دختر عزیزی که پس از رحلت به سرعت به تو پیوست!
ای پیامبر عزیز! در اثر مفارقت زهرا توانم، به ناتوانی و صبرم، به کم صبری تبدیل گشت!
ای نجات دهنده عالم هستی! امانت از من گرفته شد! اما بدان که بعد از این، دیگر حزن و اندوه من همیشگی است، و شب ها از فراق فاطمه خواب به چشمم نخواهد رفت!» (نهج البلاغه. خ 391)
5-توجه به خواست همسر: امام حسین(ع) به خواست مشروع، علاقه و حس زیبایی دوستی همسرش، توجه خاصی می نمود و به آن احترام می گذاشت و برخی اوقات به همین خاطر با انتقادات اصحاب و دوستان خود روبه رو می شد؛
جابر از امام باقر(ع) نقل می کند: عده ای بر امام حسین(ع) وارد شدند؛ ناگاه فرش های گران قیمت و پشتی های فاخر و زیبا را در منزل آن حضرت مشاهده نمودند. عرض کردند: ای فرزند رسول خدا! ما در منزل شما وسایل و چیزهایی مشاهده می کنیم که ناخوشایند ماست (وجود این وسایل در منزل شما را، مناسب نمی دانیم.)!
حضرت فرمود: انا نتزوج النساء فنعطیهن مهورهن فیشترین ما شئن لیس لنا منه شیء؛ ما بعد از ازدواج، مهریه همسران مان را پرداخت می کنیم و آنها هرچه دوست داشتند، برای خود خریداری می کنند.
هیچ یک از وسایلی که مشاهده نمودید، از آن ما نیست.» (بحار.34.171)
در روایت دیگر نقل شده که از امام صادق(ع) سؤال شد:
آیا خرید جواهرات برای زینت خانواده درست است؟
حضرت فرمود: «علی بن الحسین(ع) برای بچه ها و همسرانش زیورآلات از نوع طلا و نقره تهیه می کرد و آنها را با آن زیورها می آراست.» (کافی.6.674)
از این روایات و نظایر آن، به خوبی استفاده می شود که امام سجاد(ع) به حس زیبایی دوستی همسر خود احترام می گذاشت و امکانات لازم را در حد متعارف آن زمان، برای آنها فراهم می نمود.
از معصومین نقل شده که: مومن مطابق میل عیالش (خانواده اش) غذا می خورد و انسان منافق و دو چهره، خانواده اش مطابق میل او غذا می خورند» (وسایل. 51.052) مطابق این حدیث نورانی، مرد باید در خانه حتی غذا خوردنش بر طبق میل همسرش باشد و او همان غذایی را بخورد که عیالش دوست دارد تا به این ترتیب در عمل نشان دهد خواسته همسر را بر خواسته خود ترجیح می دهد و برای او ارزش قائل است.
6- آراستن خویشتن برای همسر: پیامبر گرامی اسلام(ص) می فرماید: «لباس های خود را تمیز کنید، موهای خود را اصلاح نمائید، مسواک بزنید و آراسته و پاکیزه باشید که بنی اسرائیل چنین نکردند و زنانشان بدکار شدند.»(کافی.6.574)
امامان علیهم السلام نیز به این مطلب توجه خاصی داشتند. این بزرگواران خود را برای همسرانشان آراسته و مرتب می کردند، لباس مناسب می پوشیدند و موهای خود را رنگ می زند.
حسن بن جهم- از دوستان امام کاظم(ع) گوید:
آن حضرت را دیدم که موهای خود را خضاب کرده است، گفتم: فدایت شوم، شما هم خضاب می کنید؟!
حضرت فرمود: آری، اصلاح و مرتب بودن وضع، بر عفت زنان می افزاید: زنانی بودند که پاکدامنی را رها کردند به این دلیل که شوهرانشان اصلاح و مرتب بودن خود را رها کردند. سپس فرمود: دوست داری همسرت را در حالی همانند حال خودت که خود را آراسته ننموده ای، ببینی؟
گفتم: نه!
فرمود: او نیز چنین است.
آنگاه فرمود: نظافت و استعمال بوی خوش و اصلاح مو، از اخلاق پیامبران است.
یکی از دوستان امام باقر(ع) به نام حکم بن عتیبه می گوید:در خانه ای زیبا و آراسته خدمت آن حضرت رسیدم، لباس زیبا و رنگینی پوشیده بود که آثار رنگ لباس بر دوش حضرت دیده می شد.
خیلی شگفت زده شدم. گاهی، به خانه نگاه می کردم، گاهی به وضع لباس آن حضرت!
حضرت فرمود: این حالت، چطور است؟
عرض کردم: چه بگویم از این لباسی که به تن کرده اید؟ این لباس، مربوط به افراد نوجوان است.
حضرت فرمود: ای حکم! چه کسی زینت ها و چیزهای پاکیزه ای را که خداوند برای بندگانش آفریده است، حرام کرده؟ اینها از چیزهایی است که خداوند برای بندگانش آفریده است؛ اما این خانه که مشاهده می کنی مربوط به همسر من است و من تازه ازدواج کرده ام.
لباسی که مشاهده می کنی و همچنین حضور من در این خانه، به خاطر همین موضوع است (وسایل.41.381)حسن زیات بصری نقل می کند: با یکی از دوستانم خدمت امام باقر(ع) رسیدیم. او را در خانه ای زیبا، با لباس زیبا در حالی که سرمه کشیده بود، دیدیم. سپس سؤالاتی از آن حضرت نمودیم، ایشان متوجه شد که ما از وضع لباس و خانه آن حضرت شگفت زده شده ایم. حضرت فرمود: فردا با دوستت نزد من بیا.
روز بعد در منزلی که او بیشتر وقت ها آنجا تشریف داشت، رفتیم. مشاهده کردیم که در خانه، جز حصیر، چیزی نیست و حضرت لباس زبر و خشن به تن دارد. حضرت فرمود: دیروز شما پیش من آمدید، در حالی که من در خانه ای بودم که مربوط به همسرم بود و آن وسایل موجود در خانه، متعلق به اوست.
او خود را آرایش کرده بود تا من هم خود را برای او آراسته و مزین نمایم.
7- گذشت از لغزش های همسر: سیره معصومان علیهم السلام چنین بوده است که اشتباه و خطای رفتاری همسران را نادیده می گرفتند.
اسحاق بن عمار می گوید: به امام صادق(ع) عرض کردم: حق زن بر مرد چیست که با انجام آنها انسان، «نیکوکار» محسوب شود؟
امام فرمود: خوراک و پوشاک او را فراهم نماید و اگر خطایی از او سر زد، از او بگذرد.
سپس فرمود: پدرم امام باقر(ع) همسری داشت که به او آزار می رساند؛ ولی پدرم او را مورد عفو و بخشش قرار می داد. (وسایل. 41.015)
در پایان باید تأکید کرد که آنچه درباره وظایف و مسئولیتهای عاطفی و اخلاقی مرد نسبت به همسرش در این مقاله گفته شد تنها بخشی از دستورات حیاتبخش اسلام است و ناگفته های بسیاری خصوصا در باره وظایف قانونی و شرعی مردان باقی مانده که علاقمندان می توانند به کتابهای مربوط به اخلاق در خانه و خانواده و آئین همسرداری مراجعه کنند.

خداوند در آیه ی 21 سوره ی روم، به اصل وجود عشق و احساس محبت متقابل بین زن و شوهر اشاره فرموده:«از نشانه های خداوند این است که از نوع خودتان، همسرانی برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید و میانتان دوستی و رحمت نهاد».

در حالی که گفتن جملاتی که حاکی از محبت زوجین نسبت به هم است در رفع بسیاری از تردیدها و سوء ظن ها مؤثر و بر میزان محبت آنان می افزاید: ائمه معصومین: هم به ابراز علاقه به همسر تأکید نموده اند و در سیره ی عملی ایشان این امر در موارد متعددی به چشم می خورد.

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) فرمود: وقتی مرد به زن خود با محبت می نگرد و زنش نیز به او با مهر نگرد، خداوند به دیده ی رحمت به آن ها نگاه می کند.

امروزه یکی از مهم ترین مشکلات خانواده ها نداشتن مدیریت صحیح در زندگی است؛ بسیاری از اختلافات، چالش ها و مشاجرات که مقدمه فروپاشی خانواده هاست، ناشی از نداشتن الگویی کامل در اداره خانواده است.

لذا بر آن شدیم تا آیین همسرداری اسلامی را که بر گرفته از احادیث و منابع کامل میباشد را تقدیم شما خوانندگان محترم بنمایم.

یکی از موضوعات مهمی که هر مؤمنی خواهان فهم آن از کلام درباره معصومین علیهم السلام است، موضوع «آیین همسرداری اسلامی» است .

بدین منظور، «آیین همسرداری در احادیث اسلامی » که برگرفته از «40 حدیث » در این زمینه میباشد رابرداشت کردیم و با ترجمه هایی دقیق و روان همراه سازیم و با عنوان هایی زیبا و تفکر برانگیز زمینه تدبر فراهم کنیم

این نکته را نیز خاطرنشان کنیم که 20 حدیث آغازین آن ها مربوط به «اخلاق شوهر نسبت به همسر» و 20 حدیث پسین آن ها مربوط به «اخلاق زن نسبت به همسر» است .

چشمان امید ما می گوید که این «حدیث گزینی » مطبوعتان می آید و مقبولتان می افتد; اما «خواجه شیراز» نیز چه در سفته است که گفته است:

صالح و طالح متاع خویش نمودند


تا که قبول افتد که در نظر آید

بکم ؛اخلاق شوهر نسبت به همسر

اظهار محبت بیشتر: «ایمان بیشتر»

1- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«کلما ازداد العبد ایمانا ازداد حبا للنسآء (1) ; هر چه ایمان بنده زیاد شود، محبت [وی] به زن ها نیز زیاد می شود .»

 

دوستدار اهل بیت علیهم السلام دوستدار همسر است

2- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«کل من اشتد لنا حبا اشتد للنساء حبا (2) ; هر کس بیشتر دوستدار ما (خاندان عصمت و طهارت) باشد، به زن ها (همسرش) نیز بیشتر دوستی می کند .»

 

صفای زندگی اینجاست، اینجا

3- حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند:

«فدارها علی کل حال واحسن الصحبة لها فیصفو عیشک (3) ; همیشه با همسرت مدارا کن، و با او به نیکی همنشینی کن تا زندگیت باصفا شود .»

 

از تکبر و خشونت بپرهیز

4- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«خیر الرجال من امتی الذین لایتطاولون علی اهلیهم و یحنون علیهم ولا یظلمونهم (4) ; بهترین مردان امت من، آن کسانی هستند که نسبت به خانواده خود خشن و متکبر نباشند و بر آنان ترحم و نوازش کنند و به آنان آزار نرسانند .»

 

سیلی، هرگز!

5- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«فای رجل لطم امراته لطمة، امرالله عزوجل مالک خازن النیران فیلطمه علی حر وجهه سبعین لطمة فی نار جهنم (5) ; هر کس به صورت زنش سیلی بزند، خداوند به آتشبان جهنم دستور می دهد تا در آتش جهنم هفتاد سیلی بر صورت او بزند .»

 

من تو را دوست دارم

6- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«قول الرجل للمراة انی احبک لا یذهب من قلبها ابدا (6) ; این گفتار مرد به همسرش که «من تو را دوست دارم » ، هرگز از قلب زن بیرون نمی رود.»

 

تامین سعادت دینی و دنیایی همسر

7- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«للمراة علی زوجها ان یشبع بطنها، و یکسو ظهرها، ویعلمها الصلاة والصوم والزکاة ان کان فی مالها حق، ولاتخالفه فی ذلک (7) ; حق زن بر شوهرش این است که او را سیر کند، لباس بپوشاند، نماز و روزه و زکات را - اگر در مال زن حق زکاتی است - به او یاد دهد، و زن نیز در این کارها با او مخالفت نورزد .»

 

این هم جهاد در راه خداست

8- امام رضا علیه السلام می فرمایند:

«الکآد علی عیاله من حل کالمجاهد فی سبیل الله (8) ; کسی که از راه حلال برای تامین رفاه خانواده اش تلاش می کند، همچون مجاهدی است که در راه خدا جهاد می کند .»

 

آیا هدیه هم می خری؟

9- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«من دخل السوق فاشتری تحفة فحملها الی عیاله کان کحامل صدقة الی قوم محاویج ولیبدا بالاناث قبل الذکور فان من فرح ابنته فکانما اعتق رقبة من ولد اسماعیل ومن اقر بعین ابن فکانما بکی من خشیة الله ومن بکی من خشیة الله ادخله الله جنات النعیم (9) ; هر کس به بازار رود و هدیه ای برای خانواده اش بخرد و ببرد، [پاداش او ] مانند کسی است که برای نیازمندان صدقه می برد [ . و هنگامی که هدیه را به خانه می برد]، باید، قبل از پسران، به دختران بدهد، زیرا کسی که دخترش را شادمان کند، مانند کسی است که یک بنده از فرزندان اسماعیل را آزاد کرده است . و هر کس [با دادن هدیه ای ] چشم پسری را روشن کند، گویا از ترس خدا گریسته است و هر کس از ترس خدا بگرید، خداوند او را داخل نعمت های بهشت کند .»

 

بازار و خرید گوشت

10- امام سجاد علیه السلام می فرمایند:

«لان ادخل السوق ومعی درهم ابتاع به لحما لعیالی وقد قرموا الیه احب الی من ان اعتق نسمة (10) ; برای من به بازار رفتن و خرید یک درهم گوشت برای خانواده ام که میل به گوشت دارند، از بنده آزاد کردن دوست داشتنی تر است .»

 

سوغاتی را فراموش نکن

11- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«اذا سافر احدکم فقدم من سفره فلیات اهله بما تیسر (11) ; هرگاه یکی از شما به مسافرت رود و سپس از سفر برگردد، پس باید برای خانواده خود به اندازه ای که توانایی دارد سوغاتی بیاورد .»

برای او آرایش می کنی؟

12- امام باقر علیه السلام می فرمایند:

«النسآء یحببن ان یرین الرجل فی مثل ما یحب الرجل ان یری فیه النسآء من الزینة (12) ; همان گونه که مردان دوست دارند زینت و آرایش را در زنانشان ببینند، زنان نیز دوست دارند زینت و آرایش را در مردانشان ببینند .»

 

خانه را گرم نگه دار

13- امام رضا علیه السلام می فرمایند:

«بنبغی للمؤمن ان ینقص من قوت عیاله فی الشتآء ویزید فی وقودهم (13) ; سزاوار است که مؤمن در زمستان از خوراک خانواده اش کم کند، و بر [چوب و زغال و] وسیله گرم کننده آنان بیفزاید .»

 

شاد ساختن خانواده در مناسبت های فرخنده

14- راوی می گوید به امام صادق علیه السلام عرض کردم: حق زن بر شوهرش چیست؟ حضرت فرمودند:

«. . . ولاتکون فاکهة عامة الا اطعم عیاله منها ولایدع ان یکون للعید عندهم فضل فی الطعام وان یسنی لهم فی ذلک شی ء ما لم یسن لهم فی سآئر الایام (14) ; . . . هر میوه ای که همه مردم از آن می خورند، باید به خانواده اش بخوراند و در روزهای عید خوراک آنان را افزایش دهد، و چیزهایی برای آنان فراهم کند که در روزهای دیگر فراهم نمی کرده است .»

 

تهمت و سوء ظن هرگز

15- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«لا تقذفوا نسآءکم فان فی قذفهن ندامة طویلة وعقوبة شدیدة (15) ; به زنان خود تهمت نزنید [و نسبت ناروا ندهید]، زیرا در این کار، [برای شما] پشیمانی طولانی و کیفر سختی خواهد بود .»

 

خدا کند تو بیایی

16- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«هلک بذی المروة ان یبیت الرجل عن منزله بالمصر الذی فیه اهله (16) ; از جوانمردی دور است که [مردی] در شهری که خانواده اش هستند باشد، ولی در غیر خانه خود بخوابد .»

 

آداب ورود به خانه

17- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«یسلم الرجل اذا دخل علی اهله واذا دخل یضرب بنعلیه ویتنحنح یصنع ذلک حتی یؤذنهم انه قد جآء حتی لا یری شیئا یکرهه (17) ; هنگامی که مرد با خانواده اش برخورد می کند، [به آنان] سلام کند و هنگام ورود با صدای کفش و با سرفه کردن، خانواده اش را از آمدن خود با خبر کند، تا اینکه چیزی نبیند که او را ناخوش آید .»

 

در کنار همسر نشستن

18- پیامبر عزیز اسلام صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«جلوس المرء عند عیاله احب الی الله تعالی من اعتکاف فی مسجدی هذا (18) ; نشستن مرد در کنار خانواده اش، نزد خدای بزرگ دوست داشتنی تر از اعتکاف [و نشستن] در این مسجد من است .»

 

تا کنون لقمه در دهانش گذاشته ای؟

19- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«ان الرجل لیؤجر فی رفع اللقمة الی فی امراته (19) ; مرد در برابر لقمه ای که در دهان زنش می گذارد پاداش می برد .»

 

کتک نزن، فریاد نکش!

20- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله به یکی از زنان درباره حق زن بر شوهرش می فرمایند:

«حقک علیه ان یطعمک مما یاکل ویکسوک مما یلبس ولا یلطم ولا یصیح فی وجهک (20) ; حق تو بر شوهرت این است که از آنچه خود می خورد به تو غذا دهد، و از آنچه خود می پوشد تو را نیز بپوشاند، و به روی تو سیلی نزند و فریاد نکشد .»

 

دوم:اخلاق زن نسبت به همسر

 

زیور اطاعت به گردن آویز

21- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«ان للرجل حقا علی امراته اذا دعاها ترضیه واذا امرها (21) لا تعصیه ولا تجاوبه بالخلاف ولا تخالفه (22) ; مرد حقی بر زنش دارد [و آن حق این است که] چنانچه او را صدا زند پاسخ دهد، و هنگامی که او را دستوری دهد سرپیچی نکند و پاسخ مخالف ندهد و با او مخالفت نورزد .»

 

باران عشق و محبت

22- امام رضا علیه السلام می فرمایند:

«اعلم ان النسآء شتی فمنهن الغنیمة والغرامة و هی المتحببة لزوجها والعاشقة له ... (23) ; بدان که زنان گوناگونند، برخی از آنان دستاوردی گرانبها و تاوان [رنج های آدمی] هستند و این زن کسی است که به شوهرش محبت می کند و عاشق اوست .»

 

رضایت و شفاعت

23- امام باقر علیه السلام می فرمایند:

«لا شفیع للمراة انجح عند ربها من رضا زوجها (24) ; برای زن هیچ شفیعی نزد پروردگارش به اندازه رضایت شوهرش سودمندتر نیست .»

 

عطر مهر و محبت

24- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«للرجل علی المراة ان تلزم بیته وتودده وتحبه وتشفقه وتجتنب سخطه وتتبع مرضاته وتوفی بعهده ووعده (25) ; حق مرد بر زن این است که [زن] ملازم خانه او باشد، و به شوهرش دوستی و محبت و دلسوزی کند، و از خشم وی دوری گزیند، و آنچه را مورد رضایت اوست انجام دهد، و به پیمان و وعده وی وفادار باشد .»

 

سرانجام ناسپاسی

25- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«ایما امراة قالت لزوجها: ما رایت قط من وجهک خیرا فقد حبط عملها (26) ; هر زنی به شوهرش بگوید: من از تو هرگز خیری ندیدم، [ثواب] کارش از بین می رود .»

 

لجبازی هرگز

26- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«خیر نسائکم الودود الولود المؤاتیة وشرها اللجوج (27) ; بهترین زنانتان زنی است که با محبت، فرزندآور و سازگار باشد، و بدترین آنان زنی است که لجباز باشد .»

 

خشمگین کردن شوهر هرگز

27- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«طوبی لامراة رضی عنها زوجها (28) ; خوشا به حال زنی که شوهرش از او راضی باشد .»

 

اذیت نکن

28- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«من کان له امراة تؤذیه لم یقبل الله صلاتها ولا حسنة من عملها حتی تعینه وترضیه وان صامت الدهر وقامت واعتقت الرقاب وانفقت الاموال فی سبیل الله وکانت اول من ترد النار ثم قال: وعلی الرجل مثل ذلک الوزر والعذاب اذا کان لها مؤذیا ظالما (29) ; کسی که زنی دارد که [آن زن] به او آزار می رساند، خداوند نماز و کارهای نیک زن را نمی پذیرد تا اینکه به مرد کمک و او را راضی کند، اگر چه این زن تمام عمر را روزه بگیرد و نماز بخواند و بندگان را آزاد و دارایی [اش] را در راه خدا انفاق کند . و این زن نخستین کسی است که وارد آتش جهنم می شود . سپس حضرت فرمودند: مرد نیز چنین گناه و عذابی دارد اگر زنش را آزار رساند و [به او] ستم کند .»

 

چگونه می توانی او را غمگین ببینی؟

29- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«. . . سعیدة سعیدة امراة تکرم زوجها ولا تؤذیه وتطیعه فی جمیع احواله (30) ; خوشا به سعادت و خوشا به سعادت آن زنی باد که شوهرش را بزرگ دارد و به او آزار نرساند و همیشه از شوهرش فرمانبری کند .»

 

چشمداشت بجا و منطقی

30- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«لا یحل للمراة ان تتکلف زوجها فوق طاقته (31) ; برای زن جایز نیست که شوهرش را به بیش از توانایی اش مجبور کند .»

 

مهمان، با اجازه شوهر

31- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«ایها الناس ان لنسآءکم علیکم حقا ولکم علیهن حقا حقکم علیهن [ . . . ان ] لا یدخلن احدا تکرهونه بیوتکم الا باذنکم (32) ; مردم! زن های شما بر شما حقی دارند و شما هم بر آنان حقی دارید . حق شما بر آنان این است که کسی را که شما رضایت ندارید، بدون اجازه به منزلتان وارد نکنند .»

 

هم به استقبالش برو و هم او را بدرقه کن

32- مردی خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد و عرض کرد: همسری دارم که هرگاه وارد خانه می شوم به استقبالم می آید، و چون از خانه بیرون می روم بدرقه ام می کند و زمانی که مرا اندوهگین می بیند می گوید: اگر برای رزق و روزی [و مخارج زندگی ] غصه می خوری، بدان که خداوند آن را به عهده گرفته است و اگر برای آخرت خود غصه می خوری، خدا اندوهت را زیاد کند [و بیشتر به فکر آخرت باشی . ] رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: «ان لله عمالا و هذه من عماله لها نصف اجر الشهید (33) ; برای خدا کارگزارانی [در روی زمین] است و این زن یکی از کارگزاران خداست که پاداش او برابر با نیمی از پاداش شهید است .»

 

در این کارها نیز به او کمک کن

33- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«ایما امراة اعانت زوجها علی الحج والجهاد او طلب العلم اعطاها الله من الثواب ما یعطی امراة ایوب علیه السلام (34) ; هر زنی که در حج و جهاد و دانش اندوزی به شوهرش کمک کند، خداوند آن پاداشی را که به زن حضرت ایوب علیه السلام داده است، به او می دهد .»

 

شهری در بهشت خدا

34- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«ما من امراة تسقی زوجها شربة من مآء الا کان خیرا لها من عبادة سنة صیام نهارها وقیام لیلها ویبنی الله لها بکل شربة تسقی زوجها مدینة فی الجنة وغفر لها ستین خطیئة (35) ; هر زنی که به شوهرش مقداری آب دهد، برای او بهتر از عبادت یک سال است که روزهایش روزه باشد و شب هایش عبادت کند . و خداوند به جای هر مقدار آبی که به شوهرش بنوشاند، شهری در بهشت برایش می سازد و شصت گناهش را می آمرزد .»

 

تامین امنیت روانی همسر

35- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«حق الرجل علی المراة انارة السراج واصلاح الطعام وان تستقبله عند باب بیتها فترحب وان تقدم الیه الطست والمندیل وان توضئه وان لاتمنعه نفسهآ الا من علة (36) ; حق مرد بر زن این است که چراغ خانه را روشن سازد; غذای مطبوع فراهم کند; و تا در خانه اش به پیشواز او برود و به او خوشامد بگوید; و تشت آب و حوله را برای او آماده کند و دست های او را بشوید; و بدون دلیل (عذر شرعی) مانع شوهر نسبت به نفس خودش نشود .»

 

رحمت خدا از آن کدبانویان است

36- امام صادق علیه السلام از پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله روایت می کند:

«ایما امراة دفعت من بیت زوجها شیئا من موضع الی موضع ترید به صلاحا نظر الله الیها ومن نظر الله الیه لم یعذبه (37) ; هر زنی که در خانه شوهرش چیزی را برای سامان دادن وضع خانه جابه جا کند، خداوند نظر [رحمت] به او می کند . و هر کس مورد نظر [رحمت] خدا قرار گیرد، خدا عذابش نمی کند .»

 

خوشبوترین عطر، زیباترین لباس، نیکوترین زینت

37- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله درباره حق شوهر بر زن می فرمایند:

«علیها ان تطیب باطیب طیبها وتلبس احسن ثیابها وتزین باحسن زینتها (38) ; بر زن است که [برای شوهرش ] خوشبوترین عطرهایش را بزند و قشنگترین لباس هایش را بپوشد، و از زیباترین زینت هایش استفاده کند .»

 

هنر آشپزی

38- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«خیر نسآءکم الطیبة الریح الطیبة الطبیخ التی اذا انفقت انفقت بمعروف وان امسکت امسکت بمعروف فتلک عامل من عمال الله وعامل الله لایخیب ولایندم (39) ; بهترین زنان شما زنی است که دارای بویی خوش و دست پختی خوب باشد . هنگامی که خرج می کند، بجا خرج کند، و هنگامی که خرج نمی کند بجا از خرج کردن خودداری ورزد . چنین زنی کارگزاری از کارگزاران خداست و کارگزار خدا نه ناامید می شود و نه پشیمان .»

 

آرایش فقط برای شوهر

39- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

«ان من خیر نسآءکم . . . المتبرجة من زوجها الحصان عن غیره (40) ; بهترین زنان شما آن زنی است که برای شوهرش آرایش و زینت می کند، اما از بیگانگان خود را می پوشاند .»

از تو سپاسگزارم

40- امام صادق علیه السلام می فرمایند:


«خیر نسآءکم التی ان اعطیت شکرت وان منعت رضیت (41) ; بهترین زنان شما آن زنی است که چون به او چیزی داده شود، سپاسگزاری کند و اگر به او چیزی داده نشود راضی باشد .»

پی نوشت ها:

1) بحار الانوار، ج 103، ص 228 .

2) همان، ج 103، ص 227 .

3) مکارم الاخلاق، ص 218 .

4) همان، ص 216 .

5) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 250 .

6) وسائل الشیعة، ج 14، ص 10 .

7) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 243 .

8) بحارالانوار، ج 104، ص 72 .

9) وسائل الشیعة، ج 15، ص 227 .

10) همان، ج 15، ص 251 .

11) همان، ج 8، ص 337 .

12) مکارم الاخلاق، ص 80 .

13) وسائل الشیعة، ج 15، ص 249 .

14) همان، ج 15، ص 227 .

15) بحارالانوار، ج 103، ص 249 .

16) وسائل الشیعة، ج 14، ص 122 .

17) بحارالانوار، ج 76، ص 11 .

18) میزان الحکمة، ج 4، ص 287 .

19) المحجة البیضاء، ج 3، ص 70 .

20) مکارم الاخلاق، ص 218 .

21) البته دستورهای شوهر باید مخالف با موازین اسلامی نباشد .

22) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 243 .

23) همان، ج 14، ص 161 .

24) سفینة البحار، ج 1، ص 561 .

25) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 244 .

26) وسائل الشیعة، ج 14، ص 115 .

27) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 162 .

28) وسائل الشیعة، ج 14، ص 155 .

29) همان، ج 14، ص 116 .

30) بحارالانوار، ج 103، ص 252 .

31) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 242 .

32) بحارالانوار، ج 76، ص 348 .

33) وسائل الشیعه، ج 14، ص 17 .

34) همان، ص 201 .

35) وسائل الشیعة، ج 14، ص 123 .

36) مستدرک الوسائل، ج 14، ص 254 .

37) وسائل الشیعة، ج 15، ص 175 .

38) الکافی، ج 5، ص 508 .

39) وسائل الشیعة، ج 14، ص 15 .

40) بحارالانوار، ج 103، ص 235 .

41) همان، ج 103، ص 239 .

سجده زن بر مرد

از پیامبراکرم (ص) نقل شده است که فرمودند: «اگر قرار بود برای غیر خدا سجده کرد فرمان می دادم زنان بر شوهرانشان سجده کنند»، منظور از این روایت چیست و آیا به نوعی بی اعتنایی به شخصیت زن نشده است؟

[کامل از کد85354]
پاسخ این سؤال و تحلیل حدیث نبوی نیازمند توجه به امور زیر است:
روایات مربوط به حقوق زن متعدد است وباید همه آنها یکجا ملاحظه شود تا معلوم شود حق آنها چیست وروایت نقل شده تنها بخشی از حقوق را ذکر نموده است.
الف) درباره حقوق زن و شوهر توصیه های فراوانی در مکتب اسلام مشاهده می شود تا در پرتو آن کانون خانواده همواره پر از صفا و صمیمیت باشد، فضای کدورت یا جدال در نظام خانواده نفوذ ننماید. اسلام از یک سو به مردان سفارش می کند که نسبت به زنان مهر ورزیده و بر خورد کریمانه داشته باشند. در حدیث نبوی آمده است که پیامبر(ص) فرمود: « برادرم جبرئیل به اندازه ای به ما نسبت به زن سفارش کرد که گمان کردم به او «اف» هم نمی توان گفت.»(مستدرک وسایل الشیعه، قم‌، آل البیت، 1407، ج14 ص252) یا در جای دیگر می فرماید: « تکریم نمی کند که زنان را مگر کریمان و بزرگان و آنها را حقیر نمی شمارند مگر فرومایگان.»(نهج الفصاحه؛ حدیث152) و از دیگر به زنان توصیه می کند که به جای نوازش، مهر و تحسین که از شوهر می گیرد به او تکریم و حرمت پس دهد. شاید بشود این حقیقت روانی را که در روانشناسی به طور کامل از آن بحث شده تفسیر این سخن پیامبر اسلام دانست که فرمود: اگر سزا می بود سجده برای غیر خدا، به زن می گفتم تا شوهر خویش را به این صورت تکریم کند.
ب) از آن جای که مرد بر اساس توانایی که دارد مدیریت خانواده را برعهده داشته و مسئولین تأمین نیازهای اقتصادی و معیشتی خانواده است، این روایت نشان از زمینه سازی انجام مسئولیت برای مردان است. در واقع پیامبر مکرم اسلام(ص) در صدد هستند روحیه احترام و پذیرش در برابر کسی که مسئولیت خانواده به او سپرده شده است را تقویت کند، زیرا اگر روحیه اطاعت پذیری و احترام در میان نباشد، آن جمعیت و گروه خود آفت خویشتن برمی گردد و بدون بروز عوامل خارجی از درون سست گردیده و رو به نابودی می نهد. همان گونه که ذکر شد در برابر این روایاتی دیگری نیز وجود دارد و مردان را به خدمت نمودن به خانواده، احترام، تکریم و آسایش زن و فرزند برمی انگیزد. بنابراین، حدیث مورد نظر شما به برتری مردان بر زنان نظر ندارد بلکه با ترغیب به احترام، زمینه اطاعت پذیری که لازم تدبیر، مسئولیت و همکاری متقابل است را فراهم می کند.
ج) وظایف مشترک و اختصاصی زن و شوهر
توضیح بیشتر در این زمینه اقتضا دارد که ابتدا به وظایف متقابل زن و شوهر یعنی وظایفی که بر عهده هر دو نفر است می پردازیم بعد به وظایف اختصاصی هر یک اشاره می کنیم. همانگونه که مى‏دانید اسلام براى زن و شوهر، حقوق واجب و مستحبى قرار داده که لازم است
رعایت کنند و مراقب باشند که این دستورات حیات‏بخش را زیر پا نگذارند چرا که این حقوق، پایه‏های اساسى خانواده را تشکیل مى‏دهد و خیر و سعادت، لذّت و آرامش و بقاى زندگى مشترک را تأمین مى‏کند. در ذیل به مهمترین وظایف متقابل زن و شوهر نسبت به هم اشاره مى‏شود:
- حفظ حریم و احترام و خوش رفتارى با هم.
- تأمین نیاز جنسى و روحی و روانی یکدیگر.
- اجتناب از سوء ظن‏هاى بى‏مورد.
- پرهیز از تندخوى، بدزبانی، درشت گفتاری، ترشروى و سرسنگین نبودن در برابر یکدیگر.
- اجتناب از تمجید دیگران در مقابل یکدیگر؛ یعنی هیچگاه زن نباید از مرد دیگر در مقابل شوهر تعریف کند و متقابلا مرد نیز نباید از زن دیگری در مقابل همسرش تعریف و تمجید کند.
- تحقیر نکردن یکدیگر و همین طور خویشان و بستگان همدیگر.
- تندخویى و گاهى بداخلاقى همدیگر را تحمل نمودن.
- هرگز به هم دروغ نگفتن و رعایت صداقت، امانت، فداکارى و گذشت.
- با تمام توان از میهمانان یکدیگر پذیرایى کردن و ابراز ناراحتى نکردن از اینکه میهمانان متعلق به همسر هستند.
- به خویشاوندان هم خصوصا خویشاوند نزدیک او احترام فوق العاده بگذارید.
- عیوب یکدیگر را پیش هیچ کس بازگو نکنید و به رخ هم نکشید.
- در حق همدیگر دعا کنید و از خداوند بخواهید که در کارها موفقتان بدارد.
- با مشکلات زندگى به طور منطقى برخورد کردن و کمتر دچار احساسات شدن.
- در تمام مدت زندگى به هم ابراز علاقه و عشق کردن و در مناسبتها براى هم هدیه (هر چند ارزان قیمت) تهیه کردن.
با توجه به این نکات و وظائف مذکور، بعضى از خصوصیات بارز یک مرد هم بدست مى‏آید از جمله غیرت و مردانگى، صداقت، راستگوئى و امانت‏دارى، داشتن روحیه‏ى فداکارى، گذشت و ایثار، داشتن روحیه محبّت، همکارى و همیارى و...
اما وظایف اختصاصی زن در برابر شوهر عبارتند از:
- بدون اجازه شوهر در مال او تصرف نکردن.
- بدون اجازه و توافق شوهر از خانه بیرون نرود.
- توجه داشتن به مسائل محرم و نامحرم هم در نزد شوهر و هم در غیاب او؛ سعی کند در سه مورد فوق اعتماد شوهرتان را جلب کند.
- خود را براى شوهر آرایش کردن.
- هنگامى که همسر مى‏خواهد از خانه خارج شود او را تا دم در همراهى کند.
- هنگام ورود او به خانه سعى کند خود را از قبل آماده و مهیا نموده به استقبال او برود.
- هیچ‏گاه از مردان دیگر نزد او تعریف نکند.
- اگر مشکلى در خانه بوجود آمده در بدو ورود او مطرح نکند.
- سطح توقعات و انتظارات خود را با میزان درآمد شوهر تنظیم کند و از او چیزی که توان تهیه آن را ندارد نخواهد و دائما مردان دیگر را در این زمینه به رخ او نکشد.
برخی از وظایف اختصاصی مرد در قبال همسرش عبارتند از:
در رابطه با رفتار مرد با خانم خود قرآن در (سوره نساء آیه 19)می فرماید: ((و عاشروهن بالمعروف ; به نیکی با آنان معاشرت و زندگی کنید)).
نیکی به همسر دارای شاخص های ثابت و متغیر است شاخص های ثابت عبارت است از:
- تأمین مسکن و تهیه پوشاک و خوراک در حد شأن شخصی و خانوادگی همسر.
اما شاخص های متغیر به تناسب شرایط زندگی طرفین متفاوت است و هر فردی در طول زندگی با همسر خود و با توجه به شرایط زندگی و روحیات طرف مقابل بهتر می تواند موارد تعادل را شناسایی و اعمال کند, مثلا پیامبر بزرگوار اسلام می فرمایند: خدمت و کمک مرد به زن در امور خانه , نشانه صداقت و علاقه اوست .
علاوه بر آنچه در مورد وظایف زوجین بیان شد، 40 نکته زیر را به عنوان راهکارهای اولیه برای زوج های جوان برایتان ارسال می کنیم و امیدواریم با عمل کردن به آن دستورالعمل ها محبت و عشق و علاقه متقابل بین زن و شوهر ایجاد و گسترش پیدا کند و تنش های موجود یا احتمالی به حداقل کاهش پیدا کند.
1 . با مطالعه کتب مربوط به انتخاب همسر، آیین همسردارى، چگونگى ایجاد ارتباط با دیگران و نیز شرکت در جلسه‏هاى آموزش خانواده دانش و مهارت خود را در این زمینه افزایش دهید . 
2 . با همدلى، همفکرى، همکارى و مشورت با یکدیگر درباره مسائل مختلف میان اعضاى خانواده روابط سالم پدید آورید . 
3 . هر یک از زوجین دیگرى را نزدیک‏ترین و محرم‏ترین فرد بداند و او را نیمه تن، حامى و پشتیبان خود تلقى کند . 
4 . با یادگیرى مهارت‏هاى ارتباطى نظیر فعالانه به حرف‏هاى یکدیگر گوش کردن، احترام به نظرها و عقاید یکدیگر و تشریک مساعى و مشورت کردن روابط خود را بهبود بخشید . 
5 . بکوشید، باایجاد کانونى گرم و صمیمى، تمام اعضاى خانواده به ویژه زن و شوهر مسؤولیت رسیدن به تفاهم را پذیرا شوند . 
تا که از جانب معشوق نباشد کششى کوشش عاشق بیچاره به جایى نرسد 
6 . هنگام اختلاف نظر یا سوء تفاهم، به جاى سرزنش کردن یکدیگر یا تفسیر نادرست، به شناسایى مساله و یافتن راه حل آن بپردازید و در صورت لزوم کمک و مشاوره افراد با تجربه و متخصص را جلب کنید . 
7 . براى رسیدن به ا منیت روانى وعاطفى در روابط زناشویى داشتن صداقت، پذیرش، سعه صدر، انصاف و اعتماد متقابل را اصل اول قرار دهید . 
8 . در صورت به وجود آمدن هر گونه سوء تفاهم و سوء برداشت، در نخستین فرصت ممکن به حل و فصل آن بپردازید تا به فرآیندى مخرب و پیشرونده تبدیل نشود . 
9 . به هر طریق ممکن رفتارهاى مطلوب همسرتان را مورد توجه و تایید قرار دهید; به گونه‏اى که همسرتان بفهمد برایش ارزش قائل هستید . 
10 . تشویق و تایید و بیان نکات مثبت‏به طور آشکار یا در جمع باشد و تذکر نکات منفى و انتقاد به طور محرمانه و در تنهایى صورت گیرد . 
11 . براى خصوصیات و نیازمندى‏هاى یکدیگر ارزش قائل شوید و در روابط کلامى، عاطفى، اقدام‏ها و تصمیم‏گیرى‏ها به افکار و خواسته‏هاى همسرتان توجه کنید . 
12 . اگر رفتار خاصى براى شما مبهم است، ساده‏ترین راه این است که از همسرتان هدف و علت آن رفتار را بپرسید و با روش مسالمت‏آمیز، صمیمانه و خوش بینانه موضوع را روشن کنید . 
13 . خشونت همسرتان را با خشونت پاسخ ندهید . خشونت را با سکوت پاسخ گویید و در موقعیتى مناسب درباره مساله مورد نظر به بحث و گفت و گو بپردازید . 
14 . بکوشید در سراسر زندگى، به خصوص در روابط بین خود و همسرتان، به جاى هر گونه پیش‏داورى یا مشاهده اشکالات و ضعف‏ها نقاط مثبت و قوت را ببینید; به عبارت دیگر، به جاى توجه به نیمه خالى لیوان به نیمه پر آن توجه کنید . 
15 . سعى کنید در برنامه ریزى براى فعالیت‏هاى اجتماعى، اوقات فراغت، دید و بازدیدهاى خانوادگى و نظایر آن به مشورت کردن با یکدیگر بپردازید و از یک جانبه نگرى بپرهیزید . 
16 . در هر فرصتى که پیش مى‏آید، با همسر و اعضاى خانواده‏تان ارتباط کلامى و عاطفى برقرار کنید . شایان ذکر است زن‏ها از صحبت کردن با همسرشان بیش‏تر لذت مى‏برند . بنابراین، مردان باید فعالانه به سخنان همسرانشان گوش کنند و واکنش مناسب نشان دهند . 
17 . اگر هر یک از زوجین در شرایط خاصى نمى‏تواند به سخنان همسرش گوش کند، باید صادقانه و صمیمانه این موضوع را به وى انتقال دهد، و تقاضا کند صحبت کردن درباره آن موضوع را به فرصتى دیگر واگذارد . 
18 . هر از چند گاهى زوجین در فضایى محرمانه، محبت‏آمیز و صمیمانه به ارزیابى رفتار و روابط یکدیگر بپردازند و از یکدیگر بپرسند، چه باید کرد تا روابطمان بهتر و بانشاطتر شود؟ 
19 . همیشه، در رویارویى با مسائل و مشکلات خانوادگى، خود را در وضعیت طرف مقابل قرار دهید و با قبول مسؤولیت‏خود و شناخت انتظارات متقابل به حل و فصل اختلافات روى آورید . 
20 . در روز یا در هفته زمان مشخصى را براى گفت و گو درباره مسائل و مشکلات و به اصطلاح درد دل کردن با همسرتان اختصاص دهید .
21 . از داشتن نگرش‏هاى آرمان گرایانه و شاعرانه در مساله ازدواج و روابط زناشویى و نیز انتظارات غیر واقع بینانه اجتناب کنید . 
22 . ارتباط زوجین باید از هر گونه سوء ظن و حدس نادرست وغیر واقع بینانه دور باشد . اگر موضوع و مساله‏اى ذهن یکى از زوجین را به خود مشغول کرده است، باید آن را به صراحت و صادقانه مطرح کند و درستى و نادرستى اش را با همسرش مورد بررسى قرار دهد . 
23 . هر یک از زوجین باید زمینه‏هاى بروز سوء تفاهم‏ها و سوء ظن‏ها را از بین ببرد و از رفتارهایى که موجب بروز سوء تفاهم و سوء ظن مى‏شود، خوددارى کند . 
24 . هر یک از زوجین باید بکوشد با روان‏شناسى همسرش آشنا شود تا بداند زن یا مرد به چه امورى بها مى‏دهد و نظام ارزشى‏اش چگونه است; براى مثال معمولا زن به وابسته بودن، کسب امنیت عاطفى و مورد حمایت واقع شدن اهمیت مى‏دهد و مردان مى‏خواهند مستقل و خود مختار باشند و آزادى عمل را داراى ارزش مى‏دانند . 
25 . زن و شوهر از مسخره کردن یکدیگر و گفتن سخنان طعنه‏آمیز و دو پهلو جدا پرهیز کنند . 
26 . از رفتارهایى نظیر متلک، تحقیر، سرزنش و به رخ کشیدن یکدیگر که موجب افزایش مقاومت‏هاى روانى در طرف مقابل است، جدا باید پرهیز شود . 
27 . در سراسر زندگى، از جمله در زندگى خانوادگى، بکوشید به نقاط مثبت، موهبت و نعمت هایى که در اختیار دارید بیندیشید نه به امورى که در اختیار ندارید . 
28 . از خطاهاى یکدیگر سریعا بگذرید و خطاهاى همدیگر را تحمل کنید . 
29 . بایادآورى برخى ایام مانند روز تولد، سالگرد ازدواج و نظایر آن و دادن هدیه‏هایى هر چند کوچک (مثل یک شاخه گل) به طور نمادین یا سمبلیک عشق و علاقه خود را به همسرتان اعلام کنید . 
30 . خود را در برابر همسرتان آراسته و پاکیزه و جالب توجه نگه دارید از پریشانى و وضع نامرتب بپرهیزید . 
31 . در انتخاب دوست و برقرارى روابط دوستانه و معاشرت‏هاى خانوادگى با زوج‏هاى دیگر دقت کنید و این امور را با توافق یکدیگر انجام دهید . 
32 . از هر گونه رفتارى که به مرد سالارى یا زن سالارى مى‏انجامد، پرهیز کنید . 
33 . خطاى یکدیگر را در حضور دیگران، فرزندان، آشنایان، والدین یکدیگر و . . . بازگو نکنید . 
34 . هرگز همسرتان را با زن یا مرد دیگر مقایسه نکنید . 
35 . از رفتارهاى مطلوب همسرتان تشکر کرده، او را تشویق کنید و انگیزه تکرار آن رفتار را بیش‏تر سازید . 
36 . از تصمیم‏هاى نادرست و غیر منطقى و کلى‏گویى‏هاى منفى و شکل‏گیرى افکار منفى درباره همسرتان شدیدا پرهیز کنید . 
37 . حتى‏المقدور به قول‏هایى که به همسرتان داده‏اید عمل کنید تا به سلب اعتماد و احساس فریب خوردگى نینجامد . 
38 . از نسبت دادن القاب و زدن برچسب‏هاى ناگوار و نامطلوب مانند بدقول، زرنگ، شلخته، کله‏شق، یک دنده، لجباز و خودخواه به یکدیگر پرهیز کنید . 
39 . در مواردى که غمگینى و افسردگى و یا عصبانیت زن یا شوهر شدت مى‏یابد و احتمال اختلال در کار سیستم عصبى یا غدد درون‏ریز به ویژه غده تیروئید وجود دارد، در نخستین فرصت‏به پزشک متخصص مراجعه کنید تا از عادى بودن ترشح غدد از جمله غده تیروئید مطمئن شوید . 
40 . براى داشتن یک زندگى با نشاط و موفق خوب بیندیشید، وقت‏بگذارید، احساس مسؤولیت کنید، موانع ارتباط سالم را از میان بردارید و به عوامل ایجاد کننده روابط سالم توجه کنید .
برای آگاهی بیشتر ر.ک :
- آیین همسرداری , ابراهیم امینی , انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی
- جوانان و انتخاب همسر, علی اکبر مظاهری , انتشارات پارسایان
- اخلاق در خانواده، نوشته حسین مظاهری
- بهشت خانواده، مصطفوی

امام محمد باقر علیه السلام فرموده اند :

به راستی که خداوند عزوجل بر زنان و مردان جهاد را واجب کرده است اما جهاد مردان آن است که (برای حفظ دین و مملکت) مال و خون خود را بذل کنند تا در راه خدا کشته شوند و اما جهاد زن آن است که در مقابل دشواری های زندگی همسرش صبر کند.مکارم الاخلاق فی حق الزوج علی المراة (ط بیروت ص ۲۱۵)

و نیز فرمودند :

جهاد زن مواظبت مراقبت و نگهداری شوهر است.

-----------------------------------------------------------------------------
حضرت محمد صلی الله علیه و اله فرموده اند :

از ما نیست کسی که وسعت زندگی بر او داده شود و او بر خانواده اش سخت بگیرد

------------------------------------------------------------------------------

امام رضا علیه السلام فرموده اند :

بر شخص مالدار متمکن واجب است که بر عائه اش در مخارج وسعت بدهد. (تا آرزوی مرگش را ننمایند)

در حدیث دیگر وارد شده یکی از جاهایی که دعا مستجاب می شود ، آن جایی است که مرد وضع مالی خوبی داشته باشد ولی در مخارج اهل و عیال خود سخت گیری کند. در اینجا اگر اهل و عیال او دست به دعا بلند کنند و مرگ پدر یا همسر خود را از خدا بخواهند دعای آنها زود مستجاب می شود تا مال آنها به دست خود عیال و بچه ها آید و از آن استفاده کنند

-----------------------------------------------------------------------------

حضرت زهرا سلام الله علیها فرمودند :

بهترین شما کسی است که در برخورد با مردم نرم تر و مهربان تر باشد و ارزشمندترین مردم کسانی هستند که با همسرانشان مهربان و بخشنده اند. دلال الامامه و کنزالعمال ، ج ‌۷، ص ۲۲

-----------------------------------------------------------------------------

واژه ازدواج به حروف ابجد معادل عدد 22 است.به مناسبت هفته ازدواج، 22 حدیث زندگی را از ائمه معصومین با موضوع ازدواج می خوانید.

احادیثی از پیامبر اکرم (ص) :
وقتی کسی که به خواستگاری می آید و اخلاق و دین اش مایه رضایت است به او زن دهید که اگر چنین نکنید ، فتنه و فساد زمین را پر خواهد کرد.
(نهج الفصاحه ، ح247)
************************************************** ************
بهترین ازدواجها ها آن است که آسان تر انجام گیرد .
(نهج الفصاحه ، ح248)
************************************************** ************
در اسلام هیچ بنایی ساخته نشد ، که نزد خدای عز وجل محبوبتر و ارجمند تر از ازدواج باشد .
(بحار الانوار . ج103 0ص222)
************************************************** ************
هر جوانی که در دوره جوانی خود ازدواج کند ، شیطانش فریاد بر آورد که : وای بر من،او دین خود را از گزند من حفظ کرد .
(کنز العمال . ح44441)
************************************************** ************
دو رکعت نمازی که ازدواج کرده می خواند ، برتر از هفتاد رکعت نمازی است که فرد عزب می خواند .
(بحار الانوار . ج103 0ص219)
************************************************** ************
زن بگیرید ؛ زیرا که ازدواج کردن روزی شما را بیشتر می کند .
(بحار الانوار . ج103 0ص217)
************************************************** ************
مردان عزب خود را زن دهید ؛ زیرا با این کار خداوند اخلاق آنان را نیکو می گرداند و روزیهایشان را زیاد می کند و بر جوانمردی های آنان می افزاید .
(بحار الانوار . ج103 0ص222)
************************************************** ************
سه چیز است که در آن شوخی نیست : طلاق ، نکاح و آزاد کردن بنده .
(نهج الفصاحه ، ح258)
************************************************** ************
بهترین امت من در درجه اول کسانی هستند که ازدواج کرده اند و مردان و زنان بدون همسر در مرتبه آخر قرار دارند .
(مسترک الوسائل . ج2 . ص531)
نباید حسن صورت زن را بر حسن دین داری او برگزید .
(کنز العمال . ح44590)
************************************************** ************
با زن به خاطر 4 چیز ازدواج می شود : مال و ثروتش ، زیبایی اش ، دینداری اش و اصل و نسب خانواده اش ؛ و تو با زنان متدین ازدواج کن.
(کنز العمال . ح44602)
بهترین مهریه سبکترین آن است .
(کنز العمال . ح44707)
************************************************** ************
هر زنی که شوهرش را هفت روز خدمت کند ، خداوند هفت در دوزخ را به رزی او ببندد و هشت در بهشت را به رویش بگشاید ، تا از هر در که بخواهد وارد شود و هیچ زنی نیست که جرعه ای آب به شوهرش بنوشاند مگر آنکه این عمل او برایش بهتر از یکسال عبادت باشد که روزهایش را روزه و شب هایش را به عبادت سپری کند .
(إرشاد القلوب . ص175)
************************************************** ************
مراسم ازدواج را آشکار برگزار کنید و خواستگاری را پنهان .
(کنز العمال . ح44532)
************************************************** ************
حدیثی از امام علی (علیه السلام) :
بهترین وساطتها این است که میان دو نفر در امر ازدواج وساطت شود . تا سر وسامان بگیرند .
(بحار الانوار . ج103 0ص222)
************************************************** ************
حدیثی از امام حسن (ع) :
به مردی که با ایشان در باره ازدواج دختر خود مشورت کرد ، فرمود : او را به مردی با تقوا شوهر ده ؛ زیرا اگر دختر تو را دوست داشته باشد گرامیش می دارد و اگر دوستش نداشته باشد به وی ستم نمی کند .
(مکارم الاخلاق . ج1 . ص446)
************************************************** ************
حدیثی از امام باقر (ع) :
با کسی که از اخلاق و دینش رضایت دارید ازدواج کنید ، خودداری شما از وصلت با او باعث فتنه و فساد بزرگ در جامعه می شود .
(اصول کافی . ج5 . ص347)
************************************************** ************
احادیثی از امام صادق (ع)
هر که از ترس تهیدستی ازدواج نکند ، به خدای متعال گمان بد برده است . خدای متعال می فرماید : « اگر تهیدست باشد خداوند از فضل خود توانگرشان می سازد » .
(نور الثقلین . ج3 . ص597)
************************************************** ************
هر که مجردی را زن دهد ، از جمله کسانی است که خداوند در روز قیامت به او نظر می افکند .
(اصول کافی . ج5 . ص331)
************************************************** ***********
احادیثی از امام رضا (ع) :
اگر در باره ازدواج و دامادی آیتی محکم و سنتی پیروی شده (از رسول خدا(ص)) هم نبود ، باز موضوع نیکی به خویشاوندان و مانوس شدن با بیگانه که خداوند در این امر قرار داده است ؛ انگیزه ای بود که خردمند صاحبدل به ازدواج رغبت کند و عاقل درست اندیش به آن بشتابد .
(مکارم الاخلاق . ص449)
************************************************** ************
با کسی که اخلاقش بد است وصلت نکنید .
(وسائل الشیعه . ج5 . ص10)

در این تاپیک احادیث و روایات مربوط به زن و شوهر رو براتون نوشتم که برگرفته از کتاب آقای مهدی خدامیان هستش.قطعا مطالعه این موارد به ما کمک میکنه تا بفهمیم در هر محبتی به همسرانمون خداوند چه ثواب عظیمی قرار داده.البته میدونم که اینارو همتون میدونید ولی ممکنه بعضی وقتا یادمون بره و نیاز به مرورش باشه.

اول احادیث و روایات مربوط به آقایان رو مینویسم
1.هرکس که برای مهیا کردن مخارج خانواده خود تلاش کند همانند رزمندگان میباشد و خداوند همان ثوابی را به او میدهد که به رزمندگان میدهد.امام صادق( ع )

2.هرکس که به خانواده خود خدمت کند به عدد هر قدمی که برمیدارد خداوند به او ثواب حج و عمره را میدهد.پیامبر اکرم (ص)

3.وقتی خداوند بخواهد به کسی خیر دنیا و آخرت را بدهد به او توفیق خدمت به خانواده شا را میدهد.پیامبر اکرم(ص)

4.نشستن مرد نزد همسر خویش ، نزد خداوند بهتر از اعتکاف در مسجد پیغمبر میباشدپیامبر اکرم(ص)

5.هرچه ایمان شما بیشتر شود محبت شما به همسرتان هم بیشتر میشود.امام صادق (ع)

6.وقتی مردی وارد بازار شود و برای خانواده خود چیزی بخرد و به خانه ببرد ثواب او همچون کسانی است که به نیازمندان صدقه میدهد..پیامبر اکرم (ص)

7.حق زن بر شوهرش این است که نفقه و مخارج او را بدهد و هرگز با او ترشرویی نکند.پیامبر اکرم (ص)

8.بر سر سفره که نشسته ای لقمه ای خوشمزه بگیر و به دهان همسرت بذار.برای اینکار خداوند به تو پاداش بزرگی میدهد.پیامبر ارکم (ص)



اما روایات و احادیث مربوط به خانوم ها
1.هرگاه زنی برای مرتب کردن خانه چیزی را از جایی به جای دیگر ببرد خداوند به او نظر رحمت میکند.پیامبر اکرم (ص)

2.در هربار شیر مکیدن نوزاد خداوند ثواب آزاد کردن یک بنده را به زن میدهد.پیامبر اکرم (ٌ)

3.جهاد زن خوب شوهرداری کردن است.امام علی (ع)

4.بهترین زنان زنی است که برای شوهرش خوشبو باشد.امام صادق (ع)

5.چند گروه از زنان با حضرت زهرا در قیامت محشور میشوند.یکی از انان زنانی هستند که بر بداخلاقی شوهر خود صبر میکنند.امام صادق (ع)

6.هیچ چیز برای زن در شب اول قبر بهتر از رضایت شوهرش نیست.امام محمد باقر (ع)

7.یک لیوان آب دست شوهر دادن بهتر از یک سال نماز شب خواندن و روزه گرفتن است.پیامبر اکرم (ص)

8.چون زنی به شوهر خود آب گوارایی دهد خداوند 60 گناه او را میبخشد.پیامر اکرم (ص)

حضرت صادق علیه السلام از پدرش نقل کرده که فرمود :
هر کس زن‏ گرفت ، ‏باید او را گرامى و محترم بشمارد.


23. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود :
این سخن مرد که به همسرش می گوید : واقعا ترا دوست دارم ، هرگز از قلبش خارج نخواهد شد.


24. امام صادق علیه السلام فرمود :
یکى از اخلاق پیغمبران اینست که نسبت‏ به‏ همسرانشان محبت دارند.


25. رسول خدا (ص) فرمود :
هر چه ایمان انسان کامل تر باشد به‏ همسرش بیشتر اظهار محبت می نماید.


26. حضرت صادق علیه السلام فرمود :
هر کس از دوستان ما باشد به ‏همسرش بیشتر اظهار محبت می کند.


27. رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود :
مرد سرپرست ‏خانواده ‏است و هر سرپرستى نسبت ‏به زیردستانش مسؤولیت دارد.


28. امام صادق علیه السلام فرمود :
هر زنى که به شوهرش احترام کند و آزارش نرساند خوشبخت و سعادتمند خواهد بود.


29. پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله فرمود :
بهترین زنان شما ، زن هایى ‏هستند که داراى محبت ‏باشند.


30. حضرت رضا علیه السلام فرمود :
بعضی زن ها براى شوهرشان ‏بهترین غنیمت هستند ، زنانی که به شوهرشان اظهار محبت کنند


31. حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام فرمود :
روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله بر ما در منزل وارد شد.
فاطمه علیها السلام نزدیک دیگ غذا نشسته بود و من هم برایش عدس تمیز می کردم. آن حضرت مرا با لقب ابالحسن می خواندند ، عرض کردم : بفرمایید. اظهار داشتند :
بشنو از من آنچه را که به دستور پروردگارم می گویم ! هیچ مردی نیست که در کارهای منزل به همسرش کمک کند ، مگر اینکه پاداش او به هر تار مویی که بر بدنش روییده باشد ، ثواب یک سال عبادتی است که تمام روزهایش را روزه گرفته و تمام شب هایش را به عبادت ایستاده ، شب زنده داری کرده باشد و خداوند به او ثوابی می بخشد که به انبیای صابر خود مثل حضرت داوود و یعقوب و عیسی علیهم السلام بخشیده باشد.
ای علی ! کسی که در کارهای خانه به همسر خود بدون سرکشی و دلتنگی و تکبر خدمت نماید ، پروردگار اسمش را در دفتر شهدا ثبت می کند و برایش به هر روز و شبی ثواب هزار شهید و به هر قدمی که بر می دارد به آن مرد ثواب حج و عمره می دهد و به هر قطره ای که از بدنش عرق بیاید یک خانه در بهشت برایش منظور می نماید.
ای علی ! یک ساعت خدمت کردن به همسر در کارهای خانه بهتر از عبادت هزار سال و هزار حج و هزار عمره و بهتر از آزادی هزار بنده در راه خدا و هزار جنگ در راه دین و عیادت از هزار مریض و هزار نماز جمعه و هزار تشییع جنازه و هزار گرسنه ای که برای رضای خداوند رحمان سیر گردد و هزار برهنه را پوشاند و هزار اسب در راه پروردگار دادن و برایش بهتر از هزار دینار به مستمندان صدقه دادن و بهتر از تلاوت تورات و انجیل و زبور و قرآن است و بهتر از آزاد کردن هزار اسیر و بخشیدن هزار شتر به فقراست و چنین مرد خدمتکار به همسر ، از دنیا بیرون نمی رود مگر این که جایگاه خوب خود را در بهشت ببیند. 
ای علی! کسی که روگردانی و تکبر نکند در خدمت به همسرش بدون حساب وارد بهشت می شود. 
ای علی ! خدمت به همسر کفاره (پاک کننده) گناهان کبیره است و خاموش کننده آتش خشم پروردگار جبار و صداق ازدواج با حورالعین و این خدمت موجب زیادی خوبی ها و علو مقام است.
ای علی! خدمتکار همسر نمی شود مگر شخص صدیق و درستکار و یا شهید و یا مردی که خداوند متعال خیر دنیا و آخرت را برایش خواسته باشد. بحار ج 13 ص 133 چاپ ایران و جامع الاخبار ص 102

32. پیغمبر اسلام صلى الله علیه و آله فرمود :
زن نگهبان و امانتدار اموال شوهرش می باشد و در این باره مسؤولیت دارد.


34. حضرت محمد (ص) :
هر که زنی گیرد و در خاطر داشته باشد که مهر او را نپردازد هنگام مرگ چون زتاکاران بمیرد ... 


35. حضرت محمد (ص) : 
زن بگیرید و طلاق مدهید ، زیرا عرش از وقوع طلاق می لرزد.


امام صادق «ع»فرمود:: 
هر زنی که یک لیوان آب به همسرش بدهد ، پاداش کارش بالاتر از یکسال عبادتی است که شب هایش را برای عبادت قیام کند و روزهایش را روزه بدارد،خداوند متعال مکان والایی در بهشت به او مرحمت می فرماید و شصت گناه او را به این سبب می آمرزد.


ثواب کار زن در خانه 
امام صادق «ع»می فرماید: 
هر زنی که به منظور اصلاح و تربیت کارهای منزل چیزی را جابه جا کند، خداوند با نظر رحمت و لطف به سوی او نظر می کند و خداوند به هر کسی که به نظر لطف نگرد، او را در آتش نمی سوزاند .


پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم به " حولا " فرمود هر زنی که غذای گوارا برای شوهر تهیه کند خدا در بهشت خوراک های گوناگون برای او خلق کند و گوید بخور و بنوش در مقابل آن زحمت ها که در دوران گذشته کشیدی

یکی از موضوعات مهمی که هر مؤمنی خواهان فهم آن از کلام درباره معصومین علیهم السلام است، موضوع «آیین همسرداری اسلامی» است .

 

بدین منظور، «آیین همسرداری در احادیث اسلامی » که برگرفته از «۴۰ حدیث » در این زمینه میباشد رابرداشت کردیم و با ترجمه هایی دقیق و روان همراه سازیم و با عنوان هایی زیبا و تفکر برانگیز زمینه تدبر فراهم کنیم

 

اول: اخلاق شوهر نسبت به همسر

محبت به همسر

 

۱- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«کلما ازداد العبد ایمانا ازداد حبا للنسآء (۱) ; هر چه ایمان بنده زیاد شود، محبت [وی] به زن ها نیز زیاد می شود .»

 

دوستدار اهل بیت علیهم السلام دوستدار همسر است

 

۲- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

 

«کل من اشتد لنا حبا اشتد للنساء حبا (۲) ; هر کس بیشتر دوستدار ما (خاندان عصمت و طهارت) باشد، به زن ها (همسرش) نیز بیشتر دوستی می کند .»

 

صفای زندگی اینجاست، اینجا

 

۳- حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام می فرمایند:

 

«فدارها علی کل حال واحسن الصحبة لها فیصفو عیشک (۳) ; همیشه با همسرت مدارا کن، و با او به نیکی همنشینی کن تا زندگیت باصفا شود .»

 

از تکبر و خشونت بپرهیز

 

۴- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«خیر الرجال من امتی الذین لایتطاولون علی اهلیهم و یحنون علیهم ولا یظلمونهم (۴) ; بهترین مردان امت من، آن کسانی هستند که نسبت به خانواده خود خشن و متکبر نباشند و بر آنان ترحم و نوازش کنند و به آنان آزار نرسانند .»

 

سیلی، هرگز!

 

۵- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«فای رجل لطم امراته لطمة، امرالله عزوجل مالک خازن النیران فیلطمه علی حر وجهه سبعین لطمة فی نار جهنم (۵) ; هر کس به صورت زنش سیلی بزند، خداوند به آتشبان جهنم دستور می دهد تا در آتش جهنم هفتاد سیلی بر صورت او بزند .»

 

من تو را دوست دارم

 

۶- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«قول الرجل للمراة انی احبک لا یذهب من قلبها ابدا (۶) ; این گفتار مرد به همسرش که «من تو را دوست دارم » ، هرگز از قلب زن بیرون نمی رود.»

 

تامین سعادت دینی و دنیایی همسر

 

۷- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«للمراة علی زوجها ان یشبع بطنها، و یکسو ظهرها، ویعلمها الصلاة والصوم والزکاة ان کان فی مالها حق، ولاتخالفه فی ذلک (۷) ; حق زن بر شوهرش این است که او را سیر کند، لباس بپوشاند، نماز و روزه و زکات را – اگر در مال زن حق زکاتی است – به او یاد دهد، و زن نیز در این کارها با او مخالفت نورزد .»

 

این هم جهاد در راه خداست

 

۸- امام رضا علیه السلام می فرمایند:

 

«الکآد علی عیاله من حل کالمجاهد فی سبیل الله (۸) ; کسی که از راه حلال برای تامین رفاه خانواده اش تلاش می کند، همچون مجاهدی است که در راه خدا جهاد می کند .»

 

آیا هدیه هم می خری؟

 

۹- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«من دخل السوق فاشتری تحفة فحملها الی عیاله کان کحامل صدقة الی قوم محاویج ولیبدا بالاناث قبل الذکور فان من فرح ابنته فکانما اعتق رقبة من ولد اسماعیل ومن اقر بعین ابن فکانما بکی من خشیة الله ومن بکی من خشیة الله ادخله الله جنات النعیم (۹) ; هر کس به بازار رود و هدیه ای برای خانواده اش بخرد و ببرد، [پاداش او ] مانند کسی است که برای نیازمندان صدقه می برد [ . و هنگامی که هدیه را به خانه می برد]، باید، قبل از پسران، به دختران بدهد، زیرا کسی که دخترش را شادمان کند، مانند کسی است که یک بنده از فرزندان اسماعیل را آزاد کرده است . و هر کس [با دادن هدیه ای ] چشم پسری را روشن کند، گویا از ترس خدا گریسته است و هر کس از ترس خدا بگرید، خداوند او را داخل نعمت های بهشت کند .»

 

بازار و خرید گوشت

 

۱۰- امام سجاد علیه السلام می فرمایند:

 

«لان ادخل السوق ومعی درهم ابتاع به لحما لعیالی وقد قرموا الیه احب الی من ان اعتق نسمة (۱۰) ; برای من به بازار رفتن و خرید یک درهم گوشت برای خانواده ام که میل به گوشت دارند، از بنده آزاد کردن دوست داشتنی تر است .»

 

سوغاتی را فراموش نکن

 

۱۱- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

 

«اذا سافر احدکم فقدم من سفره فلیات اهله بما تیسر (۱۱) ; هرگاه یکی از شما به مسافرت رود و سپس از سفر برگردد، پس باید برای خانواده خود به اندازه ای که توانایی دارد سوغاتی بیاورد .»

 

برای او آرایش می کنی؟

 

۱۲- امام باقر علیه السلام می فرمایند:

 

«النسآء یحببن ان یرین الرجل فی مثل ما یحب الرجل ان یری فیه النسآء من الزینة (۱۲) ; همان گونه که مردان دوست دارند زینت و آرایش را در زنانشان ببینند، زنان نیز دوست دارند زینت و آرایش را در مردانشان ببینند .»

 

خانه را گرم نگه دار

 

۱۳- امام رضا علیه السلام می فرمایند:

 

«بنبغی للمؤمن ان ینقص من قوت عیاله فی الشتآء ویزید فی وقودهم (۱۳) ; سزاوار است که مؤمن در زمستان از خوراک خانواده اش کم کند، و بر [چوب و زغال و] وسیله گرم کننده آنان بیفزاید .»

 

شاد ساختن خانواده در مناسبت های فرخنده

 

۱۴- راوی می گوید به امام صادق علیه السلام عرض کردم: حق زن بر شوهرش چیست؟ حضرت فرمودند:

 

«. . . ولاتکون فاکهة عامة الا اطعم عیاله منها ولایدع ان یکون للعید عندهم فضل فی الطعام وان یسنی لهم فی ذلک شی ء ما لم یسن لهم فی سآئر الایام (۱۴) ; . . . هر میوه ای که همه مردم از آن می خورند، باید به خانواده اش بخوراند و در روزهای عید خوراک آنان را افزایش دهد، و چیزهایی برای آنان فراهم کند که در روزهای دیگر فراهم نمی کرده است .»

 

تهمت و سوء ظن هرگز

 

۱۵- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

 

«لا تقذفوا نسآءکم فان فی قذفهن ندامة طویلة وعقوبة شدیدة (۱۵) ; به زنان خود تهمت نزنید [و نسبت ناروا ندهید]، زیرا در این کار، [برای شما] پشیمانی طولانی و کیفر سختی خواهد بود .»

 

خدا کند تو بیایی

 

۱۶- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«هلک بذی المروة ان یبیت الرجل عن منزله بالمصر الذی فیه اهله (۱۶) ; از جوانمردی دور است که [مردی] در شهری که خانواده اش هستند باشد، ولی در غیر خانه خود بخوابد .»

 

آداب ورود به خانه

 

۱۷- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

 

«یسلم الرجل اذا دخل علی اهله واذا دخل یضرب بنعلیه ویتنحنح یصنع ذلک حتی یؤذنهم انه قد جآء حتی لا یری شیئا یکرهه (۱۷) ; هنگامی که مرد با خانواده اش برخورد می کند، [به آنان] سلام کند و هنگام ورود با صدای کفش و با سرفه کردن، خانواده اش را از آمدن خود با خبر کند، تا اینکه چیزی نبیند که او را ناخوش آید .»

 

در کنار همسر نشستن

 

۱۸- پیامبر عزیز اسلام صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«جلوس المرء عند عیاله احب الی الله تعالی من اعتکاف فی مسجدی هذا (۱۸) ; نشستن مرد در کنار خانواده اش، نزد خدای بزرگ دوست داشتنی تر از اعتکاف [و نشستن] در این مسجد من است .»

 

تا کنون لقمه در دهانش گذاشته ای؟

 

۱۹- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«ان الرجل لیؤجر فی رفع اللقمة الی فی امراته (۱۹) ; مرد در برابر لقمه ای که در دهان زنش می گذارد پاداش می برد .»

 

کتک نزن، فریاد نکش!

 

۲۰- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله به یکی از زنان درباره حق زن بر شوهرش می فرمایند:

 

«حقک علیه ان یطعمک مما یاکل ویکسوک مما یلبس ولا یلطم ولا یصیح فی وجهک (۲۰) ; حق تو بر شوهرت این است که از آنچه خود می خورد به تو غذا دهد، و از آنچه خود می پوشد تو را نیز بپوشاند، و به روی تو سیلی نزند و فریاد نکشد .»

 

دوم:اخلاق زن نسبت به همسر

 

زیور اطاعت به گردن آویز

 

۲۱- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«ان للرجل حقا علی امراته اذا دعاها ترضیه واذا امرها (۲۱) لا تعصیه ولا تجاوبه بالخلاف ولا تخالفه (۲۲) ; مرد حقی بر زنش دارد [و آن حق این است که] چنانچه او را صدا زند پاسخ دهد، و هنگامی که او را دستوری دهد سرپیچی نکند و پاسخ مخالف ندهد و با او مخالفت نورزد .»

 

باران عشق و محبت

 

۲۲- امام رضا علیه السلام می فرمایند:

 

«اعلم ان النسآء شتی فمنهن الغنیمة والغرامة و هی المتحببة لزوجها والعاشقة له … (۲۳) ; بدان که زنان گوناگونند، برخی از آنان دستاوردی گرانبها و تاوان [رنج های آدمی] هستند و این زن کسی است که به شوهرش محبت می کند و عاشق اوست .»

 

رضایت و شفاعت

 

۲۳- امام باقر علیه السلام می فرمایند:

 

«لا شفیع للمراة انجح عند ربها من رضا زوجها (۲۴) ; برای زن هیچ شفیعی نزد پروردگارش به اندازه رضایت شوهرش سودمندتر نیست .»

 

عطر مهر و محبت

 

۲۴- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«للرجل علی المراة ان تلزم بیته وتودده وتحبه وتشفقه وتجتنب سخطه وتتبع مرضاته وتوفی بعهده ووعده (۲۵) ; حق مرد بر زن این است که [زن] ملازم خانه او باشد، و به شوهرش دوستی و محبت و دلسوزی کند، و از خشم وی دوری گزیند، و آنچه را مورد رضایت اوست انجام دهد، و به پیمان و وعده وی وفادار باشد .»

 

سرانجام ناسپاسی

 

۲۵- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

 

«ایما امراة قالت لزوجها: ما رایت قط من وجهک خیرا فقد حبط عملها (۲۶) ; هر زنی به شوهرش بگوید: من از تو هرگز خیری ندیدم، [ثواب] کارش از بین می رود .»

 

لجبازی هرگز

 

۲۶- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«خیر نسائکم الودود الولود المؤاتیة وشرها اللجوج (۲۷) ; بهترین زنانتان زنی است که با محبت، فرزندآور و سازگار باشد، و بدترین آنان زنی است که لجباز باشد .»

 

خشمگین کردن شوهر هرگز

 

۲۷- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«طوبی لامراة رضی عنها زوجها (۲۸) ; خوشا به حال زنی که شوهرش از او راضی باشد .»

 

اذیت نکن

 

۲۸- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«من کان له امراة تؤذیه لم یقبل الله صلاتها ولا حسنة من عملها حتی تعینه وترضیه وان صامت الدهر وقامت واعتقت الرقاب وانفقت الاموال فی سبیل الله وکانت اول من ترد النار ثم قال: وعلی الرجل مثل ذلک الوزر والعذاب اذا کان لها مؤذیا ظالما (۲۹) ; کسی که زنی دارد که [آن زن] به او آزار می رساند، خداوند نماز و کارهای نیک زن را نمی پذیرد تا اینکه به مرد کمک و او را راضی کند، اگر چه این زن تمام عمر را روزه بگیرد و نماز بخواند و بندگان را آزاد و دارایی [اش] را در راه خدا انفاق کند . و این زن نخستین کسی است که وارد آتش جهنم می شود . سپس حضرت فرمودند: مرد نیز چنین گناه و عذابی دارد اگر زنش را آزار رساند و [به او] ستم کند .»

 

چگونه می توانی او را غمگین ببینی؟

 

۲۹- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

 

«. . . سعیدة سعیدة امراة تکرم زوجها ولا تؤذیه وتطیعه فی جمیع احواله (۳۰) ; خوشا به سعادت و خوشا به سعادت آن زنی باد که شوهرش را بزرگ دارد و به او آزار نرساند و همیشه از شوهرش فرمانبری کند .»

 

چشمداشت بجا و منطقی

 

۳۰- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«لا یحل للمراة ان تتکلف زوجها فوق طاقته (۳۱) ; برای زن جایز نیست که شوهرش را به بیش از توانایی اش مجبور کند .»

 

مهمان، با اجازه شوهر

 

۳۱- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«ایها الناس ان لنسآءکم علیکم حقا ولکم علیهن حقا حقکم علیهن [ . . . ان ] لا یدخلن احدا تکرهونه بیوتکم الا باذنکم (۳۲) ; مردم! زن های شما بر شما حقی دارند و شما هم بر آنان حقی دارید . حق شما بر آنان این است که کسی را که شما رضایت ندارید، بدون اجازه به منزلتان وارد نکنند .»

 

هم به استقبالش برو و هم او را بدرقه کن

 

۳۲- مردی خدمت رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد و عرض کرد: همسری دارم که هرگاه وارد خانه می شوم به استقبالم می آید، و چون از خانه بیرون می روم بدرقه ام می کند و زمانی که مرا اندوهگین می بیند می گوید: اگر برای رزق و روزی [و مخارج زندگی ] غصه می خوری، بدان که خداوند آن را به عهده گرفته است و اگر برای آخرت خود غصه می خوری، خدا اندوهت را زیاد کند [و بیشتر به فکر آخرت باشی . ] رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: «ان لله عمالا و هذه من عماله لها نصف اجر الشهید (۳۳) ; برای خدا کارگزارانی [در روی زمین] است و این زن یکی از کارگزاران خداست که پاداش او برابر با نیمی از پاداش شهید است .»

 

در این کارها نیز به او کمک کن

 

۳۳- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«ایما امراة اعانت زوجها علی الحج والجهاد او طلب العلم اعطاها الله من الثواب ما یعطی امراة ایوب علیه السلام (۳۴) ; هر زنی که در حج و جهاد و دانش اندوزی به شوهرش کمک کند، خداوند آن پاداشی را که به زن حضرت ایوب علیه السلام داده است، به او می دهد .»

 

شهری در بهشت خدا

 

۳۴- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

 

«ما من امراة تسقی زوجها شربة من مآء الا کان خیرا لها من عبادة سنة صیام نهارها وقیام لیلها ویبنی الله لها بکل شربة تسقی زوجها مدینة فی الجنة وغفر لها ستین خطیئة (۳۵) ; هر زنی که به شوهرش مقداری آب دهد، برای او بهتر از عبادت یک سال است که روزهایش روزه باشد و شب هایش عبادت کند . و خداوند به جای هر مقدار آبی که به شوهرش بنوشاند، شهری در بهشت برایش می سازد و شصت گناهش را می آمرزد .»

 

تامین امنیت روانی همسر

 

۳۵- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«حق الرجل علی المراة انارة السراج واصلاح الطعام وان تستقبله عند باب بیتها فترحب وان تقدم الیه الطست والمندیل وان توضئه وان لاتمنعه نفسهآ الا من علة (۳۶) ; حق مرد بر زن این است که چراغ خانه را روشن سازد; غذای مطبوع فراهم کند; و تا در خانه اش به پیشواز او برود و به او خوشامد بگوید; و تشت آب و حوله را برای او آماده کند و دست های او را بشوید; و بدون دلیل (عذر شرعی) مانع شوهر نسبت به نفس خودش نشود .»

 

رحمت خدا از آن کدبانویان است

 

۳۶- امام صادق علیه السلام از پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله روایت می کند:

 

«ایما امراة دفعت من بیت زوجها شیئا من موضع الی موضع ترید به صلاحا نظر الله الیها ومن نظر الله الیه لم یعذبه (۳۷) ; هر زنی که در خانه شوهرش چیزی را برای سامان دادن وضع خانه جابه جا کند، خداوند نظر [رحمت] به او می کند . و هر کس مورد نظر [رحمت] خدا قرار گیرد، خدا عذابش نمی کند .»

 

خوشبوترین عطر، زیباترین لباس، نیکوترین زینت

 

۳۷- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله درباره حق شوهر بر زن می فرمایند:

 

«علیها ان تطیب باطیب طیبها وتلبس احسن ثیابها وتزین باحسن زینتها (۳۸) ; بر زن است که [برای شوهرش ] خوشبوترین عطرهایش را بزند و قشنگترین لباس هایش را بپوشد، و از زیباترین زینت هایش استفاده کند .»

 

هنر آشپزی

 

۳۸- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

 

«خیر نسآءکم الطیبة الریح الطیبة الطبیخ التی اذا انفقت انفقت بمعروف وان امسکت امسکت بمعروف فتلک عامل من عمال الله وعامل الله لایخیب ولایندم (۳۹) ; بهترین زنان شما زنی است که دارای بویی خوش و دست پختی خوب باشد . هنگامی که خرج می کند، بجا خرج کند، و هنگامی که خرج نمی کند بجا از خرج کردن خودداری ورزد . چنین زنی کارگزاری از کارگزاران خداست و کارگزار خدا نه ناامید می شود و نه پشیمان .»

 

آرایش فقط برای شوهر

 

۳۹- پیامبر عزیز خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند:

 

«ان من خیر نسآءکم . . . المتبرجة من زوجها الحصان عن غیره (۴۰) ; بهترین زنان شما آن زنی است که برای شوهرش آرایش و زینت می کند، اما از بیگانگان خود را می پوشاند .»

 

از تو سپاسگزارم

 

۴۰- امام صادق علیه السلام می فرمایند:

 

«خیر نسآءکم التی ان اعطیت شکرت وان منعت رضیت (۴۱) ; بهترین زنان شما آن زنی است که چون به او چیزی داده شود، سپاسگزاری کند و اگر به او چیزی داده نشود راضی باشد .»

 

پی نوشت ها:

 

۱) بحار الانوار، ج ۱۰۳، ص ۲۲۸ .

 

۲) همان، ج ۱۰۳، ص ۲۲۷ .

 

۳) مکارم الاخلاق، ص ۲۱۸ .

 

۴) همان، ص ۲۱۶ .

 

۵) مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۲۵۰ .

 

۶) وسائل الشیعة، ج ۱۴، ص ۱۰ .

 

۷) مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۲۴۳ .

 

۸ ) بحارالانوار، ج ۱۰۴، ص ۷۲ .

 

۹) وسائل الشیعة، ج ۱۵، ص ۲۲۷ .

 

۱۰) همان، ج ۱۵، ص ۲۵۱ .

 

۱۱) همان، ج ۸، ص ۳۳۷ .

 

۱۲) مکارم الاخلاق، ص ۸۰ .

 

۱۳) وسائل الشیعة، ج ۱۵، ص ۲۴۹ .

 

۱۴) همان، ج ۱۵، ص ۲۲۷ .

 

۱۵) بحارالانوار، ج ۱۰۳، ص ۲۴۹ .

 

۱۶) وسائل الشیعة، ج ۱۴، ص ۱۲۲ .

 

۱۷) بحارالانوار، ج ۷۶، ص ۱۱ .

 

۱۸) میزان الحکمة، ج ۴، ص ۲۸۷ .

 

۱۹) المحجة البیضاء، ج ۳، ص ۷۰ .

 

۲۰) مکارم الاخلاق، ص ۲۱۸ .

 

۲۱) البته دستورهای شوهر باید مخالف با موازین اسلامی نباشد .

 

۲۲) مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۲۴۳ .

 

۲۳) همان، ج ۱۴، ص ۱۶۱ .

 

۲۴) سفینة البحار، ج ۱، ص ۵۶۱ .

 

۲۵) مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۲۴۴ .

 

۲۶) وسائل الشیعة، ج ۱۴، ص ۱۱۵ .

 

۲۷) مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۶۲ .

 

۲۸) وسائل الشیعة، ج ۱۴، ص ۱۵۵ .

 

۲۹) همان، ج ۱۴، ص ۱۱۶ .

 

۳۰) بحارالانوار، ج ۱۰۳، ص ۲۵۲ .

 

۳۱) مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۲۴۲ .

 

۳۲) بحارالانوار، ج ۷۶، ص ۳۴۸ .

 

۳۳) وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۱۷ .

 

۳۴) همان، ص ۲۰۱ .

 

۳۵) وسائل الشیعة، ج ۱۴، ص ۱۲۳ .

 

۳۶) مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۲۵۴ .

 

۳۷) وسائل الشیعة، ج ۱۵، ص ۱۷۵ .

 

۳۸) الکافی، ج ۵، ص ۵۰۸ .

 

۳۹) وسائل الشیعة، ج ۱۴، ص ۱۵ .

 

۴۰) بحارالانوار، ج ۱۰۳، ص ۲۳۵ .

 

۴۱) همان، ج ۱۰۳، ص ۲۳۹ .

 

 

پیامبر خدا (صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم) فرمودند:

مَن صَبَرَتْ عَلى سُوءِ خُلُقِ زَوجِها أعطاها مِثلَ (ثَوابِ) آسِیَةَ بنتِ مُزاحِم؛

هـر زنى در بـرابر بـد اخلاقى شـوهـرش شکیبایى ورزد ، خداوند همانند (ثواب) آسیه (همسر فرعون) به او عطا کند .

بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۴۷ / ۳۰

 

الإمامُ الصّادقُ علیه‏السلام :

مَلعونةٌ مَلعونةٌ امرأةٌ تُؤذِی زَوجَها وتُغِمُّهُ ، وسَعیدةٌ سَعِیدةٌ امرأةٌ تُکرِمُ زَوجَها ولا تُؤذِیهِ وتُطِیعُهُ فی جَمیعِ أحوالِهِ .

امام صادق علیه‏السلام :

ملعون است، ملعون، آن زنى که شوهر خود را بیازارد و غمگین کند . و خوشبخت است ، خوشبخت ، آن زنى که شوهر خود را احترام نهد و آزارش ندهد و در همه حال از وى فرمان برد .

بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۵۳ / ۵۵

 

الإمامُ الصّادقُ علیه‏السلام :

سَألَتْ اُمُّ سَلَمَةَ رسولَ اللّه‏ صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم عن فَضلِ النساءِ فی خِدمَهِ‏أزواجِهِنَّ ، فقال : أیُّما امرَأةٍ رَفَعَتْ مِن بَیتِ زَوجِها شیئا مِن مَوضِعٍ إلى مَوضِعٍ تُرِیدُ بهِ صَلاحا إلاَّ نَظَرَ اللّه‏ إلَیها ، ومَن نَظَرَ اللّه‏ إلَیهِ لَم یُعَذِّبْهُ .

امام صادق علیه‏السلام :

اُمّ سلمه از رسول خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم درباره فضیلت خدمت کردن زنان به شوهرانشان پرسید، آن حضرت فرمودند : هر زنى که در خانه شوهر خود به قصد مرتب کردن آن ، چیزى را جابه جا کند خداوند به او نظر افکند و هر که خداوند به او نظر کند عذابش نکند .

بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۵۱ / ۴۹

 

رسولُ اللّه صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :

أیُّما امرَأةٍ خَدَمَتْ زَوجَها سَبعَةَ أیّامٍ ، غَلَّقَ اللّه‏ُ عَنها سَبعةَ أبوابِ النارِ وفَتَحَ لَها ثمانِیَةَ أبوابِ الجَنّةِ تَدخُلُ مِن أینَما شاءَتْ . وقالَ علیه‏السلام : ما مِنِ امرَأةٍ تَسقِی زَوجَها شَربَةَ ماءٍ إلاّ کانَ خَیرا لَها مِن سَنةٍ صِیامِ نَهارِها وقِیامِ لَیلِها .

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :

هر زنى که هفت روز شوهرش را خدمت کند ، خداوند هفت در دوزخ را به روى او ببندد و هشت در بهشت را به رویش بگشاید ، تا از هر در که خواهد وارد شود .

و فرمود : هیچ زنى نیست که جرعه‏اى آب به شوهرش بنوشاند مگر آن که این عمل او برایش بهتر از یک سال باشد که روزهایش را روزه بگیرد و شبهایش را به عبادت سپرى کند .

إرشاد القلوب : ۱۷۵ ، منتخب میزان الحکمه : ۲۵۴

 

پیامبر خدا (صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم) فرمودند:

لَو أمَرتُ أحَدا أن یَسجُدَ لِأَحَدٍ لَأَمَرتُ المرأةَ أن تَسجُدَ لِزَوجِها .

اگر قرار بود دستور دهم کسى در برابر کسى سجده کند ، حتما به زن دستور مى‏دادم که شوهرش را سجده کند .

الکافی : ۵ / ۵۰۸ / ۶

 

پیامبر خدا (صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم) فرمودند:

ویلٌ لاِمرَأةٍ أغضَبَتْ‏زَوجَها ، وطُوبى لاِمرَأةٍ رَضِیَ عنها زَوجُها .

واى بر زنى که شوهرش را ناراحت کند و خوشا به حال زنى که شوهرش از او راضى باشد .

بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۲۴۶ / ۲۴

 

رسولُ اللّه صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :

ثَمانیةٌ لا تُقبَلُ مِنهُمُ‏الصَّلاةُ : العَبدُ الآبِقُ حتّى یَرجِعَ إلى مَولاهُ ، والناشِزُ وزَوجُها علَیها ساخِطٌ ، ومانِعُ الزَّکاةِ ، وتارِکُ الوُضوءِ ، والجاریَةُ المُدرِکَةُ تُصَلِّی بغَیرِ خِمارٍ ، وإمامُ قَومٍ یُصَلِّی بهِم وهُم لَهُ کارِهُونَ ، والسَّکرانُ ، والزَّبِینُ ؛ وهُو الذی یُدافِعُ البَولَ والغائطَ .

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :

هشت نفرند که نمازشان پذیرفته نمى‏شود : بنده فرارى ، تا زمانى که به سوى مولایش برگردد . زن نافرمان ، که شوهرش از او ناراضى است . کسى که زکات نمى‏دهد . کسى که وضو نمى‏گیرد . دختر بالغى‏که بدون‏روسرى نماز بخواند . پیشواى قومى که با آنان نماز بخواند در حالى که از او ناراضى هستند . آدم مست و زَبین ، یعنى کسى که بول و غائط خود را به زور نگه داشته است .

مکارم الأخلاق : ۲ / ۳۲۴ / ۲۶۵۶ ، منتخب میزان الحکمه : ۳۲۶

 

قال الامام الباقر – علیه السلام – : إنَّ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ کتَبَ عَلَی الرِّجالِ الْجِهادَ وَ عَلَی النِّساءِ الْجِهادَ فَجِهادُ الرَّجُلِ أنْ یَبْذُلَ مالَهُ وَ دَمَهُ حَتّی یُقْتَلَ فِی سَبِیلِ اللهِ وَ جِهادُ الْمَرْأةُ أنْ تَصْبِرَ عَلی ماتَری مِنْ أذی زَوْجِها وَ غِیرَتِهِ.

امام باقر – علیه السلام – فرمودند: خداوند متعال برای مردان جهاد را مقرّر داشت و برای زنان نیز جهاد را منظور داشت و جهاد مردان آن است که مال و جان خویش را در راه خدا ایثارکنند. ولی جهاد زنان آنست که بر اذیت های شوهر و غیرت ورزیهای او صبر کنند.

«وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۵۷»

 

قال الإمام الباقر – علیه السلام – : أیما امرأة خدمت زوجها سبعة أیام أغلق الله عنها سبعة أبواب النار وفتح لها ثمانیة أبواب الجنة تدخل من أیها شاءت. وقال – علیه السلام – : ما من امرأة تسقی زوجها شربة من ماء … .

امام باقر – علیه السّلام – فرمودند: هر زنی که هفت روز شوهرش را خدمت کند، خداوند هفت در دوزخ را به روی او ببندد و هشت در بهشت را به رویش بگشاید، تا از هر در که خواهد وارد شود و فرمودند: هیچ زنی نیست که جرعه ای آب به شوهرش بنوشاند مگر آن که این عمل او برایش بهتر از یک سال باشد که روزهایش را روزه بگیرد و شبهایش را به عبادت سپری کند.

«وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۱۲۳»

 

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :

أعظَمُ الناسِ حَقّا على المرأةِ زَوجُها ، وأعظَمُ الناسِ حقّا عَلَى الرَّجُلِ اُمُّهُ ؛

بزرگترین حقّ را بر زن ، شوهر او دارد و بزرگترین حقّ را بر مرد ، مادر او دارد .

کنز العمّال : ۴۴۷۷۱ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۴

 

امام صادق علیه‏السلام :

أمّا شُؤمُ المَرأةِ فکَثرَةُ مَهرِها وعُقوقُ زَوجِها ؛

شومى و ناخجستگى زن، زیاد بودن مهریه او و نافرمانى از شوهرش مى‏باشد .

معانی الأخبار : ۱۵۲ / ۱ منتخب میزان الحکمة : ۲۵۴

 

قال رسول الله – صلى الله علیه وآله -:

لایقبل الله صلاة خمسة نفر.الابق من سیده و امراة لایرضى عنها زوجها و مدمن الخمر و العاق و اکل الربا ؛

خداوند نماز پنج گروه را نمى پذیرد:

۱ – بنده اى که از نزد مولاى خود فرار کرده است .

۲ – زنى که شوهرش از وى راضى نیست .

۳ – شرابخوار و دائم الخمر.

۴ – کسى که عاق والدین شده است .

۵ – رباخوار.

(مستدرک الوسائل ، ج ۱۳، ص ۳۳۲)

 

قال رسول الله – صلى الله علیه وآله -:

من کان له امرئة توذیه لم یقبل الله صلاتها و لاحسنة من عملها حتى تعینه و ترضیه و ان صامت الدهر… و على الرجل مثل ذلک الوزر اذا کان لها مؤ ذیا ظالما ؛

کسى که همسر خود را بیازارد، نماز و اعمال نیک او مورد پذیرش الهى قرار نمى گیرد، مگر آن که به کمک او بپردازد و رضایتش را جلب کند، گرچه همشه روزه دار باشد والبته شوهر نیز داراى همین نوع از عقاب است و در صورتى که همسر خویش را بیازارد و به او ظلم روا دارد.

(وسائل الشیعه ، ج ۱۴، ص ۱۱۶)

 

قال الصادق – علیه السلام -:

ایما امراة باتت و زوجها علیها ساخط فى حق ، لم تقبل منها صلوة حتى یرضى عنها ؛

هر زنى که شب بخوابد در حالى که شوهرش به خاطر (مطلب ) حقى از وى خشمگین باشد، هیچ نمازى از او قبول نمى شود، مگر آن که شوهرش از او راضى شود.

(فروع کافى ، ج ۵، ص ۵۰۷)

 

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:

لیس للمرأه أن تنتهک شیئا من مالها إلّا بإذن زوجها؛

زن حق ندارد چیزى از مال خود را بى اجازه شوهرش ببخشد.

نهج الفصاحه

 

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:

لو کنت آمرا أحدا أن یسجد لأحد لأمرت النّساء أن یسجدن لأزواجهنّ لما جعل اللَّه لهم علیهنّ من الحقّ؛

اگر به کسى دستور می دادم کسى را سجده کند به زنان دستور میدادم شوهران خویش را سجده کنند از بس که خدا براى شوهران حق به گردن زنان نهاده است.

نهج الفصاحه

 

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:

خیر نسائکم العفیفه الغلمه عفیفه فی فرجها غلمه على زوجها؛

بهترین زنان شما زن عفیف راغب است که در ناموس خود عفت و به شوهر خود رغبت داشته باشد.

نهج الفصاحه

 

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:

خیر النّساء الّتی تسرّه إذا نظر و تطیعه إذا أمر و لا تخالفه فی نفسها و لا مالها بما یکره؛

بهترین زنان آن است که وقتى مرد بدو نگرد، مسرور شود و وقتى بدو فرمان دهد، اطاعت کند و با تن و مال خود بر خلاف رضاى شوهر کارى نکند.

نهج الفصاحه

 

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:

الحجّ جهاد کلّ ضعیف و جهاد المرأه حسن التّبعّل؛

حج جهاد ضعیفان است و جهاد زن، شوهردارى خوب است.

نهج الفصاحه

 

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:

أیّما امرأه ماتت و زوجها عنها راض دخلت الجنّه؛

هر زنى که بمیرد و شوهرش از او خشنود باشد، به بهشت می رود.

نهج الفصاحه

 

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:

أیّما امرأه سألت زوجها الطّلاق من غیر ما بأس فحرام علیها رائحه الجنّه؛

هر زنى که بدون جهت از شوهر خود طلاق خواهد، بوى بهشت بر او حرام است.

نهج الفصاحه

 

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:

أیّما امرأه خرجت من بیتها بغیر إذن زوجها کانت فی سخط اللَّه تعالى حتّى یرجع إلى بیتها أو یرضى عنها زوجها؛

هر زنى که بدون اجازه شوهر از خانه خود بیرون رود مورد خشم خداست تا به خانه بر گردد یا شوهرش از او راضى شود.

نهج الفصاحه

 

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:

إنّ للزّوج من المرأه لشعبه ما هی لشی ء؛

شوهر در پیش زن مقامى دارد که هیچ چیز ندارد.

نهج الفصاحه

 

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:

أعظم النّاس حقّا على المرأه زوجها و أعظم النّاس حقّا على الرّجل أمّه؛

شوهر از همه کس بیشتر بر زن حق دارد و مادر از همه کس بیشتر بر مرد حق دارد.

نهج الفصاحه

 

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:

إذا باتت المرأه هاجره فراش زوجها لعنتها الملائکه حتّى تصبح؛

وقتى زنى دور از بستر شوهر خود شب را به روز آورد،فرشتگان تا صبح او را لعنت کنند.

نهج الفصاحه

 

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:

اثنان لا تجاوز صلاتهما رءوسهما عبد أبق من موالیه حتّى یرجع و امرأه عصت زوجها حتّى ترجع؛

دو کسند که نمازشان از سرشان بالاتر نمیرود بنده اى که از آقایان خود گریخته باشد تا هنگامى که باز گردد و زنى که شوهر خود را نافرمانى کرده باشد تا باز گردد.

نهج الفصاحه

 

قالَ الاْمامُ علی – علیه السلام – :

کَتَبَ اللّهُ الْجِهادَ عَلَی الرِّجالِ وَالنِّساءِ، فَجِهادُ الرَّجُلِ بَذْلُ مالِهِ وَنَفْسِهِ حَتّی یُقْتَلَ فی سَبیلِ اللّه، وَجِهادُ الْمَرْئَةِ أنْ تَصْبِرَ عَلی ماتَری مِنْ أذی زَوْجِها وَغِیْرَتِهِ ؛

امام علی – علیه السلام – فرمودند:

خداوند جهاد را بر مردان و زنان لازم دانسته است. پس جهاد مرد، آن است که از مال و جانش بگذرد تا جائی که در راه خدا کشته و شهید شود. و جهاد زن آن است که در مقابل زحمات و صدمات شوهر و بر غیرت و جوانمردی او صبر نماید.

وسائل الشّیعة، ج ۱۵، ص ۲۳، ح ۱۹۹۳۴

 

پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم ) می فرمایند :

لا یقبل الله صلاة خمسة نفر. الابق من سیده و امرأة لا یرضی عنها زوجها ومدمن الخمر و العاق و اکل الربا؛

خداوندنماز پنج گروه را نمی پذیرد:۱- بنده ای که از نزد مولای خود فرارکرده است .۲- زنی که شوهرش از وی راضی نیست .۳- شرابخوار و دائم الخمر.۴- کسی که عاق والدین شده است .۵- رباخوار.

( مستدرک الوسائل ، ج ,۱۳ ص ۳۳۲ )

 

پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم ) می فرمایند :

کسی که همسر خود را بیازارد، نماز و اعمال نیک او مورد پذیرش الهی قرارنمی گیرد، مگر آن که به کمک او بپردازد و رضایتش را جلب کند، گر چه همیشه روزه دار باشد و البته شوهر نیز دارای همین نوع از عقاب است ، درصورتی که همسر خویش را بیازارد و به او ظلم روا دارد.

( وسائل الشیعه ، ج ,۱۴ ص ۱۱۶ )

 

امام صادق (علیه السلام ) می فرمایند:

ایما امراة باتت و زوجها علیها ساخطفی حق ، لم تقبل منها صلوة حتی یرضی عنها؛

هر زنی که شب بخوابد در حالی که شوهرش به خاطر (مطلب) حقی از وی خشمگین باشد، هیچ نمازی از او قبول نمی شود، مگرآن که شوهرش از اوراضی شود.

( فروع کافی ، ج ۵، ص ۵۰۷ )

 

امام علی (علیه السلام ) می فرمایند:

و الحج جهاد کل ضعیف ، و لکل شی ء زکاة و زکاة البدن الصیام ، و جهاد المرأة حسن التبعل؛

نمازوسیله تقرب و نزدیک شدن هر پارسایی به خداست ، و حج ، جهاد افرادناتوان است .هر چیزی زکات دارد و زکات و پاک کردن بدن ، روزه گرفتن است . جهاد زن هم خوب شوهرداری کردن می باشد.

( نهج البلاغه ، فیض الاسلام ، ص ۱۱۵۲ )

 

پیامبر اکرم صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله وسلم می فرمایند :

اَطیعى زَوْجَکَ یَکْفِکَ خَیْرَ الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ وَ بِرِّى والِدَیْکَ یَکْثُرْ خَیْرُ بَیْتِکَ؛

شوهرت را اطاعت کن تا خیر دنیا و آخرت تو را کفایت کند و به پدر و مادرت نیکى کن تا خیر خانه‏ات زیاد شود.

 

کنزالعمال، ح ۴۳۳۸۸٫

 

 

چهل حدیث « الگوی خانواده »

 

 
قرآن کریم :

عاشِروهُنَّ بِالْمَعْروفِ فَاِنْ کَرِهْتُموهُنَّ فَعَسى اَنْ تَـکْرَهوا شَیْئا وَ یَجْعَلَ اللّه‏ُ فیهِ خَیْرا کَثیرا؛سوره نساء، آیه ۱۹

با زنان به شایستگى رفتار کنید، و اگر آنها به جهتى ناخوشایندتان بودند اظهار نکنید چه بسا چیزها که ناپسند شماست، حال آن‏که خداوند در آن، خیر فراوانى براى شما قرار داده است.
۱پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : مَنْ اَحَبَّ اَنْ یَلْقَى اللّه‏َ طاهِرا مُطَهَّرا فَلْیَلقَهُ بِزَوجَةٍ ؛

هر کس دوست دارد خداوند را پاک و پاکیزه دیدار کند، باید ازدواج نماید.وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۸، ح ۲۴۹۱۲

۲پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : خَیْرُ النِّـکاحِ اَیْسَرُهُ؛

بهترین ازدواج آسان‏ترین آن است.نهج الفصاحه ، ح ۱۵۰۷

۳پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : مَنْ زَوَّجَ کَریمَتَهُ مِنْ فاسِقٍ فَقَدْ قَطَعَ رَحِمَهُ؛

هر کس دختر گرامیش را به ازدواج مردى گنه‏کار درآورد، در حقیقت نسل خود راضایع کرده است.مکارم الاخلاق، ص ۲۰۴

۴پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : ایّاکُمْ وَ خَضْراءَ الدَّمَنِ، قیلَ: یا رَسولَ اللّه‏ِ و ما خَضْراءُ الدَّمَنِ؟ قالَ:اَلْمَرْاَةُ الحَسْناءُ فى مَنْبَتِ السّوءِ؛

از سبزه در زباله‏دانى دورى کنید! گفتند: اى رسول خدا سبزه در زباله‏دانى چیست؟فرمودند: زن زیبا در خانواده بد.کافى، ج ۵، ص ۳۳۲، ح ۴

۵امام على علیه‏ السلام : لا تُغالوا فى مُهورِ النِّساءِ فَیَکونَ عَداوَةً ؛

مهریّه‏هاى زنان را سنگین نگیرید، که باعث کدورت و دشمنى مى‏شود.مکارم الاخلاق، ص ۲۳۷

۶امام سجاد علیه‏ السلام : حَقُّ رَعیَّتِکَ بِمِلْکِ النِّـکاحِ فَاَنْ تَعْلَمَ اَنَّ اللّه‏َ جَعَلَها سَکَنا وَ مُسْتَراحا وَ اُ نْسا وَ واقیَةً وَ کَذلِکَ کُلُّ واحِدٍ مِنْکُما یَجِبُ اَنْ یَحْمَدَ اللّه‏َ عَلى صاحِبِهِ وَ یَعْلَمَ اَنَّ ذلِکَنِعْمَةٌ مِنْهُ عَلَیْهِ وَ وَجَبَ اَنْ یُحْسِنَ صُحْبَةَ نِعْمَةِ اللّه‏ِ وَ یُکْرِمَها وَ یَرْفَقَ بِها وَ اِنْ کانَ حَقُّکَعَلَیْها اَغْلَظَ وَ طاعَتُکَ بِها اَ لْزَمَ فیما اَحْبَبْتَ وَ کَرِهْتَ ما لَمْ تَـکُنْ مَعْصیَةً فَاِنَّ لَها حَقَّالرَّحْمَةِ وَ الْمُؤانَسَةِ وَ مَوْضِعَ السُّکونِ اِلَیْها قَضاءَ اللَّذَّةِ الَّتى لابُدَّ مِنْ قَضائِها وَ ذلِکَعَظیمٌ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّه‏ِ؛

حق زن آن است که بدانى خداوند او را مایه آرامش و آسایش و همدم و پرستار توقرار داده است، هم چنین بر هر یک از شما واجب است که خداوند را بخاطر وجوددیگرى ستایش کند و بداند که او نعمتى است که خداوند ارزانى داشته و واجب است کهبا نعمتِ خداوندى رفتار نیک داشته باشد و او را گرامى بدارد و با او سازگارى کند و هرچند حق تو بر زنت بیشتر است و فرمان‏پذیرى از تو، در هر چه دوست مى‏دارى یانمى‏پسندى، تا آن‏جا که گناه نباشد، بر او لازم‏تر است، در هر حال او این حق را دارد که ازتو مهربانى ببیند و از همدمى تو برخوردار شود، و حق دارد که در برآوردن کامى که بهناچار باید برآورده شود، آرامش و آسایشش تأمین شود و این حقى بس بزرگ است وهیچ نیرو و توانى جز به خداوند نیست.تحف العقول ، ص ۲۶۱

۷امام صادق علیه‏ السلام : ثَلاثَةٌ لا یُرفَعُ لَهُم عَمَلٌ... وَ امرَاَةٌ زَوْجُها عَلَیْها ساخِطٌ ؛

سه نفرند که هیچ عملى از آنها پذیرفته نمى‏شود... و زنى، که شوهرش نسبت به اوخشمگین باشد.کافى ، ج ۵، ص ۵۰۷، ح ۳

۸امام سجّاد علیه‏ السلام : وَ أمّا حَقُّ وَلَدِکَ فَتَعْلَمَ اَنَّهُ مِنْکَ وَ مُضافٌ اِلَیْکَ فى عاجِلِ الدُّنْیا بِخَیْرِهِوَ شَرِّهِ وَ اَ نَّکَ مَسئوُلٌ عَمّا وُلّیْتَهُ مِنْ حُسْنِ الاَْدَبِ وَالدَّلالَةِ عَلى رَبِّهِ وَ الْمَعونَةِ لَهُ عَلىطاعَتِهِ فیکَ وَ فى نَفْسِهِ فَمُثابٌ عَلى ذلِکَ وَ مُعاقَبٌ فَاَعْمَلْ فى اَمْرِهِ عَمَلَ المُتَزَیِّنِ بِحُسْنِ اَ ثَرِهِ عَلَیْهِ فى عاجِلِ الدُّنْیا، المُعذِرِ اِلى رَبِّهِ فیما بَیْنَکَ وَ بَیْنَهُ، بِحُسْنِ الْقیامِعَلَیْهِ وَ الاَْخْذِ لَهُ مَنْهُ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّه‏ِ ؛

حقّ فرزند تو آن است که بدانى او از توست و در این جهان در نیک و بدِ خویشوابسته به توست و با تو نسبت به پرورش دادن خوب و راهنمایى کردن او به راهپروردگارش و یارى رساندن به او در اطاعت خداوند هم درباره خودت و هم حق اومسؤول هستى و براساس این مسئولیت پاداش مى‏گیرى و کیفر مى‏بینى، پس در کار فرزندهمچون کسى عمل کن که کارش را در این دنیا به حسن اثر خویش آراسته مى‏کند و توبه سبب حسن رابطه میان خود و او سرپرستىِ خوبى که از او کرده‏اى و نتیجه الهى که ازاو گرفته‏اى، نزد پروردگار خویش معذور باشى و هیچ نیرو و توانى جز به خداوند نیست.تحف العقول، ص ۲۶۳

۹امام سجاد علیه‏ السلام : فَحَقُّ اُمِّکَ فَاَنْ تَعْلَمَ اَ نَّها حَمَلَتْکَ حَیْثُ لا یَحْمِلُ اَحَدٌ اَحَدا وَ اَطْعَمَتْکَمِنْ ثَمَرَةِ قَلْبِها ما لا یُطْعِمْ اَحَدٌ اَحَدا وَ اَ نَّها وَقَتْکَ بِسَمْعِها وَ بَصَرِها وَ یَدِها وَ رِجْلِها وَشَعْرِها وَ بَشَرِها وَ جَمیعِ جَوارِحِها مُسْتَبْشِرَةً بِذلِکَ فَرِحَةً مُوابِلَةً مُحْتَمِلَةً لِما فیهِمَکرُوهُها وَ اَ لَمُها وَ ثِقْلُها وَ غَمُّها حَتّى دَفَعَتْها عَنْکَ یَدُالْقُدْرَةِ وَ اَخْرَجَتْکَ اِلَى الاَْرْضِفَرَضَیْتَ اَنْ تَشْبَعَ وَ تَجوعَ هىَ وَ تَکْسُوَکَ وَ تَعْرى وَ تَرْویَکَ وَ تَظْمَاَ وَ تُظِلَّکَ وَ تَضْحىوَ تُنَـعِّمَکَ بِبُؤْسِها وَ تُلَذِّذَکَ بِالنَّوْمِ بِاَرَقِها وَ کانَ بَطْنُها لَکَ وِعاءً وَحِجْرُها لَکَ حِواءً وَثَدْیُها لَکَ سِقاءً وَ نَفْسُها لَکَ وِقاءً تُباشِرُ حَرَّ الدُّنْیا وَ بَرْدَها وَ دونَکَ، فَتَشْکُرَها عَلى قَدْرِذلِکَ وَ لا تَقْدِرُ عَلَیْهِ اِلاّ بِعَوْنِ اللّه‏ِ وَ تَوْفیقِهِ؛

حق مادرت این است که بدانى او تو را چنان در رحم خویش نگهداشته و پرورشداده که کس دیگرى را بدان گونه برنگیرد، و از میوه دل خود تو را چنان تغذیه نموده کههیچ کس دیگرى را آن‏گونه غذا ندهد و به راستى تو را با گوش و چشم و دست و پا وپوست و تمام اعضا و جوارحش با خوش‏رویى و دلشادى نگهدارى کرده و هر ناگوارى و درد و سختى و نگرانى دوران باردارى ر تحمّل کرده، چنان که دستِ تجاوز آفات وبلای را از تو دور ساخته و تو را بر زمین نهاده و خشنود بوده است که تو سیر باشى و اوخودش گرسنه مانَد، و تو لباس بر تن داشته باشى و او برهنه باشد و تو را سیراب سازد وخودش تشنه مانَد و تو را در سایه قرار دهد و خودش زیر آفتاب بسربرد، و با بیچارگىخود تو را نعمت دهد، و با بى‏خوابى خود به تو لذّت خواب را چشاند، و شکمش ظرفوجودِ تو بوده و دامنش پرورشگاه تو و پستان چشمه نوش تو و جانش نگهدارت بودهاست. سرد و گرم دنیا را براى تو و به خاطر تو چشیده است، پس براى قدرشناسى از اینهمه ایثار و از خودگذشتگى او را سپاس گزار باش و جز با یارى و توفیق خداوندنخواهى توانست این همه را قدردانى کنى.تحف العقول ، ص ۲۶۳

۱۰پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : اَلرَّجُلُ راعٍ عَلى اَهْلِ بَیْتِهِ وَ هُوَ مَسؤُولٌ عَنْهُمْ وَ الْمَرْاَةُ راعیَةٌ عَلى بَیْتِبَعْلِها وَ وُلْدِهِ وَ هِىَ مَسْؤُولَةٌ عَنْهُمْ ؛

مرد، سرپرست خانواده است و درباره آنان از او سئوال مى‏شود و زن، سرپرست خانهشوهرش و فرزندان اوست و درباره آنان از وى سئوال مى‏شود.صحیح بخارى، ج ۳، ص ۱۲۵

۱۱امام باقر علیه‏ السلام : اِنَّ اَکْرَمَکُمْ عِنْدَاللّه‏ِ اَشَدُّکُمْ اِکْراما لِحَلائِـلِهِمْ؛

گرامى‏ترین شما نزد خداوند، کسى است که بیشتر به همسر خود احترام بگذارد.وسائل الشیعه ، ج ۱۵، ص ۵۸ ، ح ۶

۱۲امام باقر علیه‏ السلام : لا شَفیعَ لِلْمَرْاَةِ اَ نْجَحُ عِنْدَ رَبِّها مِنْ رِضا زَوْجِها؛

هیچ شفاعت کننده‏اى براى زن نزد پروردگارش نجات بخش‏تر از رضایت شوهرشنیست.خصال، ص ۵۸۸

۱۳پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : اِسْتَوْصُوا بِالنِّساءِ خَیْرا؛

یکدیگر را به رفتار نیک با زنان سفارش کنید.بحارالأنوار ، ج ۳۳، ص ۶۲۸ ، ح ۷۴۴

۱۴پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : اَ یُّمَا امْرَاَةٍ ماتَتْ وَ زَوْجُها عَنْها راضٍ دَخَلَتِ الْجَنَّةَ؛

هر زنى، از دنیا برود و شوهرش از او راضى باشد، به بهشت مى‏رود.نهج الفصاحه، ح ۱۰۲۲

۱۵پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : اِنَّ اللّه‏َ یُحِبُّ المُؤمِنَ وَ یُحِبُّ اَهْلَهُ وَوُلْدَهُ وَ اَحَبُّ شَى‏ءٍ اِلَى اللّه‏ِ تَعالى اَنیَرَى الرَّجُلَ مَعَ امَرأَتِهِ و وُلْدِهِ عَلى مائِدَةٍ یَأکُلونَ فَاِذَ ا اجتَمَعوا عَلَیْها نَظَرَ اِلَیْهِمبِالرَّحْمَةِ لَهُمْ فَیَغْفِرُ لَهُم قَبْلَ اَن یَتَفَرّقُوا مِنْ مَوْضِعِهِم ؛

خداوند، مؤمن و خانواده و فرزندانش را دوست دارد. محبوب‏ترین چیز نزد خداوندآن است که مرد را با زن و فرزندانش بر سفره‏اى ببیند که از آن غذا مى‏خورند. پس در آنهنگام که بر سفره گرد آیند، به آنها نگاهى مهربانانه مى‏کند و آنها را پیش از آن‏که از جاىخود متفرق شوند، مى‏آمرزد.تنبیه الغافلین ، ص ۳۴۳، ح ۴۹۸

۱۶پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : یَجِبُ عَلَى الرَّجُلِ لاِمْرَأَتِهِ ما یَجِبُ لَهُ عَلَیْها، اَن یَتَزَیَّنَ لَها کَما تَتَزَیَّنُ لَهُفى غَیرِ مَأثَمٍ ؛

همان حقوقى که لازم است مرد در رابطه با همسر خود رعایت کند، بر زن نیز لازماست این‏که شوهر، خود را براى همسر خویش آراسته کند؛ همان‏گونه که زن، خود را درغیر گناه براى همسر خویش آراسته مى‏کند.الفردوس ، ج ۵، ص ۵۲۱ ، ح ۸۹۵۳

۱۷امام صادق علیه‏ السلام : لا غِنى بِالزَّوجِ عَنْ ثَلاثَةِ اَشْیاءَ فیما بَیْنَهُ وَ بَیْنَ زَوْجَتِهِ وَ هِىالْمُوافَقَةُ لِیَجْتَلِبَ بِها مُوافَقَـتَها وَ مَحَبَّتَها وَ هَواها وَ حُسْنُ خُلُقِهِ مَعَها وَ اِسْتِعْمالُهُاسْتِمالَةَ قَلْبِها بِالْهَیْئَةِ الْحَسَنَةِ فى عَیْنِها وَ تَوسِعَتِهِ عَلَیْها ؛

شوهر در رابطه با همسرش از سه چیز بى‏نیاز نیست: سازگارى که با آن، سازگارى ومحبت و عشق زن را به خود جلب کند و خوش اخلاقى با او و دلبرى از او با آراستن خودبراى وى و فراهم آوردن امکانات رفاهى او.تحف العقول ، ص ۳۲۳

۱۸امام على علیه‏ السلام : فَوَ اللّه‏ِ ما اَغْضَبْتُها و لا اَکْرَهْتُها عَلى اَمْرٍ حَتّى قَبَضَهَا اللّه‏ُ عَزَّوَجَلَّاِلَیْهِ و لا اَغضَبَتْنى و لا عَصَتْ لى اَمرا و لَقَد کُنْتُ اَ نْظُرُ اِلَیْها فَتَنکَشِفُ عَنِّى الهُمومُ وَالاَحزانُ ؛

به خدا سوگند که هرگز بر فاطمه علیهاالسلامغضب نکردم و او را به کارى مجبور نساختم، تاآن‏که خداوند عزّوجلّ او را به نزد خویش بُرد و او نیز مرا خشمگین نساخت و هرگز برخلاف خواست من عمل نکرد و من هرگاه به او نگاه مى‏کردم، غصّه‏ها و اندوه‏هایمبرطرف مى‏شد.کشف الغمّة ، ج ۱، ص ۳۶۳

۱۹پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : مَنْ اُعْطِىَ لَهُ خَمْسا لَمْ یَکُن لَهُ عُذرٌ فى تَرکِ عَمَلِ الآخِرَةِ: زَوْجَةٌصالِحَةٌ تُعینُهُ عَلى اَمرِ دُنْیاهُ و آخِرَتِهِ و بَنونَ اَبرارٌ و مَعیشَةٌ فى بَلَدِهِ و حُسنُ خُلقٍیُدارى بِهِ النّاسَ و حُبُ اَهل بَیتى؛

به هر کس پنج چیز داده شد، بهانه‏اى در ترک کار آخرت ندارد: زنى شایسته که او رادر امور دنیا و آخرتش یارى کند، فرزندانى خوب، امکاناتى در شهر خود و اخلاقى خوب که با آن، با مردم مدارا کند و دوستى خاندان من.الدعوات ، ص ۴۰، ح ۹۷

۲۰امام على علیه‏ السلام : تَغَرَّبْ عَنِ الاَْوْطانِ فى طَلَبِ الْعُلى وَ سافِرْ فَفِى الاَْسْفارِ خَمْسُ فَوائِدَ:تَفَرُّجُ هَمٍّ وَ اکْتِسابُ مَعیشَةٍ وَ عِلْمٌ وَ آدابٌ وَ صُحْبَةُ ماجِدٍ؛

براى کسب مجد و عظمت از وطن خود دور شو و سفر کن، که در مسافرت پنجفایده است: برطرف شدن اندوه، به‏دست آوردن روزى، و دانش و آداب زندگى،و هم‏نشینى با بزرگان.مستدرک الوسائل، ج ۸ ، ص ۱۱۵،ح ۹۱۹۹

۲۱امام سجاد علیه‏ السلام : اَ لْقَوْلُ الْحَسَنُ یُثْرِى الْمالَ وَ یُنْمِى الرِّزْقَ وَ یُنْسِئُ فِى الاَْجَلِ وَ یُحَبِّبُاِلَى الاَْهْلِ وَ یُدْخِلُ الْجَنَّةَ؛

گفتار نیک، ثروت را زیاد و روزى را فراوان مى‏کند، مرگ را به تأخیر مى‏اندازد، انسانرا در خانواده محبوب مى‏کند و به بهشت وارد مى‏نماید.خصال، ص ۳۱۷، ح ۱۰۰

۲۲امام على علیه‏ السلام : اَلاْنْصافُ یَرْفَعُ الْخِلافَ وَ یوجِبُ الاْیتِلافَ؛

انصاف، اختلافات را از بین مى‏برد و باعث الفت و همبستگى مى‏شود.غررالحکم، ح ۱۷۰۲

۲۳امام صادق علیه‏ السلام : اِنَّ اللّه‏َ تَبارَکَ وَ تَعالى غَیورٌ وَ یُحِبُّ کُلَّ غَیورٍ وَ لِغَیْرَتِهِ حَرَّمَالْفَواحِشَ ظاهِرَها وَ باطِنَها؛

خداوند تبارک و تعالى با غیرت است و هر با غیرتى را دوست دارد و از غیرتمندىاوست که زشتى‏ها را از پیدا و ناپیدا، حرام فرموده است.کافى، ج ۵ ، ص ۵۳۵، ح ۱

۲۴امام على علیه‏ السلام : ایّاکَ وَ التَّغایُرَ فى غَیْرِ مَوْضِعِ غَیْرَةٍ فَاِنَّ ذلِکَ یَدْعُو الصَّحیحَةَ مِنْهُنَّاِلَى السَّقَمِ وَلکن اَحْکِمْ اَمْرَهُنَّ فَاِنْ رَأَیْتَ ذَ نْبا فَعاجِلِ النَّـکیرَ عَلَى الْکَبیرِ وَ الصَّغیرِ وَایّاکَ اَنْ تُعاقِبَ فَتَعْظُمَ الذَّنْبُ وَ تُهَوَّنَ الْعَتْبُ ؛

از غیرت نابه‏جا بپرهیز؛ چرا که این کار، زنان درستکار را به لغزش مى‏کشانَد؛ اما برکارزنان، نظارت داشته باش و هرگاه گناهى از آنان دیدى، چه بزرگ و چه کوچک، ازطریق نشان دادن ناخشنودى خویش، با آن برخورد کن و از مجازات کردن بپرهیز، چراکه گناه، بزرگ و تذکّر، کم اثر مى‏گردد.تحف العقول، ص ۸۷

۲۵امام صادق علیه‏ السلام : بِرُّوا آباءَکُمْ یَبِرَّکُمْ اَبْناؤُکُمْ وَ عِفُّوا عَنْ نِساءِ النّاسِ تَعِفَّ نِساؤُکُمْ ؛

به پدر و مادر خود نیکى کنید، تا فرزندانتان به شما نیکى کنند و نسبت به زنان مردمپاکدامن باشید، تا زنانتان پاکدامن باشند.کافى ، ج ۵، ص ۵۵۴ ، ح ۵

۲۶امام هادى علیه‏ السلام : اَلْمِراءُ یُفْسِدُ الصَّداقَةَ الْقَدیمةَ وَ یُحِلُّ الْعُقْدَةَ الْوَ ثیقَةَ وَ اَقَلُّ مافیهِ اَنْتَـکونَ فیهِ الْمُغالَبَةُ وَ الْمُغالَبَةُ أمتَنُ اَسْبابِ الْقَطیعَةِ ؛

بگو مگو، دوستى طولانى را از بین مى‏بَرد و رابطه محکم را به جدایى مى‏کشاند وکمترین اثر بگو مگو این است که هر کدام از دو طرف، مى‏خواهد بر دیگرى پیروز شود وهمین در پى پیروزى بودن، مهم‏ترین عامل قطع رابطه است.نزهة الناظر، ص ۱۳۹، ح ۱۱

۲۷امام على علیه‏ السلام : ثَلاثٌ لایَهْنَأُ لِصاحِبِهِنَّ عَیْشٌ: اَ لْحِقْدُ، وَ الْحَسَدُ، وَ سُوءُ الْخُلْقِ ؛

سه چیز است که هر کس داشته باشد، زندگى بر او شیرین نیست: کینه، حسد و بد اخلاقى.غررالحکم ، ح ۴۶۶۳

۲۸پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : لا یَحِلُّ لاِِمْرَاَةٍ اَنْ تَنامَ حَتّى تَعْرِضَ نَفْسَها عَلى زَوْجِها تَخْلَعُثیابَها وَ تَدْخُلُ مَعَهُ فى لِحافِهِ فَـتُلْزِقُ جِلْدَها بِجِلْدِهِ، فَاِذا فَعَلَتْ ذلِکَ فَقَدْعَرَضَتْ نَفْسَها؛

هیچ زنى پیش از آن‏که خود را در اختیار شوهرش قرار دهد، یعنى لباسش را درآوردو با او به بستر برود و خود را به او بچسباند، حق ندارد بخوابد، وقتى چنین کرد در واقعخود را در اختیار شوهرش قرار داده است.مکارم الاخلاق، ص ۲۳۸

۲۹پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : اِلا اِنَّ خَیْرَ الرِّجالِ مَنْ کان بَطى‏ءَ الْغَضَبِ سَریعَ الرِّضا وَ شَرَّ الرِّجالِمَنْ کانَ سَریعَ الْغَضَبِ بَطى‏ءَ الرِّضا ؛

بدانید که بهترین انسان‏ها کسانى هستند که دیر به خشم آیند و زود راضى شوند وبدترین انسان‏ها کسانى هستند که زود به خشم آیند و دیر راضى شوند.نهج الفصاحه ، ح ۴۶۹

۳۰پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : اِذا اَرادَ اللّه‏ُ بِاَهْلِ بَیْتٍ خَیْرا فَقَّهَهُمْ فِى الدّینِ وَ وَقَّرَ صَغیرُهُمْ کَبیرَهُمْوَ رَزَقَهُمُ الرِّفْقَ فى مَعیشَتِهِمْ وَ الْقَصْدَ فى نَفَقاتِهِم وَ بَصَّرَهُمْ عُیُوبَهُمْ فَیَتُوبُوا مِنْها وَاِذا اَرادَ بِهِمْ غَیْرَ ذلِکَ تَرَکَهُمْ هَمَلاً؛

هرگاه خداوند براى خانواده‏اى خیر بخواهد، آنان را در دین دانا مى‏کند، کوچک‏ترهابزرگ‏ترهایشان را احترام مى‏نمایند، مدارا در زندگى و میانه‏روى در خرج کردن راروزیشان مى‏نماید و به عیوبشان آگاهشان مى‏سازد، تا آنها را برطرف کنند و اگر براىآنان جز این بخواهد، به‏خودشان واگذارشان مى‏نماید.نهج الفصاحه، ح ۱۴۷

۳۱پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله: مَنْ کانَ لَهُ امْرَاَةٌ تُؤذیهِ لَمْ یَقْبَلِ اللّه‏ُ صَلاتَها وَ لا حَسَنةً مِنْ عَمَلِها حَتّىتُعینَهُ وَ تُرضیَهُ وَ اِنْ صامَتِ الدَّهرَ وَ قامَتِ اللَّیْلَ وَ اَعْتَقَتِ الرِّقابَ وَ اَ نْفَقَتِ الاَْمْوالَ فىسَبیلِ اللّه‏ِ وَ کانَتْ اَوَّلَ مَنْ یَرِدُ النّارَ ثُمَّ قالَ و عَلَى الرَّجُلِ مِثْلُ ذلِکَ الوِزْرِ وَ الْعَذابِ اِذاکانَ لَها مُؤذیا ظالِما ؛

هر زنى، که شوهرش را آزار دهد، اگر تمام عمرش را روزه بگیرد و شب‏ها عبادت کندو بنده‏ها آزاد نماید و مال‏ها در راه خدا انفاق کند، خداوند هیچ نماز و کار نیکى را از اونمى‏پذیرد، تا آن‏گاه که به شوهرش کمک کند و او را از خود راضى نماید وگرنه آن زناولین کسى است که به جهنم مى‏رود. سپس فرمودند: مرد، هم اگر همسر خود را اذیتکند یا به او ظلم نماید، چنین گناه و عذابى خواهد داشت.ثواب الاعمال ، ص ۳۳۵، ح ۱

۳۲پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : اِنَّ خَیْرَ نِسائِکُمُ الْوَلُودُ الْوَدُودُ الْعَفیفَةُ، الْعَزیزَةُ فى اَهْلِهَا، الذَّلیلَةُ مَعَبَعْلِهَا، الْمُتَبَرِّجَةُ مَعَ زَوْجِها، اَلْحِصانُ عَلى غَیْرِهِ الَّتى تَسْمَعُ قَوْلَهُ وَ تُطیعُ اَمْرَهُ وَ اِذاخَلابِها بَذَلَت لَهُ ما یُریدُ مِنها ؛

بهترین زنانتان، زن زایا، بسیار مهربان و پاکدامن است که نزد خویشاوندان خود عزیزباشد و در برابر شوهرش فروتن و مطیع، خود را براى شوهرش بیاراید و از غیر اوبپوشاند، سخن شوهرش را بشنود و فرمان او را اطاعت نماید و چون شوهرش با او خلوتکند، خود را در اختیار او قرار دهد.کافى، ج ۵ ، ص ۳۲۴، ح ۱

۳۳امام على علیه‏ السلام : لَو اَنَّ السَّماواتِ وَ الاَرْضَ کانَتا عَلى عَبْدٍ رَتْقا ثُمَّ اتَّقَى اللّه‏َ لَجَعَلَ اللّه‏ُ لَهُمِنهُما مَخرَجا و رَزَقَهُ مِن حَیْثُ لا یَحتَسِبُ؛

اگر درهاى آسمان‏ها و زمین بر روى انسانى بسته باشند و او تقواى الهى پیشه کند،خداوند، راه گشایشى در آنها براى او فراهم مى‏کند و از جایى که گمان ندارد، روزى‏اش مى‏دهد.غررالحکم، ح ۷۵۹۹

۳۴پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : مِنْ سَعادَةِ الْمَرْءِ الْمُسْلِمِ الزَّوْجَةُ الصّالِحَةُ وَ الْمَسْکَنُ الْواسِعُ وَ الْمَرْکَبُالْبَهىُّ وَ الْوَلَدُ الصّالِحُ؛

از خوشبختى مرد مسلمان، داشتن همسرى شایسته، خانه‏اى بزرگ، وسیله‏اىراحت براى سوارى و فرزند خوب است.بحارالأنوار، ج ۷۶، ص ۱۵۵، ح ۳۵

۳۵پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : نَظَرُ الْوَلَدِ اِلى والِدَیْهِ حُبّا لَهُما عِبادَةٌ ؛

نگاه محبّت‏آمیز فرزند به پدر و مادرش، عبادت است.تحف العقول ، ص ۴۶

۳۶امام صادق علیه‏ السلام : عَنْ اَبى وَلاّدٍ الْحَنّاطِ قالَ: سَاَ لْتُ اَبا عَبْدِاللّه‏ِ علیه‏ السلامعَنْ قَوْلِ اللّه‏ِ:«وَ بِالْوالِدَیْنِ اِحْسانا» فَقالَ: اَلاِحْسانُ اَنْ تُحْسِنَ صُحْبَتَهُما وَ لا تُکَلِّفَهُما انْ یَسْألاکَشَیْئا هُما یَحْتاجانِ اِلَیْهِ؛

ابى ولاّد مى‏گوید: معناى آیه «به پدر و مادرتان نیکى کنید» را از امام صادق علیه‏ السلامپرسیدم، فرمودند: نیکى به پدر و مادر این است که رفتارت را با آنها نیکوکنى و مجبورشان نکنى تا چیزى که نیاز دارند از تو بخواهند (یعنى قبل ازدرخواست آنان، نیازشان را برطرف کنى).بحارالأنوار، ج ۷۴، ص ۷۹، ح ۷۸

۳۷امام صادق علیه‏ السلام : خَیْرُ الرِّجالِ مِن اُمَّتِى الَّذینَ لا یَتَطاوَلونَ عَلى اَهلیهِم و یَحِنُّونَ عَلَیهِم وَ لا یَظلِمونَهُم ؛

بهترین مردان امّت من کسانى هستند که نسبت به خانواده خود خشن نباشند،اهانت نکنند، دلسوزشان باشند و به آنان ظلم ننمایند.مکارم الاخلاق ، ص ۲۱۶

۳۸پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : دُعاءُ الوالِدِ لِوَلَدِهِ کَدُعاءِ النَّبىِّ لاُِمَّتِهِ ، دُعاءُ الوالِدَةِ یُفْضى اِلَى الحِجابِ؛

دعاى پدر براى فرزندش، همانند دعاى پیامبر براى امّتش است.دعاى مادر از موانع اجابت دعا، مى‏گذرد.مشکاة الانوار، ص ۲۸۲؛ ربیع الابرار ، ج ۲،ص ۲۲۵

۳۹پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : وَ نِساءٌ کاسیاتٌ عاریاتٌ مُمیلاتٌ مائِلاتٌ رُؤُوسُهُنَّ کَأَسْنِمَةِ الْبُخْتِالْمائِلَةِ لایَدْخُلْنَ الْجَنَّةَ وَلایَجِدْنَ ریحَها وَ اِنَّ رِیحَها لَیُوجَدُ مِنْ مَسیرَةِ کَذا وَکَذا؛

(در آینده) زنانى پیدا مى‏شوند که در عین پوشیدگى برهنه‏اند (لباس‏هاى بدن نما وجوراب‏هاى نازک مى‏پوشند) هوسباز و دلفریب مى‏باشند، موهاى خود را طورى آرایشمى‏کنند که مانند کوهان شتر جلوه مى‏کند. اینان داخل بهشت نمى‏شوند و حتى بوىآن را استشمام نمى‏کنند، با این‏که بوى بهشت از راه بسیار دور استشمام مى‏شود.صحیح مسلم، ج ۳، ص ۱۶۸۰، ح ۲۱۲۸

۴۰پیامبر صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله : اَلمُؤمِنُ یَأکُلُ بِشَهْوَةِ اَهلِهِ، اَلمُنافِقُ یَأکُلُ اَهْلُهُ بِشَهْوَتِهِ ؛

انسان با ایمان به میل و رغبت خانواده‏اش غذا مى‏خورد، ولى منافق میل و رغبتخود را به خانواده‏اش تحمیل مى‏کند.کافى ، ج ۴، ص ۱۲، ح ۶

 

 مؤلف : هادی موحدی

احادیثی که باید خوانده شوند +18

مقدمه:

هر فردی برای اینکه بتواند در ابتدای زندگی خود آن زندگی ایده آل خود را که در ذهن دارد مهیا سازد به یک 

سری معلوماتی نیاز دارد که بخشی از آن‌ها را بیان نمودیم تا خوانندگان بتوانند زندگی خوبی را آغاز کنند این

معلومات به صورت چند باب دسته بندی شده است:

باب اول : دانستنی‌های همبستر شدن

باب دوم : بهداشت زناشوئی

باب سوم : چگونگی انجام بهترین نوع آمیزش

باب اول

دانستنی‌های همبستر شدن

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: اگر مردی محتلم شود (در خواب جنب شود) قبل از غسل کردن، مکروه است با همسرش نزدیکی نماید؛ اگر قبل از غسل کردن با همسرش آمیزش کند و فرزندی دیوانه نصیب او شد، جز خویشتن کس دیگری را سرزنش ننماید.(1)

امام باقر(ع) فرمودند: به همسرت سفارش کن قبل از آمدن به خلوتگاه وضو بگیرد و تو نیز قبل از وضو ساختن، کنار همسرت برای آمیزش قرار مگیر.(2)

امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: وقتی می‌خواهید با همسرتان آمیزش کنید بگویید:« بسم الله و بالله»، خدایا شیطان را از ما و از فرزندی که به ما عنایت خواهی کرد دور فرما، اگر چنین بگوید: شیطان هرگز ضرری به فرزندتان نخواهد رساند. (3)

امام صادق(ع) فرمودند: رو به قبله یا پشت به قبله با همسرتان آمیزش نکنید.(4)

امام صادق(ع) فرمودند: سه چیز است که ساختمان بدن انسان را خراب می‌کند و حتی باعث مرگ او می‌شود؛ 1- با شکم پر به حمام رفتن 2-نزدیکی با همسر در حال سیری 3- آمیزش با پیر زنان.(5)

امام علی ابن موسی‌الرضا(ع) فرمودند: با همسرتان ابتدای شب آمیزش نکنید؛ زیرا معده و رگ‌های بدنتان پر است و باعث قولنج، فلج، رعشه، نقرس، تقطیع ادرار، فتق و ضعف بینایی می‌گردد. آمیزش با همسر را در آخر شب انجام دهید که برای بدنتان مفید و اگر خداوند فرزندی به شما عنایت فرماید باهوش تر خواهد بود.(6)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: در حال ایستاده با همسرت نزدیکی نکن که این کار الاغ است، و اگر فرزندی از چنین آمیزشی به وجود آید مبتلا به شب ادراری خواهد شد همانند الاغ که در هر مکانی ادرار می‌کند.(7)

پیامبر اکرم (ص) فرمودند: در حالی که به فکر زنی دیگر هستید با همسرتان آمیزش نکنید زیرا می‌ترسم فرزندتان نا به کار، پست و فرومایه در آید.(8)

امام رضا (ع) فرمودند: هر کس می‌خواهد گرفتار سنگ مثانه و گرفتگی ادرار نگردد هنگام انزال منی نباید از بیرون آمدن آن جلوگیری کند همچنین نباید کار دخول را طولانی نماید.(9)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: هنگام آمیزش هر کدام از طرفین پارچه ای جداگانه برای خود داشته باشد و هرگز از پارچه مشترک خود را تمیز نکنید؛ زیرا که شهوت روی شهوت قرار می‌گیرد و در پی خود دشمنی خواهد آورد و زندگی به جدایی و طلاق کشانده خواهد شد.(10)

رسول اکرم(ص) فرمودند:قسم به آن کسی که جان محمد(ص) در دست اوست، اگر مردی با همسر خود همبستر شود در حالی که کودکی در آن اتاق بیدار باشد و عمل آمیزش آن‌ها را ببیند و سخن آن‌ها را بشنود هرگز این کودک به رستگاری نخواهد رسید؛ اگر پسر باشد مرد زنا کار و اگر دختر باشد زن زنا کار می‌شود.(11)

امام صادق(ع) فرمودند: سه صفت خوب را از کلاغ بیاموزید: 1- آمیزش پنهانی 2- سحر خیزی 3- احتیاط و فاصله گرفتن از دیگران.(12)

امام صادق(ع) فرمودند: هنگام نزدیکی[با هدف فرزند دار شدن] از سخن گفتن بپرهیزید؛ زیرا سخن گفتن در چنین حالتی موجب گنگ شدن فرزند خواهد شد.(13)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: هنگام نزدیکی[ با هدف فرزند دار شدن] به فرج همسرتان نگاه نکنید- بهتر است در این زمان چشمانتان را فرو گذارید- زیرا نگاه کردن به فرج زن، باعث کوری فرزند خواهد شد.(14)

امام رضا(ع) فرمودند: هیچ کس، هنگام آمیزش به داخل فرج همسرتان نگاه نکند، زیرا ممکن است چیزی مشاهده کند که خوش نداشته باشد همچنین ممکن است باعث کوری فرزند شود.(15)

امام هشتم(ع) فرمودند: وقتی از آمیزش فارغ شدی و آب شهوت تو خارج شد، به حالت ایستاده و نشسته قرار مگیر، بلکه اندکی به پهلوی راست دراز می‌کشی، آنگاه برای ادرار کردن بر می‌خیزی تا به خواست خدا از سنگ مثانه در امان باشی(بمانی). سپس غسل نما و بعد از غسل هم مقداری شربت عسل بنوش، تا آبی که به سبب آمیزش از تو خارج شده، به تو برگردد.(16)

رسول گرامی(ص)فرمودند: نشیمنگاه های زنان امت من بر مردان حرام باشد.( از پشت با همسران خود نزدیکی نکنید).(17)

امام صادق(ع) فرمودند: همسران شما عروسک و عشق زندگی‌تان هستند پس آن‌ها را با این کار[ نزدیکی از پشت] اذیت نکنید.(18)

امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: در شبی اول ماه رمضان مرد با همسرش آمیزش نماید، زیرا خداوند در آیه 187 سورة مبارکة بقره می‌فرماید: «برای شما آمیزش با همسرانتان در شب اول روزه داری ، حلال گشته است».(19)

امام صادق(ع) فرمودند: با همسرت در اول، وسط و آخر ماه آمیزش نکن، زیرا هرکس که این کار را انجام دهد، فرزندش از سقط شدن در امان نخواهد بود و احتمال دارد دیوانه از کار درآید مگر نمی‌بینی که جنون انسان دیوانه، اول، وسط و آخر ماه بیشتر می‌شود.(20)

رسول اکرم(ص) فرمودند: زن و مردی که در محل عبور مردم آمیزش نمایند مورد لعن خدا، فرشتگان و همه مردم قرار خواهند گرفت.(21)

پیامبر اکرم(ص): (در پاسخ به زنی که از همسرش به خاطر عدم انجام وظیفه زناشویی به بهانه عبادت کرده بود) فرمودند: اگر شوهرت می‌دانست چه پاداشی برای آمیزش با تو نزد خداوند دارد، هرگز از تو فاصله نمی‌گرفت، زیرا وقتی که همسرت به سوی تو حرکت کند دو فرشته الهی او را در بر گیرند و پاداش رزمنده ای که شمشیرش را در راه خدا برهنه کرده باشد به او می‌دهند وقتی که با تو همبستر شود همانند ریزش برگ درختان در فصل پاییز گناهانش ریخته می‌شود و هنگامی که غسل می‌کند از تمام گناهان پاک می‌شود.(22)

رسول اکرم(ص): وقتی بنده مؤمن دست همسرش را برای آمیزش می‌گیرد، خداوند ده حسنه برایش می‌نویسد و ده خطا را از او محو می‌کند و اگر همسرش را ببوسد یک صد حسنه برایش می‌نویسد و یک صد بدی را از او بر طرف می‌کند! آنگاه اگر با همسرش آمیزش نماید هزار حسنه برایش می‌نویسد و هزار خطا را از پرونده‌اش محو می‌کند و هنگامی که غسل می‌کند به تعداد موهای بدنشان حسنه برای آن‌ها ثبت و به همان تعداد زشتی را از آن‌ها بر طرف می‌کند.(23)

رسول اکرم(ص) فرمودند: هر مؤمنی که با همسرش نزدیکی کند هفتاد هزار فرشته بال‌هایش را برای آن‌ها می‌گسترانند و رحمت خدا بر آنان نازل می‌گردد و در مقابل هر قطره آبی که از غسل آن‌ها بر زمین می‌ریزد

خداوند خانه ای در بهشت برایشان بنا می‌کند و غسل جنابت سری است بنا می‌کند و غسل جنابت سری است بین خداوند و بندگانش.(24)

امام صادق(ع)فرمودند: هیچ حلالی نزد خداوند دوست داشتنی‌تر از نزدیکی با همسر نیست؛ زمانی که مؤمن با همسرش نزدیکی غسل می کند شیطان گریه می‌افتد و فریاد می‌زند: ای وای!این بنده از پروردگارش اطاعت نموده و گناهانش بخشیده شده است(25)

امام صادق فرمودند: روز جمعه ای پیامبر اکرم(ص) به یکی از اصحابش فرمودند: -امروز روزه هستی؟ خیر یا رسول الله

-امروز چیزی در راه خدا صدقه داده ای؟ خیر یا رسول الله

-برخیز کنار همسرت برو و با او آمیزش کن، که پاداش صدقه دارد.(26)

رسول اکرم(ص) فرمودند: هر کس عمر طولانی می‌خواهد: 1- سحر خیز باشد 2- با همسر شایسته و خوش اخلاق ازدواج کند 3- کمتر خودش را زیر دین و قرض قرار دهد 4-با زنان کمتر نزدیکی کند.

امام کاظم(ع) فرمودند: مرد می‌تواند آب شهوتش را بیرون بریزد در صورتی که همسرش: 1- نازا و عقیم 2- سالخورده 3- باردار 4- دشنام گو و بد دهان 4- زنی که از شیر دادن فرزندش خودداری کند.(27)

رسول اکرم(ص) فرمودند: ای زنان مسلمان حق ندارید [حتی] نمازتان را طولانی کنید تا مانع آمیزش همسرتان شوید.(28)

رسول اکرم(ص) فرمودند: هیچ زنی حق خوابیدن ندارد مگر آنکه خود را برای آمیزش بر شوهرش عرضه نماید یعنی، عریان وارد رختخواب شوهرش شود و بدن برهنه خود را به بدن برهنه او بچسباند.(29)

امام محمد باقر(ع) فرمودند: بهترین زن مسلمان کسی است که وقتی با شوهرش خلوت می‌کند بی شرم و بی حیا باشد وقتی لباسش را در می‌آورد شرم و حیا را نیز از خود بیرون کند و وقتی که بعد از آمیزش با شوهر لباسش را می‌پوشد شرم و حیا را بر تن کند.(30)

رسول اکرم (ص) فرمودند: زن باید در خانه خود را به بهترین عطرها خوش بو. کند و زیباترین لباسش را بپوشد و خود را به نیکوترین شکل آرایش کند و هر صبح و شب خود را به شوهرش برای همبستری عرضه نماید.(31)

امام صادق(ع)فرمودند: اگر زنی حق ولایت امیرالمؤمنین (ع) را بشناسد نمازهای واجب بخواند و روزه ماه مبارک رمضان را بگیرد خانه خدا را زیارت کند و از شوهرش (به ویژه در مسائل زناشویی) اطاعت نماید، از هر دری که بخواهد می‌تواند وارد بهشت شود.(32)

امام صادق(ع) فرمودند: یک زن شایسته بهتر از هزار مرد ناشایست است؛ اگر زنی هفت روز [خالصانه] به شوهرش خدمت کند خداوند تمام درب جهنم را بر روی او می‌بندد! و تمام هشت درب بهشت را برایش می‌گشاید تا از هر دری که می‌خواهد وارد شود.(33)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: جبرئیل آنقدر درباره همسر به من سفارش نمود که گمان کردم طلاق دادن زن جایز نیست مگر آن که آشکارا زنا کند.(34)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: هر مردی که سیلی به صورت همسرش بزند، خداوند روز قیامت به مأمور آتش جهنم فرمان می‌دهد در قبال هر سیلی هفتاد سیلی آتشین به او بزند(35)

امام صادق(ع) فرمودند: هر مردی که بیش از سه بار همسرش را کتک بزند [این به جواز کتک زدن کمتر از سه بار نیست] خداوند او را در روز قیامت نزد خلایق به گونه ای رسوا گرداند که همگان رسوا شدن او را ببینند.(36)

امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: اگر زن می‌خواهد ثواب جهاد در راه خدا نصیبش شود، حق همسرش را رعایت کند زیرا جهاد زن شوهر داری نکوست.(37)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: هر زنی می‌خواهد حق خداوند را به جای آورد باید ابتدا حق شوهرش را ادا کند.(38)

امام صادق(ع) فرمودند: هر زنی در خانه شوهرش چیزی را به قصد خدمت جا به جا کند، خداوند به او نظر رحمت می‌افکند و هرکس که خدا به رحمت به او نظر افکند هرگز عذابش نخواهد کرد.(39)

امام صادق(ع) فرمودند: اگر زنی با زبانش شوهر آزاری کند تا زمانی که شوهر را راضی نکرده، خداوند هیچ عمل نیکی را از او نم ی‌پذیرد و خداوند را ملاقات می‌کند در حالی که بر او خشمگین است.(40)

امام صادق(ع) فرمودند: هر زنی که به شوهرش بگوید: «من از زندگی با تو خیری ندیده‌ام» با همین جمله تمام کارهای نیکش از بین خواهد رفت.(41)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: اگر زنی در زندگی مشترک صبور باشد، با خوشی و نا خوشی شوهرش بسازد و از او اطاعت نماید، خداوند او را با همسر ایوب(ع) محشور خواهد کرد.(42)

پیامبر اکرم(ص)فرمودند: روز قیامت بهترین کسی که نزد خداوند برای زن شفاعت می‌کند و باعث نجاتش خواهد شد، شوهر اوست.(43)

امام باقر(ع) فرمودند: زن شوهردار سزاوار نیست خود را بدون آرایش گذارد اگرچه با یک گردنبند باشد شایسته او نیست که دستش ولو با اندکی حنا بدون زینت باشد هر چند او زن پیر و کهن سال باشد.(44)

امام باقر(ع) فرمودند: زن آزاد است به هر شکلی که می‌تواند خود را برای شوهرش آرایش کند.(45)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: بهترین زنان مسلمان زنی است که خود را برای شوهرش آرایش و زینت کند و زیبایی خود را از غیر شوهرش پنهان دارد.(46)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: مردها ناخن خود را از ته بچینند، ولی زن‌ها به خاطر زیبایی بیشتر مقداری ناخن‌های خود را بلندتر کنند.(47)

رسول اکرم(ص) فرمودند: بوی خوش زنان رنگش آشکار و عطرش پنهان است ولی بوی خوش مردان عطرش  آشکار و رنگش پنهان است.(48)

امام کاظم(ع) فرمودند: تعدادی بر جدم امام باقر(ع) داخل شدند و او را در حضاب مشاهده کردند پرسیدند:  «آقا! شما هم موهای سر و صورتتان را رنگ می‌کنید؟» حضرت فرمودند:« بله! من مردی هستم زن دوست، لذا  
خودم را برای همسرانم زینت می‌کنم.»(49)

امام کاظم(ع) فرمودند: رنگ کردن مو سه فایده دارد: 1- شکوه و هیبت به انسان می‌دهد 2- محبت و دوستی همسر را جلب می‌کند 3- قدرت آمیزش را بالا می‌برد(50)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: همچنان که شما دوست دارید همسرانتان خودشان را زینت نمایند و برای لذت ما خود را آماده کنند شما مردان نیز باید برای بهره مندی از آنان خودتان را آرایش و مرتب کنید.(51)

رسول خدا(ص)فرمودند: هر مردی که به خدا و روز قیامت ایمان دار د نباید بیش از چهل روز موهای اطراف آلت تناسلی خود را رها سازد و هر زنی که به خداوند و روز قیامت مؤمن است رها کردن موهای زاید بیش از بیست روز حلال نمی‌باشد.(52)

رسول خدا فرمودند: کسی که تا چهل روز برای تهیه داروی نظافت پول پیدا نکرد باید پول دارو را قرض بگیرد و این کار را به تأخیر نیندازد.(53)

امام رضا(ع) فرمودند: سه چیز از روش‌های رسولان خدا است: 1- استعمال عطر 2- بر طرف کردن موهای زاید 3 - آمیزش بسیار با همسر(54)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: نگذارید موهای سبیل، زهار [موهای اطراف دستگاه تناسلی] و موی زیر بغل شما بلند شوند زیرا شیطان در آن‌ها لانه می‌کند.(55)

امام صادق(ع) فرمودند: بهترین زنان، زنی است که دارای بوی خوش و دست پخت عالی باشد.(56)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: زن مسلمان حق ندارد بدون اجازه شوهر از خانه خارج شود زیرا تمام فرشتگان آسمان و همه چیزهایی که این زن از کنارشان رد می‌شود او را لعنت می‌فرستند و تا وقتی که به خانه‌اش برگردد،حق ندارد خود را برای غیر شوهرش آرایش کند، که در این صورت بر خداوند لازم است او را به آتش جهنم بسوزاند.(57)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: هر زنی که خود را خوشبو کند و از خانه خارج شود، پیوسته مورد لعن و نفرین(ملائکه) است تا وقتی که به خانه بازگردد.(58)

امام صادق(ع) فرمودند: اگر زنی خود را برای غیر شوهرش آرایش و خوش بو کند تا وقتی که خود را از آن شستشو ندهد، خداوند هیچ نمازی را از او نمی‌پذیرد همانند شخص جنب که بدون غسل نمازش مورد قبول نیست.(59)

امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: در آخرالزمان –که بدترین زمان‌هاست- زن‌هایی پیدا می‌شوند که در مقابل نا محرم خود آرایی کرده و حجاب را رعایت نمی‌کنند از دین فاصله می‌گیرند، فتنه گری می‌کنند، به سوی شهوت و لذت‌های نا مشروع می‌روند، حرام خدا را حلال می شمارند و خلود در آتش جهنم را برای خویش فراهم می‌سازند.(60)

امام صادق(ع) فرمودند: خداوند حیا را ده بخش کرده، نه قسمت آن برای زنان و یک قسمت آن را برای مردها قرار داده است.(61) 

امام صادق(ع)فرمودند: زن بی حیا [در مقابل نا محرم] مانند غذای بی نمک است.(62)

امام صادق(ع) فرمودند: زنان 99 برابر بیشتر مردان از شهوت و لذت جنسی برخوردارند لکن خداوند [برای کنترل] پرده ای به نام حیا بر روی آن‌ها نهاده است.(63)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: جدم حضرت ابراهیم(ع) مرد غیرتمندی بود، و غیرت مرد از او بیشتر است، هر کس نسبت به ناموسش غیرت نداشته باشد خداوند بینی او را به خاک می‌مالد.(64)

امام صادق(ع) فرمودند: خداوند بسیار با غیرت است و مردان با غیرت محبوب او هستند؛ و نشانه غیرت خداوند این است که: «کارهای زشت و فاحشه گری در پنهان و آشکار حرام نموده است.(65)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: هر کس به خداوند و روز قیامت ایمان دارد نباید در جایی که صدای نفس کشیدن زن نا محرم را می‌شنود شب را صبح کند.(66)

امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: از غیرت ورزی بی جا دوری کنید زیرا این کار زن پاک‌دامن را به آلودگی می‌کشاند.(67)

رسول اکرم(ص) فرمودند: هر زن شوهرداری که چشمانش را از نگاه به مردان نا محرم پر کند، خداوند به شدت بر او خشمگین خواهد شد.(68)

امام باقر(ع) فرمودند: بار اول که چشمت [ناخواسته] به نامحرم می‌افتد حلال است، نگاه دوم حرام و نگاه سوم باعث هلاکت تو خواهد شد.(69)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: اگر چشم یکی از مردها به چهره زن زیبایی افتاد [و تحریک شد] بلافاصله نزد همسرش برود و با او آمیزش کند زیرا همان چیزی را که آن زن دارد همسرش نیز دارد.(70) 

حضرت داوود(ع) فرمودند: پشت سر شیر درنده راه برو، اما هرگز پشت سر زن نا محرم [به قصد نگاه کردن و حرام] حرکت مکن زیرا شیطان، تو را فریفته و به گناه آلوده خواهد کرد.(71)

حضرت رسول (ص) فرمودند: هر مردی که به زن نامحرم دست دهد، روز قیامت به صورت دست بسته بر انگیخته می‌شود و به همان صورت داخل آتش جهنم خواهد شد.(72)

رسول اکرم(ص) فرمودند: هر کس با زن نامحرمی شوخی کند در مقابل هر کلمه شوخی خداوند او را هزار سال در جهنم زندانی خواهد کرد.(73)

امام صادق(ع) فرمودند: هم صحبت شدن با زنان نامحرم و سخن گفتن با آن‌ها یکی از کمین گاه‌های شیطان است.(74)

رسول اکرم(ص) فرمودند: خدا نه جزء از ده جزء حیا را به زن‌ها داده است تا مثل حیوانات خود را در اختیار نرها نگذارند.

شیخ رجبعلی خیاط(رضی الله عنه): هنگام دیدن نامحرم بگویید: «یا خیرَ حبیبٍ و محبوب صلی علی محمد و  اله که برای کنترل نفس و دفع وسوسه شیطان بسیار موثر و کارساز است.(75)

قرآن کریم: از تو درباره خون حیض سؤال می‌کنند بگو: چیز زیان باری و آلوده ای است لذا در حالت قاعدگی از زنان کناره گیری نمایید و با آن‌ها نزدیکی ننمایید و به آن‌ها نزدیک نشوید تا پاک شوند.(76)

قرآن کریم: زنان شما کشتزار شما هستند هر گونه خواهید از کشتزار خود بردارید و استفاده کنید.(77)

امام صادق(ع) فرمودند: غالب مردم از زنا بهره ای دارند!

- زنای چشم نگاه به نا محرم است.

- زنای زبان، سخن گفتن [به قصد لذت] با نامحرم است.

- زنا دهان بوسیدن نامشروع است.

- زنای دست، تماس با بدن نامحرم است.

و تفاوت نمی‌کند شرمگاه وارد عمل شوند یا نه.(78)

امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: نا بینایی برای انسان بهتر از چشم چرانی است.(79)

قرآن کریم: کسانی که امکان برای ازدواج نمی‌یابند باید پاک‌دامنی پیشه کنند تا خداوند از فضل خود آنان را بی نیاز گرداند.(80)

قرآن کریم: به زنان با ایمان بگو چشم‌های خود را از نگاه هوس آلود فرو گیرند، و دامان خویش را حفظ کنند و زینت خود را –جز آن مقداری که نمایان است- آشکار ننمایند و روسری‌های خود را بر سینه خود افکنند تا گردن و سینه با آن پوشانده شود.(81)

قرآن کریم: مردان و زنان بی همسر خود را، همسر دهید، همچنین غلامان و کنیزان صالح و درستکار را؛ اگر فقیر و تنگدست باشند خداوند از خود آنان را بی نیاز می‌سازد خداوند گشایش دهنده و آگاه است.(82)

قرآن کریم: محبت زنان .........در نظر مردم جلوه داده شده است.(83)

قرآن کریم: شما(کسانی که چند همسر دارند) نمی‌توانید (از نظر محبت قلبی) در میان زنان خود عدالت بر قرار کنید هر چند کوشش نمایید! ولی تمایل خود را به کلی متوجه یک طرف نسازید.(84)

امام صادق(ع) فرمودند: هر کس که ما –اهل بیت پیامبر- را دوست دارد، از نطفه پدرش می‌باشد و هر کس که دشمن ماست شیطان در نطفه او شریک است.(85)

امام رضا(ع) فرمودند: با همسرت نزدیک نکن مگر بعد از شوخی بسیار با او شوخی و بازی کن سینه‌هایش را به آرامی فشار ده تا آماده همبستری شود آنچنان که در تو آمادگی وجود دارد.(86)

امام صادق(ع) فرمودند: بعضی از شما هنگام آمیزش با همسر، او را کاملاً ارضا نمی‌کنید و در حالی که از کنار شما دور می‌شود که اگر مرد سیاه پوست زشتی را هم ببیند به او چنگ می‌زند(تا خود را ارضا کند) پس قبل از آمیزش حتماً با او شوخی و بازی کنید زیرا این کار عمل آمیزش را برای شما لذت بخش تر می‌نماید.(87)

پیامبر اسلام(ص) فرمودند: هر گونه بازی برای انسان با ایمان بی ارزش است مگر در سه مورد: 1- پرورش اسب و سوار کاری 2- تیر اندازی 3- بازی و شوخی با همسر قبل از آمیزش.(88)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: سه چیز بد اخلاقی محسوب می‌شود: 1- همراهی با کسی که بدون پرسش از نام و نشان و آشنایی با او 2- نپذیرفتن دعوت، بر سر سفره غذا، یا سر سفره حاضر شدن و غذا نخوردن 3-نزدیکی مرد با همسرش قبل از شوخی و آماده کردن او برای دخول.(89)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: تفاوت بین ازدواج و زنا نواختن دف و [شادی نامشروع] است.(90)

امام صادق(ع) فرمودند: هنگامی که فاطمه(س) را به خانه علی(ع) می‌برند جبرئیل و اسرافیل به همراه هفتاد هزار فرشته به زمین آمدند پس قاطر پیامبر(ص) را که دلدل نام داشت حاضر کردند در حالی که بر روی آن ردایی نهاده شده بود سپس جبرئیل اسرافیل و میکائیل به ترتیب: لگام، رکاب و زین قاطر را گرفتند و پیامبر (ص) لباس زهرا(س) را –که بر روی قاطر سوار شده بود- مرتب کرد.(91)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: بیداری در شب روا نمی‌باشد مگر در سه مورد :1-جهت تلاوت قرآن 2- جهت تحصیل علم و دانش 3- فرستادن عروس به خانه داماد.(92)

امام باقر(ع) فرمودند: به امام پنجم خبر دادند: مردی وسط روز، ازدواج و زفاف نموده است؛ حضرت فرمودند: زندگی مشترک آن‌ها دوام نخواهد یافت. راوی می‌گوید: طولی نکشید که کار این مرد با همسرش به طلاق کشید.(93)

رسول اکرم(ص) فرمودند: هر کس ازدواجمند دینش کامل گشته است ازدواج نباید مخفیانه انجام شود البته باید با طبخ غذا و به خاطر شادمانی صدای دف از مکان عروسی شنیده شود.(94)

امام صادق(ع) فرمودند: هر کس هنگام قمر در عقرب ازدواج نماید هرگز خیری از ازدواج نخواهد دید.(95)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: با همسرت سه شب آخر ماه آمیزش نکن که اگر در این وقت فرزندی از شما به هم رسد یاور ستمکاران و قاتل دسته ای از مردم خواهد شد.(96)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: با همسرت در شب عید فطر آمیزش نکن زیرا فرزندی که نطفه‌اش در این شب بسته شود فردی بسیار شرور خواهد بود.(97)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: بر تو باد به نزدیکی با همسرت در ب دوشنبه اگر فرزندی در این شب به وجود آید حافظ کتاب خدا و راضی به رضای او خواهد بود.(98)

پیامبر (ص) فرمودند: بوی خوش، قلب را محکم می‌کند و بر (توان) آمیزش می‌افزاید.

- در نیمه شعبان با همسرت آمیزش نکن زیرا اگر میانتان فرزندی تقدیر شود بد شگون خواهد بود و نشانی سیاه بر چهره خواهد داشت.

- در نخستین ساعات شب، با همسرت نزدیکی نکن چرا که اگر میانتان فرزندی تقدیر شود اطمینان نیست که ساحر و از آنان که دنیا را بر آخرت بر می‌گزینند نباشد.

- با همسرت در آخرین روزهای پاکی و در حالی که تنها دو روز از او مانده باشد نزدیکی مکن چرا که اگر میانتان فرزندی تقدیر شود یاور ستمگران خواهد بود و توده‌هایی از مردم به دست او به کام مرگ خواهند رفت.

- میان اذان و اقامه با همسرت نزدیکی مکن زیرا اگر میانتان فرزندی تقدیر شود به خونریزی علاقه‌مند خواهد بود.

- در شب عید قربان با همسرت نزدیکی مکن زیرا اگر میانتان فرزندی تقدیر شود شش انگشت یا چهار انگشت خواهد داشت.

- بعد از ظهر با همسرت نزدیکی مکن چرا که اگر در آن هنگامی فرزندی تقدیر شود کژ چشم خواهد بود و شیطان از کژ چشمی انسان، شادمان می‌شود.

- در زیر درخت میوه با همسرت نزدیکی مکن چرا که اگر میانتان فرزندی تقدیر شود جلاد، قاتل، یا عرف خواهد بود.

- در زیر نور خورشید و تابش آن با همسرت نزدیکی مکن مگر اینکه پرده ای آویخته باشی که شما را می‌پوشاند

چرا که اگر میانتان فرزندی تقدیر شود تا پایان عمر در تیره بختی و تهی دستی خواهد بود.

- بر پشت بام خانه با همسرت نزدیکی مکن چرا که اگر میانتان فرزندی تقدیر شود منافق ریا کار و بدعت گذار خواهد بود.

- چون آهنگ سفر کردی در آن شب با همسرت نزدیکی مکن چرا که اگر میانتان فرزندی تقدیر شود دارایی خویش را در غیر حق خرج خواهد کرد

- چون روانه سفری شدی، تا مسافت سه شبانه روز ره پیمودن، با همسرت نزدیکی مکن چرا که اگر میانتان فرزندی تقدیر شود یار هر ستمگری خواهد بود بخواهد به تو ستمی برساند.

- هر کس با زنش در حالی که وی حائض است، نزدیکی کند و بر ایشان فرزندی تقدیر شود و این فرزند مبتلا به شود، کسی جز خویش را نکوهد.

- مبادا کسی در حالی که از قضای حاجت (دستشویی رفتن) خودداری می‌کند، نزدیکی کند، چرا که این کار بواسیر می‌آورد.

- با هوس به زنی غیر همسر خود، با زن خویش آمیزش نکن زیرا از این بیم دارم که اگر برایتان فرزندی تقدیر شود زن صفت، یا ماده و تباه مغز باشد.

- هر کس جنب با همسر خویش در بستر باشد نباید قرآن بخواند چه، از این بیم دارم که از آسمان بر آن‌ها فرود آید و آنان را بسوزاند.

- عروس را در هفته اولش از شیر، سرکه، گشنیز، سیب ترش، باز بدارید زیرا از این چهار چیز، زهدان سترون و سرد می‌شود گر در حالی که سرکه خورده است عادت ماهیانه شود هرگز کامل پاک نکرده گشنیز هم حیض را در شکم وی برمی انگیزاند و زادن را بر او سخت می‌سازد و سیب ترش نیز حیض شدن او را قطع می‌کند و

این عارض برای وی یک بیماری می‌شود.(99)

مواردی که در آن‌ها آمیزش مکروه نیست

پیامبر(ص) : ای علی(ع)! بر تو باد آمیزش در شب دوشنبه، چرا که اگر میانتان فرزندی تقدیر شود، حفظ کتاب خدا و خرسند به تقدیر خدا خواهد بود.

ای علی(ع)! اگر در شب سه شنبه بت همسرت نزدیکی کردی و میانتان فرزندی تقدیر شد، پس از گواهی دادن به این که خدایی جز الله نیست و محمد، پیامبر خداست شهادت روزی او خواهد شد، خداوند او را همراه با مشرکان کیفر نخواهد داد و خوش بو دهان، دل مهربان گشاده دست و پیراسته زبان از غیبت و دروغ و تهمت خواهد بود.

ای علی(ع)! اگر در شب پنج شنبه با همسرت نزدیکی کردی و میانتان فرزندی تقدیر شد، کمرانی از حکمرانان یا عالمی از عالمان خواهد بود.

ای علی(ع)! اگر در روز پنج شنبه به هنگام بر گشتن خورشید از میانه آسمان با او نزدیکی کردی و میانتان فرزندی تقدیر شد تا گاه پیری‌اش شیطان به او نزدیک نخواهد شد و انسانی راست و درست خواهد بود و خداوند عزوجل سلامت دین و دنیا را روزی او خواهد ساخت.

ای علی(ع)! اگر در شب جمعه با او نزدیکی کردی و میانتان فرزندی بود سخنوری خوش گوی و پر زبان خواهد بود.

ای علی(ع)! اگر در روز جمعه پس از عصر گاه با او نزدیکی کردی و میانتان فرزندی تقدیر شد، ناموری سر شناس و آگاه خواهد بود.

ای علی(ع)! اگر هم در جمعه شب پس از نماز عشا با او نزدیکی کردی، امید است به خواست خداوند متعال، یکی از ابدال باشد.(100)

باب دوم

بهداشت زناشویی

الف) بهداشت جسم

1- بر طرف ساختن بوی نا مطبوع

 

بوی خوش بدن در ایجاد جاذبه جنسی و تهییج و تشدید علاقه زن به مرد به یکدیگر بسیار موثر است و بر عکس بوی بد و زننده بسیار موثر است برای برطرف کردن بوی نامطبوع باید دندان‌ها را مسواک زد، و بدن را با آب گرم و صابون خوش بو شست و شو داد یا از عطرهای مناسب استفاده کرد.

2- خالی کردن مثانه پیش از آمیزش

از جمله توصیه های پزشکی این است که باید پیش از آمیزش و پس از آن مثانه را از ادرار خالی کرد، متخصصان ادرار پیش از آمیزش را برای زنان ضروری‌تر می‌دانند و معتقدند رعایت نکردن این امر، زمینه را برای عفونت اعضای تناسلی فراهم می‌سازد.

3- آمیزش با شکم خلی انجام گیرد نه با شکم پُر

هنگام پر بودن شکم (زمانی که معده به هضم غذا مشغول است) بخش عمده ای از خون بدن متوجه دستگاه گوارش می‌شود و هر کی از اعضای وابسته به این دستگاه با صرف انرژی زیاد در تلاشند تا با انجام وظیفه خود زمینه هضم غذا را فراهم سازند از طرفی، آلت تناسلی مرد نیز به وسیله خون برای آمیزش آماده می‌شود و باز شدن رگ‌های خونی اطراف آن متورم می‌گردد؛ بنابراین اگر هنگام پر بودن معده آمیزش انجام گیرد به علت پر مصرف بودن دستگاه گوارش و مشغول بودن بخشی از خون در آلت تناسلی دیگر اعضای بدن دچار کم خونی می‌شوند و همین امر، انسان را با خطرهایی روبه رو می‌سازد.

شهید دکتر پاک نژاد در این باره می‌نویسد: در موقع هضم غذا قسمت مهمی از خون متوجه دستگاه گوارش می‌شود در آمیزش نیز مقداری از خون به دستگاه تناسلی منتقل می‌گردد در نتیجه عضله قلب مواجه با کم خونی شده و دچار حملات قلبی می‌شود بنابراین باید آمیزش با شکم خالی انجام گیرد.(101)

4- ترک آمیزش هنگام عادت

آمیزش جنسی در چنین حالتی افزون بر تنفر آور بودن، زیان‌های بسیاری نیز به بار می‌آورد که عقیم شدن مرد و زن ایجاد یک محیط مناسب برای رشد میکروب شیوع بیماری‌های آمیزشی چون «سفلیس» و «سوزاک» و نیز التهاب اعضای تناسلی زن از آن جمله است.(102)

دکتر پاک نژاد می‌گوید:مردی که در زمان قاعدگی زن خود آمیزش کند دستگاه تناسلی مجروح زن را که مستعد پذیرش عفونت است مبتلا می‌سازد و از طرفی احتمال دارد خود او نیز بیماری‌های التهابی آمیزش و... دچار شود. او می‌گوید: زن در زمان قاعدگی عصبانی است، کم خون است و ناراحتی‌های دیگر دارد که قرآن آن را در کلمه «اذی» خلاصه کرده و زن در اذیت است.(103)

ضررهای آمیزش در حال حیض:

نزدیکی کردن در حال حیض، اثر سوء در موجودیت نسل و جنس می‌گذارد و غیر قابل جبران است آمیزش در حال قاعدگی موجب بی میلی به مسائل جنسی و تنفر از عمل زناشویی و سرد مزاجی و نهایتاً انحرافات جنسی می‌شود.(104) آمیزش در زمان حیض موجب احتقان خون و افزایش خون ریزی در زن می‌شود(105)

5- اعتدال در آمیزش

برای حفظ سلامتی و برخورداری از عمر طبیعی باید از افراط و تفریط جلوگیری کرد همان طور که بی توجهی به این غریزه ناملایمات روحی و روانی مختلفی را به همراه دارد زیاده‌روی و تند روی در ارضای آن نیز می‌تواند منشأ بسیاری از بیماری‌ها از جمله ضعف اعصاب، فرسودگی قوا، آسیب رسیدن اجزای اصلی بدن و پیری زود رس را به همراه داشته باشد.

پیامبر اسلام(ص) فرمودند: من اراد ابقاء فلیباکر اغزاء و ایجود احزاء ولیخفف الرداء لیقل جامعه النساء: هر کس بخواهد در این جهان ناپایدار باقی بماند باید هر روز صبح به قدر کافی غذا بخورد و کفش خوب بر پا و لباس سبک بپوشد و کمتر با زنان بیامیزد.(106)

بوعلی سینا درباره آمیزش جنسی می گوید تا می‌توانی آمیزش با زنان را کم کن چرا که منی، آب زندگانی است که در رحم‌های زنان ریخته می‌شود.(107)

نمی‌توانیم برای آمیزش عدد یا مقدار آن را مشخص کرد ولی صاحب نظران می‌گویند بهترین روش این است که اجازه بدهیم قدرت و میل طبیعی تعداد مقارنت را تحت کنترل در آورد مثلاً اگر کسی پس از مقارنت یا روز بعد از آن شدیداً احساس خستگی کرد بهتر است دفعات مقارنت را کم کند ولی اگر مقارنت باعث آرامش او شد باید بداند که ارتباط‌های جنسی او زیاد نبوده است.(108)

6- ارضای جنسی

صاحب نظران در این باره گفته‌اند مرد و زنی که به اقناع جنسی نمی‌رسند و همدیگر را تأمین نمی‌کنند تحت فشارهای بیشتری قرار می‌گیرند و به دردهای بیشتری گرفتارند برای مثال زود رنج و عصبانی می‌باشند ولی این حالت پس از انجام آمیزش و رسیدن به اوج لذت جنسی پایان می‌پذیرد.(109)

می‌گویند: آمیزش بدون بازی و فراهم کردن شرایط بدن برای اوج لذت جنسی مورد نکوهش قرار گرفته است و در این باره پیامبر اسلام(ص) می‌فرمایند:«لا یَتَعُ اَحَدسکم علی اهله کما یَقَعُ البهیمه لیکن بینهما رسول فقیل:

ما الرسول یا رسول الله؟ فقال القبل و الکلام: هیچ یک از شما نباید با همسر خود همانند چهار پایان آمیزش کند بلکه باید واسطه ای بین آن‌ها باشد پرسیدند واسطه چیست؟ فرمود: بوسیدن و گفت و گو (عشق بازی)(110)

دکتر می‌گوید: لذت بخش ترین آمیزش‌ها این است که مرد مقاومتند تا اوج لذت زن با وی همزمان شود و زن هم به آن اوج لذت جنسی برسد وگرنه دچار کمر دردی می‌شود. ایشان می‌فرمایند اگر مرد زود انزال است، برای رساندن زن به اوج لذت جنسی چه باید بکند؟ می‌نویسد: راه صحیح این است که در حد متوسط مدت آمیزش زن و مرد که تقریباً 5 تا 10 دقیقه است به مدت 8 دقیقه دخولی صورت نگیرد تا بلکه مرد با نوازش و بازی، زن را آماده سازد از این رو پیامبر(ص) می‌فرمایند: اذا ارادَ احدکم عن یأتی زوجتهَ فلا یعجلها فإنَّ للنساء حوائج: هنگامی که یکی از شما خواست با همسر خود بیامیزد عجله نکند چرا که زن‌ها نیازهایی دارند که باید بر آورده شود.(111)

نکته دیگر این است که مرد از انجام حرکات ناگهان و با فشار زیاد هنگام نزدیکی خودداری نماید، رعایت این نکته از بروز بسیاری جراحات وارده به مجرای تناسلی جلوگیری می‌کند. عمل مقارنت نباید بی درنگ انجام شود پیامبر(ص) فرمودند: «إذا جامع احدکم اهله فلا یا تیهن کما یاتی الطیر لیکُثُ و الیلبت: هرگاه یکی از شما با همسرش هم بستر شد نباید مانند پرندگان سریع و با شتاب آمیزش کند باید درنگ کند.(112)

7- جلوگیری نکردن از خروج منی

پس از رسیدن به اوج لذت منی از جای خود حکت کرده و با شتاب بیرون می‌ریزد جلوگیری از خروج منی زیان آور است زیرا موجب بزرگی پروستات، حبس بول و سنگ مثانه می‌شود.(113)

8- استراحت پس از آمیزش

باید پس از عمل نزدیکی باید بدن استراحت کند حتی افرادی که بدن ورزیده دارند باید نیم ساعت پس از انجام عمل جنسی استراحت کنند.

ب) بهداشت روان

بخش اعظمی از عوامل تأثیر گذار در موفقیت یا ناکامی زندگی مشترک به مسائل روانی یا روحیات و رفتار زن و شوهر مربوط می‌شود. زن و شوهر هرچند از زیبایی‌های ظاهری، امکانات مادی، موقعیت اجتماعی و رفاه زندگی برخوردار باشند تا زمانی که به بهداشت روان و اصلاح رفتار خود نپردازند و از نظر روحی به نقطه مطلوب و مورد پسند نرسند، نمی‌توانند و ثبات و دوام زندگی مشترک خود مطمئن باشند.

عواملی که باعث جدا شدن 2 زوج، پس از مدتی ازدواج می‌شود عبارتند از:

1- اظهار محبت و دوستی

در این باره سخن شهید مطهری را بیان می‌کنم که در کتاب نظام حقوق زن بیان فرمودند: «مرد بنده شهوت است و زن در بند محبت مرد است مرد زنی را دوست دارد که او را پسندید ه و انتخاب کرده باشد و زن مرد را  دوست دارد که ارزش او را درک کرده باشد و درستی خود را قبلاً اعلام کرده مرد می‌خواهد شخص زن را تصاحب کند و در اختیار بگیرد و زن می‌خواهد مرد را مسخر کند و از راه دل بر او مسلط شود مرد می‌خواهد از بالای سر زن بر او مسلط شود و زن می‌خواهد از درون قلب مرد در مرد نفوذ کند مرد می‌خواهد زن را بگیرد، زن می‌خواهد او را بگیرند زن از مرد شجاعت می‌خواهد و مرد از زیبایی و دلبری، زن حمایت مرد را گران‌ بهاترین چیزها برای خود می شمار و مرد دلش می‌خواهد هر روز به همان حالت همیشگی باقی بماند، اما یک زن  همیشه می‌خواهد موجود تازه ای باشد و هر صبح با قیافه تازه تری از بستر برخیزد بهترین جمله ای که یک مرد  می‌تواند به زن بگوید جمله «عزیزم تو را دوست دارم» است و زیباترین جمله ای که یک زن به مرد مورد علاقه‌اش می‌گوید جمله «من به تو افتخار می‌کنم» می‌باشد.

خوشبختی از نظر مردها به دست آوردن مقام و شخصیت قابل احترام در میان اجتماع است و خوشبخت برای یک زن به دست آوردن قلب یک مرد و نگهداری او برای تمام عمر است.

پیامبر (ص) فرمودند: قول الرجل للمرأه أنی اُحبک لا یذهب من قلب‌ها: سخن مرد به زن که «تو را دوست دارم» هرگز از دل او بیرون نمی‌رود.(114)

2- رضایت از روابط جنسی

نخستین انگیزه ای که آدمیان را به سوی ازدواج و زندگی مشترک با جنس مخالف فرا می‌خواند همین نیاز غریزی و زیستی است. در بسیاری از خانواده‌ها، وجود شرم و حیا موجب می‌شود زن و شوهر نتوانند ارضایتی خود را از نحوه یا میزان رابطه جنسی ابراز کنند اما این نارضایتی را در رفتارها و برخوردهای دیگر بروز می‌دهند در بسیاری از موارد تندخویی و پرخاشگری مرد ریشه در عدم رضایت او از رابطه جنسی با همسر دارد.

3- چشم چرانی نکردن

یکی از عوامل که امنیت خاطر زن را پیوسته به خطر می‌اندازد توجه و نگاه شوهر به زنان دیگر است این پدیده این فکر را در زن تقویت می‌کند که او نتوانسته است علاقه همسرش را به خود جلب کند بنابراین چشم او پیوسته به دنبال این و آن است .

نگاه های شهوت آلود و خیره شدن به زیبایی‌های این و آن انسان را به مقایسه می‌اندازد و او را نسبت به همسر خود دلسرد می‌کند، یکی از هدف‌های اسلام از ممنوع کردن نگاه های شهوت آلود به دیگران، مراقبت از کانون گرم خانواده، ثبات پایه های زندگی خانوادگی، و حفظ اخلاق جامعه است زن و شوهر برای اینکه یکدیگر وفادار بمانند باید از چشم چرانی و نگاه های آلوده به دیگران خودداری کنند.

امام صادق(ع) فرمودند: النظرهُ سهمُ من سام ابلیس و کم من نظرهٍ اَورثت حسره طویله: نگاه شهوت آلود تیری زهرآگین از تیرهای ابلیس است و چه بسا نگاه‌هایی که سبب اندوه و حسرت طولانی می‌شود.(115)

حضرت علی(ع) فرمودند: من غَضَّ رفهُ أَراح قلبه: هرکس چشم خود را فرو بست دل خود را آسوده ساخت.(116)

باب سوم

چگونگی انجام بهترین نوع آمیزش

برای تشدید میل جنسی زن عوامل مختلفی وجود دارد که به چند مورد آن اشاره می‌کنیم

1- ارضای عاطفی

میل جنسی زن ارتباط با برانگیختگی عاطفی او دارد اگر زن از نظر عاطفی ارضا نشود و قبلاً از سوی شوهر بی توجهی و بی محبتی دیده باشد، جسمانی و تلاش‌های مرد به منظور تحریک جنسی همسرش نه تنها برای زن خوشایند نخواهد بود بلکه عملاً موجب ناراحتی بیشتر او خواهد گشت. قلب زن باید از محبت و توجه سیر باشد تا بدنش تشنه بدن شما بشود.

2- لمس نقاط تحریک زن

نقاط تحریک زن که لمس آن سبب آمادگی و تحریک فیزیکی زن می‌شود چند چیز است:

الف) لمس آرام پستان‌ها ب) لمس کلیتوریس زن

یکی از مسائل قابل توجه در امر آمیزش این است که ممکن است دخول به تنهایی باعث ارضای جنسی زن نشود در سیستم تناسلی زنان بخشی وجود دارد به نام کلیتوریس این بخش مملو از گیرنده های حسی و بسیار حساس به لمس است کلیتوریس در بالاترین بخش دستگاه تناسلی خارجی زنان قرار گرفته و بیشترین نقش را در ارضای جنسی زن دارد باید آمیزش به صورتی باشد که علاوه بر انجام دخول، کلیتوریس نیز تحریک گردد برای این امر بهترین روش نزدیکی حالت خوابیده است.

ج) لمس سطح داخلی ران و لب‌های مهبل، بوسه، مکیدن زبان زن و لمس موهای همسر (117)

نکته قابل توجه این است که میل جنسی را می‌توان به دو قسمت تقسیم کرد

یکی میل به تماس بدنی مثل لمس و بوسیدن

دیگری میل رابطه جنسی: یعنی تخلیه کشش جنسی

در دختران ابتدا میل به تماس بدنی بیشتر است تا میل به تماس اعضای تناسلی بنابراین، از نوازش، بوسه و در آغوش گرفتن بیشتر احساس لذت می‌کنند.

3- نخستین نزدیکی

نخستین نزدیکی در موفق بودن آمیزش‌های بعدی بسیار موثر است و اگر در اولین نزدیکی موفق نباشید خاطره ای ناگوار در ذهن نو عروس باقی خواهد ماند بنابراین دامادها باید توجه داشته باشند که اولین آمیزش را با کمال دقت و ملایمت، محبت و شرایط لازم دیگر انجام دهند حتی در شب زفاف برای پاره شدن پرده بکارت نه تنها نباید به زور متوسل شد، بلکه باید همراه با معاشقه و نوازش باشد تا عروس تمایل پیدا کند وگرنه آثار نامطلوبی خواهد داشت.

بنابراین اگر حجب و حیای عروس یا هر علت ناشناخته دیگر مانع از آن باشد که به میل شوهر تسلیم شود بهتر است زفاف را یک شب یا حتی شب‌ها متعدد به عقب بیندازد تا عروس به تماس جسمانی خو بگیرد و به ارتباط جنسی راغب شود.

آداب آمیزش

- مستحب است وضو داشته باشید

- در مکان پوشیده ای آمیزش انجام گیرد.

- مرد پیش از آمیزش و پس از آن ادرار کند.(118)

- آمیزش در شب‌های دوشنبه سه شنبه پنج شنبه و جمعه باشد زمانی که زن میل به آمیزش باشد.

- هنگام نزدیکی با پارچه یا رو اندازی خود و همسرتان را بپوشانید

- رابطه جنسی باید همراه با آرامش فکری و آسودگی خاطر باشد زیرا ناراحتی فکری و هراس تمتع کامل را ناممکن می‌سازد.

- آمیزش باید در محلی مناسب به دور از چشم دیگران صورت گیرد.

- از نظر روان شناسی بهتر است هنگام آمیزش طرفین لباس بر تن داشته باشند و در آوردن لباس از تن زن به وسیله مرد می‌تواند علاقه مرد به زن را ثابت کند و از طرفی از لذت جنسی و روحی بالایی بهره‌مند گردد.(119)

- در آغاز بسم الله بگویید.

در روایت آمده است هرگاه همسران می‌خواهند با هم همبستر شوند «بسم الله الرحمن الرحیم» بگویند مراقب باشند در ان هنگام احتمال انعقاد نطفه برای فرزند آینده وجود دارد از هر گونه گناه دور باشند حتی فکر گناه نکنند تا به اصطلاح شیطان در نطفه انان شریک نگردد علی(ع) در این باره می‌فرماید: هر گاه کسی قصد هم بستری دارد بگوید: بسم الله و بالله الهم جنبنی الشیطان ما رزقتنی: به نام خدا و برای خدا خدایا دور ساز شیطان را از آنچه به من روزی می‌دهی.(120)

بنابراین آنا که در این هنگام فیلم‌های مستهجن تماشا می‌کنند و یا موسیقی حرام گوش می‌کنند قطعاً شیطان در نطفه آن‌ها شرکت می‌کند و اگر فرزندشان منحرف شد، باید خود را ملامت کنند. 

مکان آمیزش

همان طور که زمان آمیزش را مردان تعین می‌کنند و حق تقدم با آنان است مکان آمیزش با زنان است و از نظر روان شناسی بهتر است که هر جا زن خوبید مرد بیشتر همان جا بخوابد.

  منبع:.:ایستگاه دلها:.

زمان آمیزش

زمان آمیزش از اهمیت خاصی برخوردار است معمولاً زنان بر اساس شرم و حیا بهترین زمان آمیزش را تاریکی شب یا محل تاریک میدانند و لذت بیشتر را در آرامش شب و تاریکی و به دور از هر گونه سر و صدا می‌دانند

بهترین زمان جهت آمیزش معمولاً پس از یک خواب و از نیمه های شب می‌باشد و پس از آمیزش اگر طرفین به اوج لذت جنسی رسیده باشند خواب رضایت بخشی خواهند داشت آمیزش باید به گونه ای باشد که طرفین در طی زمان آمیزش از لذت کافی بهره‌مند شوند. 

نکته:

معمولاً پس از نزدیکی تمایل زن به مرد بیشتر است از تمایل مرد به زن مرد باید خود را موظف بداند که به وسیله عشق بازی پس از آمیزش جوابگوی مناسبی برای امیال همسرش باشد چنان رفتار کند که زن فکر نکند شوهرش فقط او را برای بر طرف کردن میل جنسی خود می‌خواهد.

آداب و ادعیه شب زفاف

در حدیث صحیح از امام باقر(ع) منقول است که چون عروس را به نزد تو بیاورند بگو که پیش از آن، وضو بسازد و تو هم وضو بساز و دو رکعت نماز بخوان و بگو که او نیز امر کنند که دو رکعت نماز بگذارد پس حمد الهی بگو و صلوات بر محمد و آل محمد بفرست پس دعا کن و امر کن که آن زنان را که با او آمده‌اند امین بگویند و این دعا را بخوان: الهم ارزقنی الف‌ها ودها و راها و ارضنی بها و اجمع بیننا بأحسنِ إجتماعٍ و انس ائتلاف فذلک تحب الحلال و تکره الحراَم بعد از آن فرمود که: بدان الفت از جانب خداست و دشمنی از آن شیطان است و می‌خواهد که آنچه را که خدا حلال گردانیده مکروه طبع مردم گرداند.

در حدیث حسن از امام صادق(ع) منقول است که چون در شب زفاف به نزد عروس بروی، موی پیشانی‌اش را

بگیر و رو به قبله بگو: اللهم بامانتکَ أخذتها و بکلماتکَ إستحللتها فإن قضیت لی منها ولدا فاجعل مبارکا تقیا من شیعه آل محمدٍ، و لا تجعل للشیطان فیه شرکاً و لا نصیباً

و در حدیث معتبر دیگر از آن حضرت منقول است بر بالای پیشانی‌اش بگذار و بگو: الهم علی کتابکَ تزوجتها وحی امانتک أخذتها و بکلماتکَ اساعتُ فرج‌ها فان قضیتَ لی فی رحم‌ها شیئا فاجعله سویاً و لا تجعلهُ شرکَ شیطان؛ روای پرسید: فرزند چگونه شریک شیطان می‌شود؟ فرمود که اگر در وقت جماع نام خدا را ببرند شیطان دور می‌شود و اگر نبرند ذکر خود را با ذکر آن شخص اخل می‌کند پس جماع از هر دو می‌باشد و نطفه یکی است. پرسید که به چه چیز می‌توان دانست که شیطان در کسی شریک شده است؟ فرمود که هر که ما را دوست دارد شیطان در او شریک نشده است و هر که دشمن ماست شیطان او را شریک شده است.

خلاصه آنچه باید پیش از آمیزش رعایت شود:

1- چیرگی شهوت 2- انتخاب زمان مناسب 3- مکان پوشیده باشد 4- خواندن دعا 5- آرامش

خلاصه آنچه به هنگام آمیزش باید رعایت شود:

1- بازی کردن با یکدیگر 2- پرهیز از شتاب 3- خودداری از سخن گفتن 4- وضو برای بازگشتن 5- غسل پس از احتلام

خلاصه آنچه پس از آمیزش باید رعایت شود:

1- خالی کردن مثانه و ادرار کردن 2- شستن شرمگاه 3- غسل 4- خوردن عسل

نکته :

کسانی که دچار سستی و ضعف ناتوانی جنسی هستند باید از خوردن غذاهایی که طبیعت سرد دارند اجتناب کنید از خوردن زیاد نمک طعام که شهوت را کم می‌کند اجتناب نمایند.

پی‌نوشت‌ها:

1. وسائل الشیعه، ج.2، ص139
2. .وسائل الشیعه، ج20، ص 115
3. وسائل الشیعه،ج 20، ص 136
4. . مکارم الاخلاق، علامه طبرسی، ص 212
5. وسائل الشیعه، ج20، ص 255
6. الرساله الذهبیه، ص65
7. همان آدرس قبلی
8. وسائل الشیعه، ج 20، ص252
9. .مستدرک الوسائل، ج14، ص 308
10. .وسائل الشیعه، ج20،ص252
11. .وسائل الشیعه، ج20، ص133
12. . وسائل الشیعه ج20، ص133
13. . وسائل الشیعه، ج20،ص 123
14. .وسائل الشیعه، ج20، ص121
15. . وسائل الشیعه، ج20، ص124
16. . مستدرک الوسائل، ج14، ص308
17. وسائل الشیعه، ج20، ص143
18. وسائل الشیعه، ج20، ص 143
19. وسائل الشیعه، ج20، ص129
20. همان
21. وسائل الشیعه، ج 20، ص 137
22. تحکیم خانواده ص 318
23. مستدرک الوسائل، ج14، ص151
24. وسائل الشیعه، ج20، ص179
25. مستدرک الوسائل، ج14، ص154
26. وسائل الشیعه، ج20، ص109
27. وسائل الشیعه، ج20،ص151
28. همان، ص164
29. وسائل الشیعه، ج20، ص176
30. وسائل الشیعه، ج20، ص31
31. وسائل الشیعه، ج20، ص158
32. وسائل الشیعه،ج20، ص159
33. وسائل الشیعه، ج20، ص172
34. مکارم الاخلاق، ص216
35. مکارم الاخلاق، ص250
36. مستدرک الوسائل، ج14، ص250
37. مستدرک الوسائل، ج14، ص246
38. مکارم الاخلاق، ص215
39. بحار الانوار، ج103، ص251
40. بحار الانوار، ج103، ص251
41. بحار الانوار، ج103، ص215
42. مستدرک الوسائل، ج 14، ص242
43. وسائل الشیعه، ج20، ص222
44. وسائل الشیعه، ج20، ص167
45. وسائل الشیعه، ج20، ص239
46. مستدرک الوسائل، ج14، ص166
47. وسائل الشیعه، ج20، ص134
48. وسائل الشیعه، ج20، ص147
49. وسائل الشیعه، ج2، ص82
50. وسائل الشیعه، ج2، ص82
51. مستدرک الوسائل، ج14، ص296
52. وسائل الشیعه، ج2، ص139
53. وسائل الشیعه، ج2، ص140
54. وسائل الشیعه، ج2، ص142
55. وسائل الشیعه، ج2، ص140
56. وسائل الشیعه، ج20، ص30
57. وسائل الشیعه، ج20، ص161
58. وسائل الشیعه، ج20، ص161
59. وسائل الشیعه، ج20، ص160
60. مکارم الاخلاق، ص201
61. سفینه البحار، ج2، ص511
62. ارشاد القلوب، ج1، ص193
63. وسائل الشیعه، ج20، ص109
64. وسائل الشیعه، ج20، ص154
65. وسائل الشیعه، ج20، ص153
66. وسائل الشیعه، ج20، ص185
67. وسائل الشیعه، ج20، ص237
68. وسائل الشیعه، ج104، ص39
69. وسائل الشیعه، ج104، ص193
70. اصول کافی، ج5، ص494
71. اصول کافی، ج5، ص275
72. وسائل الشیعه، ج20، ص198
73. وسائل الشیعه، ج20، ص198
74. وسائل الشیعه، ج20، ص273
75. کیمیای محبت، ص193
76. سوره بقره، آیه 222
77. همان، آیه 223
78. وسائل الشیعه، ج20، ص191
79. بحار الانوار، ج77، ص284
80. سوره نور، آیه 33
81. سوره نو، آیه 31
82. سوره نور، آیه 32
83. آل عمران، آیه 14
84. سوره نساء، آیه 129
85. وسائل الشیعه، ج20، ص135
86. مستدرک الوسائل، ج14، ص221
87. وسائل الشیعه، ج20، ص118
88. وسائل الشیعه، ج20، ص118
89. وسائل الشیعه، ج20، ص118
90. مستدرک الوسائل، ج14، ص305
91. مستدرک الوسائل، ج14، ص197
92. مستدرک الوسائل، ج14، ص197
93. مستدرک الوسائل، ج14، ص197
94. مستدرک الوسائل، 14، ص199
95. مستدرک الوسائل، ج14، ص218
96. وسائل الشیعه، ج20، ص255-251
97. همان
98. همان
99. علل الشرایع ج 2 باب نکاح 289 ح 1 الی 6 ص 641- 651
100. همان ح 6 ص 651 الی 650
101. ازدواج مکتب انسان سازی، ج2، ص209
102. تفسیر نمونه، ج2، ص138
103. ازدواج مکتب انسان سازی، ج2، ص170
104. بهداشت اسلامی، ج1، ص224
105. تفسیر نمونه ج 2 ص 138
106. وسائل الشیعه، ج14، ص107
107. فلسفی، جوان، ج2، ص299
108. هانا استون، پاسخ به مسئله جنسی زناشویی با ترجمه دکتر طراز الله اخوان، ص298
109. ازدواج مکتب انسان سازی، ص193
110. ملا محسن فیض کاشانی، حجه البیضاء،ج3، ص110
111. خصال، ص637- وسائل الشیعه، ج20، ص118
112. وسائل الشیعه، ج14، ص82
113. بهداشت ازدواج از نظر اسلام ص 133
114. وسائل الشیعه، ج14، ص10
115. همان، ص138
116. مستدرک، ج2، ص554
117. ازدواج مکتب انسان سازی، دکتر پاک نژاد، ج2، ص106
118. عروه الوثقی، م10و11و18و20
119. دکتر محمد نامدار، زناشویی موفق، ص38
120. وسائل الشیعه، ج20، ص136

منابع :
1. قرآن کریم
2. مکارم شیرازی ، ناصر، تفسیر نمونه ، تهران ،دارالکتب الاسلامیه ،چاپ سی هفتم ، 1382 .
3. شیخ صدوق ، الخصال ، 2 جلدی، نشر موسسه النشر الاسلامی التابعه الجماعه مدرسین به قم المشرفه، 1416 ه ق . 5 شهریور 1362 .
4. نوری طبرسی ، حاج میرزا حسین ، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، تحقیق : موسسه آل البیت علیهم السلام ، الاحیاء التراث ، 1408 ه ق ،
5. محمدی ری شهری ، محمد ، تحکیم خانواده ، ترجمه حمید رضا شیخی، قم ، دارالحدیث ، چاپ سوم ، 1390.
6. شیخ صدوق، علل الشرایع ، ترجمه و تحقیق محمد جواد ذهنی ، تهران ، مؤمنین ، 1386 .
7. حر عاملی، محمد بن حسن بن علی بن محمد ،وسائل الشیعه ، قم ، هادی ، 1420.
8. جمعی از نویسندگان حوزه علمیه خواهران، ریحانه بهشتی، قم ، 1382

 

 

حدیث (1) رسول اکرم صلى الله علیه و آله :
مِن سَعادَةِ المَرءِ المُسلِمِ الزَّوجَةُ الصّالِحَةُ وَالمَسکَنُ الواسِعُ وَالمَرکَبُ البَهىُّ وَالوَلَدُ الصّالِحُ؛
از خوشبختى مرد مسلمان، داشتن همسرى شایسته، خانه اى بزرگ، وسیله اى راحت براى سوارى و فرزندى خوب است.
بحارالأنوار، ج76، ص155، ح 35

حدیث (2) امام على علیه السلام :
أَحسِنِ الصُّحبَةَ لَها فَیَصفُوَ عَیشُکَ؛
با همسرت خوش رفتار باش تا زندگى ات با صفا گردد.
من لایحضره الفقیه، ج4، ص392، ح5834

حدیث (3) امام باقر علیه السلام :
اِنَّ اَکرَمَکُم عِندَ اللّه  اَشَّدُّکُم اِکراما لِحَلائِلِهِم؛
گرامى ترین شما نزد خدا، کسى است که بیشتر به همسر خود احترام بگذارد.
تهذیب الاحکام، ج8، ص141، ح87

حدیث (4) رسول اکرم صلى الله علیه و آله :
إنَّ الرَّجُلَ إذا نَظَرَ إلَى امرَأَتِهِ وَنَظَرَت إلَیهِ نَظَرَ اللّه  تَعالى إلَیهِما نَظَرَ الرَّحَمَةِ؛
وقتى مردى به همسر خود نگاه کند و همسرش به او نگاه کند خداوند بدیده رحمت به آنان نگاه مى کند.
نهج الفصاحه، ح 621

 حدیث (5) رسول اکرم صلى الله علیه و آله :
اِذا اَتى اَحَدُکُم اَهلَهُ فَلیَستَتِر، فَاِنَّهُ اِذا لَم یَستَتِر استَحیَتِ المَلائِکَةُ وَ خَرَجَت، وَ حَضَرَتِ الشَّیاطینُ؛ 
هرگاه کسى از شما خواست با همسرش آمیزش کند ، باید خود را بپوشاند ، چرا که اگر نپوشاند ، فرشتگان حیا مى کنند و خارج مى شوند و شیطان حاضر مى شود.
کنز العمّال، ح 44835

حدیث (6) حضرت زهرا سلام الله علیها:
خِیارُکم اَلیَنُکم مَناکِبَةً وَ اَکرَمُهم لِنِسائِهِم؛
بهترین شما کسی است که در برخورد با مردم نرم تر و مهربان تر باشد و ارزشمندترین مردم کسانی هستند که با همسرانشان مهربان و بخشنده اند.
کنزالعمال، ج7، ص225

حدیث (7) امام رضا علیه السلام : 
لَیْسَ بَیْنَ الْوالِدِ وَ وَلَدِهِ رِبا وَ لا بَیْنَ الزَّوْجِ وَ الْمَرأَةِ رِبا؛
بین پدر و فرزند و بین شوهر و همسرش ربا (حرام) نیست.
فقه الرضا، ص 258

حدیث (8) امام صادق علیه‏السلام :
خَمْسُ خِصالٍ مَنْ فَـقَـدَ واحِدَةً مِنْهُنَّ لَمْ یَزَلْ ناقِصَ العَیْشِ زائِلَ الْعَقْلِ مَشْغولَ الْقَلْبِ، فَاَوَّلُّها: صِحَّةُ البَدَنِ وَ الثّانیَةُ: اَلاَْمْنُ وَ الثّالِثَةُ: اَلسَّعَةُ فِى الرِّزْقِ، وَ الرّابِعَةُ: اَلاَْنیسُ الْمُوافِقُ (قال الراوى:) قُلْتُ: و مَا الاَْنیسُ الْمُوافِقُ؟ قال: اَلزَّوجَةُ الصّالِحَةُ، وَ الوَلَدُ الصّالِحُ، وَ الْخَلیطُ الصّالِحُ وَ الخامِسَةُ: وَ هِىَ تَجْمَعُ هذِه الْخِصالَ: الدَّعَةُ؛
پنج چیز است که هر کس یکى از آنها را نداشته باشد، همواره در زندگى‏اش کمبود دارد و کم خرد و دل نگران است: اول، تندرستى، دوم امنیت، سوم روزى فراوان، چهارم همراهِ همرأى. راوى پرسید: همراهِ همرأى کیست؟ امام فرمودند: همسر و فرزند و همنشین خوب و پنجم که در برگیرنده همه اینهاست، رفاه و آسایش است.
خصال، ص 284

حدیث (9) امام سجاد علیه‏السلام :
وَ اَمّا حَقُّ الزَّوجَةِ فَاَنْ تَعْلَمَ اَنَّ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَها لَکَ سَکَنا وَ اُنْسا فَتَعْلَمَ اَنَّ ذلِکَ نِعْمَةٌ مِنَ اللّه‏ِ عَلَیْکَ فَـتُـکْرِمَها وَ تَرْفُقَ بِها وَ اِنْ کانَ حَقُّکَ اَوجَبَ فَاِنَّ لَها عَلَیْکَ اَنْ تَرْحَمَها؛
حق زن این است که بدانى خداوند عزوجل او را مایه آرامش و انس تو قرار داده و این نعمتى از جانب اوست، پس احترامش کن و با او مدارا نما، هر چند حق تو بر او واجب‏تر است اما این حق اوست که با او مهربان باشى.
من لایحضره الفقیه، ج 2، ص 621، ح 3214

حدیث (10) پیامبر صلى‏الله‏علیه‏و‏آله :
خَیْرُکُم خَیْرُکُم لِنِسائِهِ و اَنَا خَیْرُکُم لِنِسائى؛
بهترین شما کسى است که براى زنان خود بهتر باشد و من بهترین شما براى زن خود هستم. 
من لایحضره الفقیه، ج 3، ص 443

حدیث(11) حضرت فاطمه (س): 
خِیارُکم اَلیَنُکُم مَناکِبَهً وَ اَکرَمُهُم لِنِسائِهم؛ 
بهترین شما کسانى اند که با مردم نرم ترند و زنان خویش را بیشتر گرامى مى دارند. 
دلائل الامامه، ص۷۶

 

چهل حدیث « ازدواج »

 

هر پسر و دخترى که پا به دوران جوانى مى گذارد، بزرگترین آرزویش ازدواج و ایجاد کانون گرم و پر مِهر خانواده است، تا یار و مونس و محرم راز پیدا کند و از نعمت زندگى مشترک زناشویى، استقلال و آزادى بیشترى بهره مند گردد. پسران و دختران جوان سعادت خود را در سایه زندگى مشترک جستجو مى کنند. چنین میلى بطور طبیعى و فطرى در انسانها وجود دارد و نمى توان از آن صرف نظر کرد. آرى بزرگترین پناهگاه مطمئن براى جوانان، کانون گرم خانوادگى است که مى توانند اضطرابهاى درونى خود را در آن به اطمینان، استقامت و آرامش تبدیل کنند و غمها و نگرانیهاى خود را از یاد ببرند. امر ازدواج و تحقّق آن در جامعه باید براى همه کس آسان باشد. چرا که این امر یک ضرورت حیاتى است، مانند آب و نان که در هر جامعه اى از همه کالاها ضرورى تر و مهم تر است.
ولى متأسفانه در جامعه امروزى ما روز بروز بر تشریفات، سنگینى مهریّه ها، اسرافها و تجمل گرایى ها افزوده مى شود! که تحمّل پى آمدهاى آن براى عموم افراد جامعه دشوار و چه بسا براى بعضى غیر ممکن مى باشد، و پدر و مادران هم هیچ توجّهى به این امر مهّم نمى کنند. بلکه بعضى از پدران و مادران با رقابتهاى غلط، فرزندان خود به ویژه دختران جوان خود را به سوى بدبختى سوق مى دهند. دخترى که هنوز در سنین نوجوانى بسر مى برد و در اوّل راه است، مادران باتوقعّات زیاد، آن هم نامعقول و غیرممکن، باعث تباه شدن دو انسانى که به هم پناه مى آورند، مى شوند. مادران بجاى اینکه دختران خود را به سازگارى، ساده زیستى و ارزشهاى انسانى راهنمایى کنند، تشریفات و زرق و برق ظاهرى را در چشم فرزند جوان خود بزرگ جلوه مى دهند.
جاى بسى تأسف است که پرده هاى ضخیم غفلت و نادانى چشم و گوش و دل برخى افراد ظاهر بین را چنان بسته است که همه ارزشها و سعادت و عاقبت و عافیت و راحتى فرزندان خود را در سایه پول، تجّمل و ژست و خوش تیپ بودن و حسن قیافه مى جویند! شگفتا که اینان راه شقاوت مى پویند!.
ما بهترین راه و روش زندگى را در کلام و عمل پیامبر صلی الله علیه و آلهو خاندان پاکش مى یابیم و احکام اسلام را روشنترین آینه زندگى سعادتمند مى بینیم پس بهتر آن است که به آیین اسلام روى آوریم و سیره رهبران آسمانى آن را سرمشق زندگى خود سازیم تا شاید از فتنه هاى روزگار در امان باشیم.
فتنه مى خیزد از این طاق مُقرنَس، برخیز
تا به میخانه پناه از همه آفات بریم! «حافظ»
دفترى که در پیش روى شما عزیزان قرار دارد حاوى چهل حدیث نورانى و راهگشا از پیشوایان معصوم علیهم السلام است. مترجم بنابر وظیفه خود، این مجموعه را گزینش، تنظیم و ترجمه کرده و تحت عنوان چهل حدیث «ازدواج» به همه جوانانى که در اوّل راه زندگى اند، تقدیم مى نماید.
خوانندگان گرامى در این دفتر کوچک، اهمیّت، آداب و آثار ازدواج در اسلام را در آینه کلام روشن راهبران الهى راه زندگى مشاهده مى کنند. و پیداست که هیچ سخنى والاتر از کلام این بزرگان نیست. و ما هر راه دیگرى را که نشان دهیم به روشنى راه آن پیام آوران سعادت ابدى بشر نخواهد بود. و مردم ما به خوبى این حقیقت را مى دانند و به حرف هیچ حکیم و دانایى به اندازه سخن پیشوایان معصوم خود، دل نبسته اند و نخواهند بست و ایمان دارند که: «کلامُکُمْ نورٌ وَ امرُکُمْ رُشدٌ ...».حدیث 

والسلام على من اتبع الهدى
20 جمادى الثانى 1416 ـ 23/8/74
(روز ولادت حضرت فاطمه زهرا« علیهاالسلام»)
قم ـ محمّد رحیم بیگ محمّدى اندریان


قالَ اللّهُ تَعالى:
وَ اَنْکِحُوا الاَْیامى مِنْکُمْ وَ الصّالِحینَ مِنْ عِبادِکُمْ وَ اِمآئِکُمْ اِنْ یَکُونُوا فُقَرآءَ یُغْنِهِمُ اللّهُ مِنَ فضْلِه وَ اللّهُ واسِعٌ عَلیمٌ.

پروردگار متعال مى فرماید:
مردان بى زن و زنان بى شوهر، بردگان و کنیزان صالح را تزویج کنید. چنانچه آنان فقیر باشند، خداوند به لطف خود غنى و بى نیازشان مى سازد. که خداوند به احوال بندگان خود آگاه و رحمتش وسیع است.
«سوره نور، آیه 32»

 
پرینت احادیث

فصل اوّل

فضیلت ازدواج

تأثیر ازدواج

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 1 قالَ النَّبِیُّ صلی الله علیه و آله: اِذا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ اَحْرَزَ نِصْفَ دینِهِ. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: کسى که ازدواج کند، نصف دینش را حفظ کرده است.

 
پرینت احادیث

عروسى در هنگام تنگدستى

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 2 قـالَ الصّـادِقُ علیه السلام: مَنْ تَرَکَ التَّزْویجَ مَخافَةَ الْفَقْرِ فَقَدْ اَساءَ الظَّنَّ بِاللّهِ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ ، اِنَّ اللّهَ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ یَقُولُ: «اِنْ یَکُونُوا فُقَـراءَ یُغْنِـهِمُ اللّهُ مِـنْ فَضْـلِهِحدیث ». حدیث

امام صادق علیه السلام فرمود: هرکس از ترس فقر ازدواج نکند نسبت به لطف خداوند بدگمان شده است. چرا که خداوند مى فرماید: اگر آنان فقیر باشند خداوند از فضل و کرم خود بى نیازشان مى کند.

 
پرینت احادیث

ازدواج رحمت است

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 3 قـالَ النَّـبِیُّ صلی الله علیه و آله: یُفْتَحُ اَبْوابُ السَّماءِ بِالرَّحْمَةِ فى اَرْبَعِ مَواضِعَ: عِنْدَ نُزُولِ الْمَطَرِ، وَ عِنْدَ نَظَرِ الْوَلَدِ فى وَجْهِ الْو الِدَیْنِ، وَ عِنْدَ فَتْحِ بابِ الْکَعْـبَةِ، وَ عِـنْدَ النِّـکاحِ. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: درهاى رحمت آسمانى در چهار وقت گشوده مى شود: 1 ـ موقع بارش باران. 2 ـ زمانى که فرزند به چهره پدر و مادرش مى نگرد. 3 ـ هنگام گشوده شدن در کعبه. 4 ـ هنگام برپایى مراسم عقد و عروسى.

 
پرینت احادیث

آفات بى‏ همسرى

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 4 قـالَ رَسُـولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: اَکْـثَرُ اَهْلِ النّـارِ الْعُـزّابُ. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: بیشترین اهل جهّنم جوانان بى همسر هستند.

 
پرینت احادیث

فصل دوّم

وظیفه توانگران

تلاش در ازدواج جوانان

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 5 عَنِ الصّـادِقِ علیه السلام قـالَ: مَنْ زَوَّجَ اَعْزَبا کانَ مِمَّنْ یَنْظُرُ اللّهُ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ اِلَـیْهِ یَـوْمَ الْقِیــامَةِ. حدیث

امام صادق علیه السلام فرمود: کسى که مجردى را تزویج کند و امکان ازدواج او را فراهم نماید از کسانى است که در قیامت خداوند به آنان نظر لطف مى کند.

 
پرینت احادیث

در سایه عرش

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 6 قـالَ مُـوسَى بْنُ جَعْـفَرٍ علیه السلام: ثَلاثَةٌ یَسْتَـظِلُّونَ بِظِلِّ عَـرْشِ اللّهِ یَـوْمَ الْقِـیامَةِ، یَـوْمَ لا ظِلَّ اِلاّ ظِلَّهُ: رَجُـلٌ زَوَّجَ اَخـاهُ الْمُسْـلِمَ اَوْ اَخْـدَمَهُ اَوْکَـتَمَ لَـهُ سِـرّا. حدیث

امام کاظم علیه السلام فرمود: سه دسته در روزقیامت، روزى که سایه و پناهى جزء سایه خداوند نیست، در سایه و پناه خدا هستند: 1 ـ مردى که زمینه ازدواج برادر مسلمانش را آماده نماید. 2 ـ مردى که خدمتگزارى به برادر مسلمانش بدهد. 3 ـ کسى که سرّ برادر مسلمانش را بپوشاند.

 
پرینت احادیث

منظور نظر حق

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 7 قـالَ الصّـادِقُ علیه السلام: اَرْبَعَةٌ یَنْـظُرُ اللّهُ اِلَیْـهِمْ یَـوْمَ الْقِـیامَةِ: مَنْ اَقـالَ نادِما اَوْ اَغاثَ لَهْفانَ اَوْ اَعْتَقَ نَسَمَةً اَوْ زَوَّجَ عَـزَبـا. حدیث

امام صادق علیه السلام فرمود: چهار کس در قیامت مورد نظر پروردگارند: 1 ـ آنکه چون طـرف معامـله پشیـمان شـود، معـامله را برگرداند. 2 ـ کسى که غم از دلى برگیرد. 3 ـ کسى که برده اى را آزاد کند. 4 ـ کسى که مرد مجرّدى را زن دهد.

 
پرینت احادیث

بهترین وساطت

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 8 قـالَ عَـلِىٌّ علیه السلام: اَفْضَلُ الشَّفاعـاتِ اَنْ تَشْفَـعَ بَیْنَ اِثْنَیْنِ فى نِـکاحٍ یَجْـمَعَ اللّهُ بَیْنَـهُما. حدیث

حضرت على علیه السلام فرمود: از بهترین شفاعتها، شفاعت بین دو نفر در امر ازدواج است تا اینکه خداوند آنان را مجذوب یکدیگر گرداند.

 
پرینت احادیث

فصل سوّم

دیدار قبل ازدواج

ازدواج با دینداران

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 9 عـَنِ النَّـبِیِّ صلی الله علیه و آله قـالَ: مَنْ تَزَوَّجَ امْرَأَةً لِمالِها وَ کَلَهُ اللّهُ اِلَیْهِ، وَ مَنْ تَـزَوَّجَها لِجَمالِها رَأى فِیـها ما یَـکْرَهُ، وَ مَنْ تَـزَوَّجَها لِدِینِـها جَـمَعَ اللّهُ لَـهُ ذلِـکَ. حدیث

از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله نقل شده: هر که با زنى به خاطر مالش ازدواج کند، خداوند او را به مال وى واگذار مى کند، و هر که با او به خاطر جمال و زیبائى اش ازدواج نماید، در او چیزى را که خوشایند او نیست، خواهد دید، و هر که با وى به خاطر دینش ازدواج کند، خداوند تمامى این مزایا را براى او جمع مى کند.

 
پرینت احادیث

دیدار قبل از وصلت

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 10 عَـنِ الصّـادِقِ علیه السلام قـالَ: لا بَأْسَ بِاَنْ یَنْـظُرَ الـرَّجُلُ اِلَى الْمَـرْأَةِ اِذا اَرادَ اَنْ یَتَـزَوَّجَها. یَنْـظُرَ اِلىُ خَلْفِـها وَ اِلى وَجْهِـها. حدیث

امام صادق علیه السلام فرمود: مانعى ندارد که مرد قامت و صورت زنى را که قصد ازدواج با او دارد، ببیند.

 
پرینت احادیث

دیدار عروس و داماد قبل از ازدواج

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 11 عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قالَ: سَئَلْتُ اَبا جَعْفَرٍ علیه السلام عَنِ الرَّجُلِ یُریدَ اَنْ یَتَزَوَّجَ الْمَرْأَةَ، اَیَنْظُرُ اِلَیْها؟ قالَ: نَعَمْ اِنَّما یَشْتَریها بِاَغْلىَ الثَّمَنِ. حدیث

محمّد ابن مسلم مى گوید: از امام باقر علیه السلام پرسیدم: مردى که مى خواهد ازدواج کند حق دارد زن را ببیند؟ امام علیه السلام فرمود: آرى، چون در برابر آن بهاى سنگینى مى پردازد.

 
پرینت احادیث

سؤال از اوصاف

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 12 قـالَ عَـلِىٌّ علیه السلام: اِذا اَرادَ اَحَدُکُمْ اَنْ یَتَزَوَّجَ فَلْیَـسْأَلْ عَـنْ شَعْـرِها کَـما یَسْأَلُ عَـنْ وَجْهِـها فَاِنَّ الشَّـعْرَ اَحَـدُ الْجَـمالَیْنِ. حدیث

حضرت على علیه السلام فرمود: هر وقت یکى از شما، بخواهد، ازدواج کند، باید از اوصاف موى سر زن سؤال کند همچنانکه از چگونگى رخسار او نیز مى پرسد. چون که موى زن یکى از دو زیبایى (مو و صورت) اوست.

 
پرینت احادیث

فصل چهارم

عروس و داماد شایسته

خواستگار خوش اخلاق و مذهبى

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 13 قـالَ الرِّضـا علیه السلام: اِذا خَطَبَ اِلَیْکَ رَجُـلٌ رَضِـیتَ دیـنَهُ وَ خُلْـقَهُ فَـزَوِّجْهُ وَ لا یَمْنَـعْکَ فَـقْرُهُ وَ فاقَـتُهُ. حدیث

امام رضا علیه السلام فرمود: وقتى که از دین و اخلاق خواستگار راضى بودید به ازدواج با او راضى باشید و به خاطر فقیر بودنش او را رد نکنید.

 
پرینت احادیث

دامادِ هم شأن

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 14 قـالَ النَّـبِیُّ صلی الله علیه و آله: اِذا جائَـکُمُ الاَْکْـفاءُ فَانْکِـحُوهُنَّ وَ لا تَـرَبَّصُـوا بِـهِنَّ الْحِـدْثـانَ. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: وقتى که اشخاصِ هم شأن به خواستگارى دختران شما آمدند، به آنها دختر دهید و در کار آنها منتظر حوادث نباشید.

 
پرینت احادیث

عروس شایسته

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 15 قـالَ رَسـوُلُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: مَا اسْتَفادَ امْـرِءٌ فائِدَةً بَعْدَ الاِْسْـلامِ اَفْـضَلَ مِنْ زَوْجَةٍ مُسـلِمَةٍ تَسُـرُّهُ اِذا نَـظَرَ اِلَیْها، تُطیـعُهُ اِذا غـابَ عَنْـها فِى نَفْسِـها وَ مالِـهِ. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: پس از اسلام، هیچ نعمتى براى مرد بهتر از زن مسلمانى نیست که هرگاه به او بنگرد، مسرورش کند و هرگاه به او فرمان دهد، اطاعتش نماید و در غیاب او حافظ ناموس و مالش باشد.

 
پرینت احادیث

فصل پنجم

انتخاب سرنوشت ساز

همسر شایسته

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 16 قالَ الصّادِقُ علیه السلام: اِنَّمَا الْمَرْأَةُ قَـلاّدَةٌ فَانْظُرْ ما تَتَقَلَّدُ. حدیث

امام صادق علیه السلام فرمود: زن همانا گردنبندى است، نیک بنگر که چه گردنبندى را به گردنت آویزان مى کنى.

 
پرینت احادیث

وصلت با خانواده ناشایست

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 17 عَـنِ النَّـبِیِّ صلی الله علیه و آله قـالَ: اِیّاکُمْ وَ خَضْراءَ الدِّمَنِ، قیلِ: یا رَسُولَ اللّهِ وَ ما خَضَراءُ الدِّمَنِ؟ قالَ: اَلْمَرْأَةُ الْحَسْناءُ فى مَنْبِتِ السُّوءِ. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: بپرهیزید از سبزیجاتى که در مزبله مى روید. عرض شد: یا رسول اللّه! سبزیجاتى که در مزبله مى روید چیست؟ حضرت صلی الله علیه و آله فرمود: زن زیبایى که در خانواده پست و ناشایست بوجود آمده باشد.

 
پرینت احادیث

ازدواج با دوشـیزگان

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 18 قـالَ رَسُـولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: تَـزَوَّجُوا الاَْبْـکارَ فَاِنَّـهُنَّ اَعْـذَبُ أَفْـواها وَ أَرْتَـقُ أَرْحـاما وَ أَسْـرَعُ تَعَلُّما وَ أَثْـبَتُ لِلْـمَوَدَّةِ. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: با دختران باکره ازدواج کنید زیرا که دهان آنان شیرین و رَحِمشان مناسبتر است و زود چیزى را یاد مى گیرند و محبّتشان پایدارتر است.

 
پرینت احادیث

رضایت داماد

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 19 سُـئِلَ عَـنِ الصّـادِقِ علیه السلام: اِنّى اُریدُ اَنْ اَتَـزَوَّجَ اِمْـرَأةً وَ اِنَّ اَبَوَىَّ اَرادا غَیْرَها. قال: تَـزَوَّجِ التَّى هَوَیْتَ وَدَعِ الَّتى هَـوى اَبَـواکَ. حدیث

کسى از امام صادق علیه السلام سؤال کرد: من مى خواهم با زنى ازدواج کنم ولى پدر و مادرم مایلند با دیگرى ازدواج کنم. امام علیه السلام فرمود: با زنى که خودت مایل هستى ازدواج کن، و زنى را که پدر و مادرت [بدون رضایت تو] انتخاب کرده اند، رها کن.

 
پرینت احادیث

فصل ششم

آداب خواستگارى

سهولت خواستگارى

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 20 قـالَ رَسُـولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: اِنَّ مِنْ یُمْنِ الْمَرْأَةِ تَیْسیرَ خِطْـبَتِـها. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: همانا از نشانه هاى برکت زن آن است که خواستگاریش بى تکلّف و آسان انجام گیرد.

 
پرینت احادیث

آداب خواستگارى

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 21 قالَ النَّبِیُّ صلی الله علیه و آله: لا یَخْطُبْ اَحَدُکُمْ عَلى خِطْبَةِ اَخیهِ. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هیچ یک از شما زنى را که دیگرى خواستگارى مى کند، خواستگارى نکند. [ تا اینکه با او ازدواج کند و یا اینکه منصرف شود. اگر منصرف شد خواستگاریش بلا مانع است.]

 
پرینت احادیث

داماد شرابخوار

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 22 قـالَ رَسُـولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: شارِبُ الْخَمْرِ لا یُزَوَّجُ اِذا خَطَبَ. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: شرابخوار اگر تقاضاى ازدواج کرد قبول نکنید.

 
پرینت احادیث

فصل هفتم

آداب عـروسى

مراسـم عروسى در شـب

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 23 قـالَ الـرِّضـا علیه السلام: مِنْ سُنَّتِهِ [رسول اللّه صلی الله علیه و آله] اَلتَّزْویجُ بِاللَّیْلِ، لاَِنَّ اللّهَ تَعالى جَعَلَ اللَّیْلَ سَکَنا وَ النِّساءَ اِنَّما هُنَّ سَکَنٌ. حدیث

امام رضا علیه السلام فرمود: مراسم عروسى در شب، سنت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آلهاست، چرا که خداوند شب را مایه آرامش قرار داده و زن هم آرامش خاطر است.

 
پرینت احادیث

سور عروسى

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 24 قـالَ النَّـبِیُّ صلی الله علیه و آله: لا وَلیـمَةَ اِلاّ فى خَمْسٍ: عِـرْسٍ اَوْ خُـرْسٍ اَوْ عِـذارٍ اَوْ وِکـارٍ اَوْ رِکـازٍ. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: سور و ولیمه در پنج مورد است: 1 ـ عروسى 2 ـ تولد اولاد 3 ـ ختنه کردن نوزاد 4 ـ خریدن خانه 5 ـ بازگشت از سفر مکّه

 
پرینت احادیث

ولیمه در عروسى

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 25 قـالَ الصّـادِقُ علیه السلام: اِنَّ رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله حینَ تَـزَوَّجَ مَیمُونَةَ بِنْتَ الْحارِثِ أَوْلَـمَ عَلَـیْها وَ اَطْـعَمَ النّاسَ الْحیـسَ. حدیث

امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله در هنگام تزویج «میمونه» دختر «حارث» ولیمه داد و با غذاى معجون خرما از حاضرین پذیرائى فرمود.

 
پرینت احادیث

طـعام دادن در عـروسـى

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 26 قـالَ رَسُـولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: اِنَّ مِنْ سُنَنِ الْمُرْسَلینَ الاِْطْعامَ عِنْدَ التَّزْویجِ. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: سور و طعام دادن در ازدواج، از سنت پیامبران است.

 
پرینت احادیث

فصل هشتم

مهریّه و جهیزیّه

برتـرین زنان امت

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 27 قـالَ رَسُـولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: اَفْضَلُ نِساءِ اُمَّتى اَصْبَحُهُنَّ وَجْـها وَ اَقَـلُّـهُنَّ مَـهْرا. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: بهترین زنان امت من زنانى هستند که خوشروتر و مهریّه ایشان کمتر باشد.

 
پرینت احادیث

کمى مهریّه برکت زن

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 28 قـالَ الصّـادِقُ علیه السلام: اِنَّ مِنْ بَرَکَةِ الْمَرْأَةِ قِلَّةَ مَهْرِها. حدیث

امام صادق علیه السلام فرمود: کمى مهریّه زن از برکات اوست.

 
پرینت احادیث

سنگینى مهریّه

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 29 قـالَ عَـلِىٌّ علیه السلام: لا تُغالُوا بِمُهُورِ النِّساءِ فَتَکُونَ عَداوَةً. حدیث

حضرت على علیه السلام فرمود: مهریّه زنها را بیشتر نکنید که موجب کدورت و دشمنى گردد.

 
پرینت احادیث

جهیزیه بى‏منّت

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 30 قـالَ رَسُـولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: لَوْ اَنَّ جَمیعَ ما فِى الاَْرْضِ مِنْ ذَهَبٍ وَ فِضَّةٍ حَمَلَـتْهُ الْمَرْأَةُ اِلى بَیْتِ زَوْجِها ثَمَّ ضَرَبَتْ عَلى رَأْسِ زَوْجِها یَوْما مِنَ الاَیّامِ، تَقولُ: مَنْ اَنْتَ؟ اِنَّمَا الْمالُ مالى، حَبِطَ عَمَلُها وَ لَوْ کانَتْ مِنْ اَعْبَدِ النّاسِ اِلاّ اَنْ تَتُوبَ وَ تَـرْجِعَ وَ تَعْـتَذِرَ اِلى زَوْجِـها. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: اگر تمام چیزهاى که در روى زمین است از طلا و نقره باشد و زن آنها را به خانه شوهرش بیاورد. آنگاه یک روز بر سر شوهرش منت بگذارد و بگوید تو کیستى؟ این اموال مال من است. در این صورت اجر و عمل وى از بین مى رود اگر چه از عابدترین مردم باشد. مگر اینکه توبه کند و برگردد و از شوهرش عذر خواهى کند.

 
پرینت احادیث

فصل نهم

از خانه پدر تا خانه شوهر

خانه دوست داشتنى

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 31 قـالَ الصّـادِقُ علیه السلام: اِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْبَیْتَ الَّذى هُوَ الْعِرْسُ. حدیث

امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند خانه اى را که در آن عروسى انجام گرفته، دوست مى دارد.

 
پرینت احادیث

در شب عروسى

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 32 قـالَ رَسُـولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: لا سَهَرَ اِلاّ فى ثَـلاثٍ: مُتَهَـجِّدٍ بِالْقُـرآنِ، اَوْ فى طَلَبِ الْعِـلْمِ، اَوْ عَـرُوسٍ تُهْدى اِلى زَوْجِـها. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: شب بیدارى روانیست، مگر در سه مورد؛ 1 ـ تلاوت قرآن. 2 ـ تحصیل علم. 3 ـ بردن عروس به خانه داماد.

 
پرینت احادیث

بَدرقه عروس

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 33 اَمَرَ النَّـبِیُّ صلی الله علیه و آله : بَناتِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَ نِساءَ الْمُهاجِرینَ وَ الاْنَصارِ: اَنْ یَمْضینَ فى صُحْبَةِ فاطِمَةَ علیهاالسلاموَ اَنْ یَفْرَحْنَ وَ یَرْجُزْنَ وَ یُکَبِّرْنَ وَ یَحْمِدْنَ وَ لا یَقُلْنَ ما لا یَرْضَى اللّهُ. حدیث

پیامبرخدا صلی الله علیه و آله امر فرمود: دختران عبدالمطلب و زنان مهاجر و انصار در شب عروسى حضرت فاطمه علیهاالسلام به همراه او بروند و شادى کنند، شعر و سرود بخوانند، تکبیر و حمد بگویند. و از گفتن حرفهایى که خدا بدان راضى نیست، بپرهیزند.

 
پرینت احادیث

زفاف و ضیافت

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 34 عَـنِ الصّـادِقِ علیه السلام قـالَ: زُفُّوا عَرائِسَکُمْ لَیْلاً وَ اَطْعِمُوا ضُحىً. حدیث

امام صادق علیه السلام فرمود: مراسم عروسى را در شب و مهمانى و ضیافت را در روز انجام دهید.

 
پرینت احادیث

دعاى شب زفاف

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 35 قـالَ الصّـادِقُ علیه السلام: اِذا دَخَلَتْ عَلَیْکَ اَهْلُکَ فَخُذْ بِناصِیَـتِها وَ اسْتَقْـبِلْ بِهَا الْقِبْلَةَ و قُلْ: اَللّهُمَ ... فَاِنْ قَضَـیْتَ لى مِنْـها وَلَدا فَاجْعَـلْهُ مُبـارَکا سَـویّا. حدیث

امام صادق علیه السلام فرمود: چون همسرت به خانه تو آمد، دست بر پیشانیش بگذار، و روبه قبله اش برگردان و [دعا کن و] بگو: خداوندا! ... اگر از این همسرم، فرزندى براى من تقدیر نمایى، فرزند مبارک و سالم عنایت فرماى.

 
پرینت احادیث

هفته عروسى

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 36 سُئِـلَ عَـنْ اَبـى عَبْـدِاللّهَ علیه السلامفى الرَّجُـلِ یَتَزَوَّجُ الْبِـکْرَ، قالَ: یُقیـمُ عِـنْدَهـا سَبْـعَةَ اَیّامٍ. حدیث

از امام صادق علیه السلام سؤال شد در مورد مردى که با دخترباکره اى ازدواج مى کند، امام علیه السلام فرمود: شوهر یک هفته در پیش او باشد.

 
پرینت احادیث

فصل دهـم

زن و شوهر خوشبخت

زن خوشبخت

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 37 قـالَ الصّـادِقُ علیه السلام: سَعیدَةٌ سَعیـدَةٌ اِمْـرَأَةٌ تُکْـرِمُ زَوْجَـها وَ لا تُـؤْذیهِ وَ تُطْیـعُهُ فى جَمیـعِ اَحْـوالِهِ. حدیث

امام صادق علیه السلام فرمود: خوشبخت است، خوشبخت است، آن زنى که شوهرش را احترام کند و آزارش ندهد و در تمام مراحل از وى اطاعت نماید.

 
پرینت احادیث

آب دادن زن به شـوهـر

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 38 عَـنِ الْـکاظِـمِ علیه السلام قـالَ: ما مِنِ امْرَأَةٍ تَسْقى زَوْجَها شَرْبَةً مِنْ ماءٍ اِلاّ کانَ خَیْرا لَـها مِنْ عِـبادَةِ سَـنَةٍ. حدیث

حضرت امام کاظم علیه السلام فرمود: هر زنى که به شوهرش قدرى آب آشامیدنى بدهد، پاداش آن از عبادت یک ساله بالاتر است.

 
پرینت احادیث

بهترین زنان

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 39 قـالَ رَسُــولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله: طُوبى لِأمْرَأَةٍ رَضِىَ عَنْها زَوْجُها. حدیث

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: خوشا به حال زنى که همسرش از او خشنود و راضى باشد.

 
پرینت احادیث

محبت به زن

 

صفحه اختصاصی حدیث و آیات 40 قـالَ الصّـادِقُ علیه السلام: اَلْعَبْدُ کُلَّماَ ازْدادَ لِلْنِّساءِ حُبّا إزْدادَ فِى الاِْیمانِ فَضْلاً. حدیث

امام صادق علیه السلام فرمود: هر چه محبت مرد بر زن بیشتر گردد، بر فضیلت ایمانش افزوده مى شود.

 
پرینت احادیث
 

 

1. قالَ رَسُولُ اللهِ - صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِه - : أحسَنُ النّاسِ إیماناً أحسَنُهُم خُلُقاً و ألطَفُهُم بِأهِلهِ.

«بحار الأنوار، ج 71، ص 387»

پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمود: نیکوترین مردم از نظر ایمان، خوش اخلاق ترینِ آنها و مهرورزترین شان با خانواده خود است.

2. قالَ رَسُولُ اللهِ - صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِه - : جُلُوسُ المَرءِ عِندَ عِیالِهِ أحَبُّ إلَی اللَّهِ مِنِ اعْتِکافٍ فی مَسجِدی هذا.

«تنبیه الخواطر، ج 2، ص 122»

پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمود: نشستن مرد پیش زن و فرزندنش، نزد خداوند محبوب تر است از اعتکاف در این مسجد من.

3. قالَ رَسُولُ اللهِ - صلی الله علیه و آله - : إذا حَمَلَتْ الْمَرْئَةُ کانَتْ بِمَنْزِلِهِ الصَّائِمِ الْقائِّمِ الْمُجاهِدِ بِنَفْسِهِ وَ مالِهِ فِی سَبِیلِ اللهِ فَإذا وَضَعَتْ کانَ لَها مِنَ الْأجْرِ ما لا یَدْریِ أحَدٌ ما هُوَ لِعِظَمِهِ ... .

«وسائل الشیعه، ج 15، ص 175»

پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمود: آنگاه که زن حامله شود چنان است که با دهان روزه به جهاد مالی و جسمی در راه خدا بپردازد و هنگامی که زایمان کند، برای او اجر و پاداش عظیمی است که کسی قادر به محاسبه آن نخواهد بود و آنگاه که به شیر دادن فرزند می پردازد، در هر مرتبه چنان است که بنده ای از اولاد اسماعیل پیامبر را در راه خدا آزاد کرده باشد و آنگاه که بچه را از شیر گرفت، فرشته ای به پهلویش می زند و می گوید: همه گناهانت آمرزیده شد.

4. قالَ رَسُولُ اللهِ - صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِه - : أیَّما اِمرَأةٍ حَمَلَتهُ عَلی ما لایَقدِرُ عَلَیهِ وما لا یُطیقُ لَم تُقبَلَ مِنها حَسَنَةٌ.

«مکارم الأخلاق، ص 215»

پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمود: زنی که شوهر خود را بر انجام کارهایی وادار کند که او توانایی انجام دادن آنها را ندارد، هیچ یک از کارهای نیک او پذیرفته نخواهد شد.

5. قال الامام السجاد - عَلَیْهِ السَّلامُ - : إنَّ أرضاکم عِندَاللَّهِ أسبَغُکم عَلی عِیالِهِ.

«بحار الأنوار، ج 78، ص 136»

امام سجّاد - علیه السلام - فرمود: خداوند از آن کس خشنودتر است که خانواده خود را بیشتر در آسایش و نعمت قرار دهد.

6. قال الامام السجاد - عَلَیْهِ السَّلامُ - : لَأن أدخُلَ السُّوقَ و مَعی دِرهَمٌ أبتاعُ بِهِ لَحماً لِعِیالی و قَد قَرِمُوا إلیهِ أحَبُّ إلَی مِن أن اعتِقَ نَسَمَةً.

«وسائل الشیعه، ج 21، ص 543»

امام سجّاد - علیه السلام - فرمود: چنان چه وارد بازار شوم و درهمی داشته باشم و با آن برای خانواده ام گوشتی بخرم که بدان رغبت کرده اند، برای من محبوب تر است از این که بنده ای را آزاد کنم.

7. قال الامام الصادق - عَلَیْهِ السَّلام - : إنَّ المَرءَ یَحتاجُ فی مَنزِلِهِ و عیالِهِ إلی ثَلاثِ خِصالٍ یَتَکلَّفُها و إن لَم یَکن فی طَبعِهِ ذلِک: مُعاشَرَةٍ جَمیلَةٍ و سَعَةٍ بِتَقدیرٍ و غَیرَةٍ بِتَحَصُّنٍ.

«تحف العقول، ص 322»

امام صادق - علیه السلام - فرمود: مرد برای اداره منزل و خانواده خود به سه خصلت نیاز دارد که حتی اگر در طبیعت او نباشد، (باید خود را به آنها وادارد)، آن خصلت ها عبارتند از: خوش رفتاری، گشاده دستی سنجیده و غیرت برای حفاظت از آنها.

8. قال الامام الصادق - عَلَیْهِ السَّلامُ - : لاغنی بِالزَّوجِ عَن ثَلاثَةِ أشیاء فیما بَینَهُ و بَینَ زوجَتِهِ و هِی: المُوافَقَةُ لِیَجتَلِبَ بِها مُوافَقَتَها و مَحَبَّتَها و هَواها و حُسنُ خُلقِهِ مَعَها وَ استِعمالُهُ استِمالَةَ قَلبِها بِالهَیئَةِ الحَسَنَةِ فی عَینِها و تَوسِعَتِهِ عَلَیها.

«میزان الحکمه، ح 7876»

امام صادق - علیه السلام - فرمود: شوهر در رابطه خود با همسرش از سه چیز بی نیاز نیست: سازگاری با او تا به این وسیله سازگاری و محبت و عشق او را به خود جلب کند و خوش خویی با او و دلبری از او با آراستن خود برای وی و فراهم آوردن امکانات آسایش او.

9. قال الامام الصادق - عَلَیْهِ السَّلامُ - : مَن حَسُنَ بِرُّهُ بِأهلِ بَیتِهِ مُدَّ لَهُ فی عُمرِهِ.

«الکافی، ج 2، ص 105»

امام صادق - علیه السلام - فرمود: هر کس به خانواده اش نیکی کند، بر عمرش افزوده شود.

10. قالَ رَسُولُ اللهِ - صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ وَ آلِه - : لَو أمَرتُ أحَداً أن یَسجُدَ لأِحَدٍ لأَمَرتُ المَرأةَ أن تَسجُدَ لِزَوجِها.

«بحار الأنوار، ج 103، ص 246»

پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمود: اگر قرار بود دستور دهم کسی در برابر کسی سجده کند، به زن دستور می دادم تا برای شوهرش سجده کند.

11. قال الامام الباقر - عَلَیْهِ السَّلامُ - : لاشَفیعَ لِلمَرأَةِ أنجَحُ عِندَ رَبِّها مِن رِضا زَوجِها.

«میزان الحکمه، ح 7864»

امام باقر - علیه السلام - فرمود: برای زن نزد پروردگارش، هیچ شفیعی کارسازتر از رضایت شوهرش نیست.

12. قال الامام الصادق - عَلَیْهِ السَّلامُ - : لاغِنی بِالزَّوجَةِ فیما بَینَها و بَینَ زَوجِها المُرافِقِ لَها عَن ثَلاثِ خِصالٍ و هُنَّ: صِیانَةُ نَفسِها عَن کلِّ دَنَسٍ حَتّی یَطمَئِنَّ قَلبُهُ إلَی الثِّقَةِ بِها فی حالِ المَحبوبِ والمَکروهِ ... .

«بحار الأنوار، ج 78، ص 237»

امام صادق - علیه السلام - فرمود: زن در رابطه به شوهر سازگار خود از رعایت سه خصلت بی نیاز نیست: حفظ کردن خود از هر گناه و آلودگی تا شوهرش در هر حال، خوشایند یا ناخوشایند، در دل به او اطمینان داشته باشد؛ مراقبت از او و زندگی اش تا شوهرش در صورتی که لغزشی از او سرزند با او مهربانی کند و اظهار عشق به او با عشوه و دلبری و ظاهر مناسب و خوشایند در نظر او.

13. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : ویل لامرأة أغضبت زوجها، و طوبی لامرأة رضی عنها زوجها.

«بحار الأنوار، ج 103، ص 245»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: وای بر زنی که شوهرش را ناراحت کند و خوشا به حال زنی که شوهرش از او راضی باشد.

14. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : ما زال جبرئیل یوصینی بالمرأة حتی ظننت أنه لا ینبغی طلاقها إلا من فاحشة مبینة.

«بحار الأنوار، ج 103، ص 253»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: جبرئیل پیوسته مرا درباره زن سفارش می کرد تا جایی که گمان بردم طلاق او جایز نیست مگر در صورت ثابت شدن فحشا.

15. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : حق المرأة علی زوجها أن یسد جوعتها وأن یستر عورتها ولا یقبح لها وجها.

«بحار الأنوار، ج 103، ص 254»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: حقّ زن به شوهرش این است که شکمش را سیر کند و بدنش را بپوشاند و برای او هیچگاه روی درهم نکشد.

16. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : قول الرجل للمرأة إنی أحبک لا یذهب من قلبها أبدا.

«الکافی، ج 5، ص 569»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: این سخن مرد به زن که دوستت دارم هرگز از دل زن بیرون نمی رود.

17. عن الحسن بن جهم قال: رأیت أبا الحسن - علیه السلام - اختضب، فقلت: جعلت فداک اختضبت؟ فقال: نعم، إن التهیئة مما یزید فی عفة النساء، ولقد ترک النساء العفة بترک أزواجهن التهیئة ... .

«الکافی، ج 5، ص 567»

حسن بن جهم می گوید: ابوالحسن - علیه السلام - را دیدم که خضاب کرده است، عرض کردم: فدایت شوم! خضاب کرده اید؟ فرمود: آری! آراستگی بر عفت زنان می افزاید؛ به راستی زنان ترک عفت کرده اند، چون شوهرانشان آراستگی را ترک نموده اند. سپس فرمود: اگر آراسته نباشی آیا خوش داری که همسرت را نیز مانند خودت ببینی؟ عرض کردم: نه! فرمود: او نیز چنین است.

18. قال الإمام الصادق - علیه السلام - : سألت ام سلمة رسول الله - صلی الله علیه و آله - عن فضل النساء فی خدمة أزواجهن، فقال: أیما امرأة رفعت من بیت زوجها شیئا من موضع إلی موضع ترید به صلاحا ... ..

«بحار الأنوار، ج 103، ص 251»

امام صادق - علیه السّلام - فرمود: ام سلمه از رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - درباره فضیلت خدمت کردن زنان به شوهرانشان پرسید، آن حضرت فرمود: هر زنی که در خانه شوهر خود به قصد مرتب کردن آن، چیزی را جا به جا کند، خداوند به او نظر افکند و هر که را خداوند به او نظر کند، عذابش نمی کند.

19. قال الإمام الکاظم - علیه السلام - : جهاد المرأة حسن التبعل.

«الکافی، ج 5، ص 507»

امام کاظم - علیه السّلام - فرمود: جهاد زن، خوب شوهرداری است.

20. قال الإمام الباقر - علیه السلام - : أیما امرأة خدمت زوجها سبعة أیام أغلق الله عنها سبعة أبواب النار وفتح لها ثمانیة أبواب الجنة تدخل من أیها شاءت. وقال - علیه السلام - : ما من امرأة تسقی زوجها شربة من ماء ... .

«وسائل الشیعه، ج 14، ص 123»

امام باقر - علیه السّلام - فرمود: هر زنی که هفت روز شوهرش را خدمت کند، خداوند هفت در دوزخ را به روی او ببندد و هشت در بهشت را به رویش بگشاید، تا از هر در که خواهد وارد شود و فرمود: هیچ زنی نیست که جرعه ای آب به شوهرش بنوشاند مگر آن که این عمل او برایش بهتر از یک سال باشد که روزهایش را روزه بگیرد و شبهایش را به عبادت سپری کند.

21. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لا یخدم العیال إلا صدیق أو شهید أو رجل یرید الله به خیر الدنیا والآخرة.

«بحار الأنوار، ج 104، ص 132»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: به زن خود خدمت نکند مگر صدیق یا شهید یا مردی که خداوند خیر دنیا و آخرت او را بخواهد.

22. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : اتقوا الله فی الضعیفین: الیتیم و المرأة فإن خیارکم، خیارکم لأهله.

«بحار الأنوار، ج 79، ص 268»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: از خدا درباره دو ناتوان بترسید: یتیم و زن؛ به درستی که بهترین شما کسی است که برای خانواده اش بهتر باشد.

23. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : إن الرجل لیؤجر فی رفع اللقمة إلی فی امرأته.

«المحجة البیضاء، ج 3، ص 70»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: مردی که به طرف دهان همسرش لقمه ای بالا برد، پاداش برد.

24. قال الإمام الصادق - علیه السلام - : ملعونة ملعونة امرأة تؤذی زوجها وتغمه، وسعیدة سعیدة امرأة تکرم زوجها ولا تؤذیه وتطیعه فی جمیع أحواله.

«بحار الأنوار، ج 103، ص 253»

امام صادق - علیه السّلام - فرمود: معلون است، ملعون است آن زنی که شوهر خود را بیازارد و غمگین کند و خوشبخت است، خوشبخت است آن زنی که شوهر خود را احترام نهد و آزارش ندهد و در همه حال (غیر از امور حرام) از وی فرمان برد.

25. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : من کان له امرأة تؤذیه لم یقبل الله صلاتها ولا حسنة من عملها حتی تعینه وترضیه وإن صامت الدهر ... وعلی الرجل مثل ذلک الوزر والعذاب إذا کان لها مؤذیا ظالما.

«وسائل الشیعه، ج 14، ص 116»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: هر که زنی داشته باشد که آن زن وی را بیازارد، خداوند نه نماز آن زن را قبول کند و نه کار نیکش را، هر چند همه عمر روزه بگیرد تا زمانی که به شوهرش کمک کند و او را خشنود سازد، مرد نیز اگر زن خود را بیازارد و به او ستم کند همین گناه و عذاب را دارد.

26. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : إنی لأتعجب ممن یضرب امرأته و هو بالضرب أولی منها.

«جامع الأخبار، ص 447»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: من درشگفتم از کسی که زنش را کتک می زند، در حالی که خودش به کتک خوردن سزاوارتر از اوست.

27. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : من صبر علی سوء خلق امرأته و احتسبه أعطاه الله تعالی بکل مره یصبر علیها من الثواب ما أعطی أیوب - علیه السلام - علی بلائه، و کان علیها من الوزر فی کل یوم و لیلة مثل رمل عالج.

«ثواب الأعمال، ص 287»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: هر مردی که به خاطر خدا و به امید پاداش او در برابر بداخلاقی همسرش صبر کند، خدای متعال برای هر مرتبه ای که شکیبایی می ورزد، همان ثوابی را به او دهد که به ایوب - علیه السّلام - در قبال بلایی که دید عطا کرد و گناه زن نیز در هر روز و شب به اندازه ریگهای ریگستان می باشد.

28. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : من صبرت علی سوء خلق زوجها أعطاها مثل (ثواب) آسیة بنت مزاحم.

«بحار الأنوار، ج 103، ص 247»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: هر زنی که در برابر بداخلاقی شوهرش شکیبایی ورزد، خداوند همانند (ثواب) آسیه دختر مزاحم به او عطا کند.

29. قال الامام السجاد - عَلَیْهِ السَّلامُ - : و أمّا حَقُّ الزَّوجَةِ فَأن تَعلَمَ أنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَها لک سَکنَاً واُنساً، فَتَعلَمَ أنَّ ذلِک نِعمَةٌ مِنَ اللَّهِ عَلَیک فَتُکرِمَها و تَرفُقَ بِها.

«بحار الأنوار، ج 74، ص 5»

امام سجّاد - علیه السلام - فرمود: حقّ زن این است که بدانی خداوند او را مایه آرامش و انس تو قرار داده است و بدانی این نعمتی است که خداوند به تو داده؛ پس باید او را گرامی داری و با وی نرمی کنی.

30. قال الامام الباقر - علیه السلام - : إنَّ اللهَ عَزَّ وَ جَلَّ کتَبَ عَلَی الرِّجالِ الْجِهادَ وَ عَلَی النِّساءِ الْجِهادَ فَجِهادُ الرَّجُلِ أنْ یَبْذُلَ مالَهُ وَ دَمَهُ حَتّی یُقْتَلَ فِی سَبِیلِ اللهِ وَ جِهادُ الْمَرْأةُ أنْ تَصْبِرَ عَلی ماتَری مِنْ أذی زَوْجِها وَ غِیرَتِهِ.

«وسائل الشیعه، ج 20، ص 157»

امام باقر - علیه السلام - فرمود: خداوند متعال برای مردان جهاد را مقرّر داشت و برای زنان نیز جهاد را منظور داشت و جهاد مردان آنست که مال و جان خویش را در راه خدا ایثارکنند. ولی جهاد زنان آنست که بر اذیت های شوهر و غیرت ورزیهای او صبر کنند.

31. قال الامام الصادق - علیه السلام - : لا یَنْبَغِی لِلْمَرْأةِ أنْ تُعَطِّلَ نَفْسَها وَ لَو أنْ تُعَلِّقَ فی عُنُقِها قِلادَةً.

«وسائل الشیعه، ج 20، ص 166»

امام صادق - علیه السلام - فرمود: سزاوار نیست برای زن که خویشتن را برای شوهرش نیاراید، گرچه به آویختن چیزی بگردن خود.

32. قالَ الامام الصَّادِقُ - علیه السلام - : أیُّما إمْرَأةٍ باتَتْ وَ زَوْجُها عَلَیْها ساخِطٌ فی حَقٍ لَمْ تُقْبَلْ مِنْها صَلوةٌ حَتّی یَرْضی عَنْها.

«مسند امام رضا - علیه السلام -، ج 2، ص 256»

امام صادق - علیه السلام - فرمود: هر زنی بخوابد در حالیکه شوهرش بر او خشمگین باشد نماز وی قبول نخواهد شد مگر اینکه رضایت شوهر خود را جلب کند.

33. قالَ رَسُولُ اللهِ - صلی الله علیه و آله - : أیُّما إمْرَأةٍ خَرَجَتْ مِنْ بَیْتِها بِغَیْرِ إذْنِ زَوْجِها فَلا نَفَقَةَ لَها حَتّی تَرْجِع.

«الکافی، ج 5، ص 506»

پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمود: زنی که بدون اجازه شوهرش از منزل خارج گردد، نفقه او بر شوهر واجب نیست تا آنکه باز گردد.

34. عَنْ الامام زَیْنِ الْعابِدینَ - علیه السلام - قالَ: ... إنَّ أقْرَبَکمْ مِنَ اللهِ أوْسَعُکمْ خُلْقاً وَ إنَّ أرْضاکم عِنْدَاللهِ أسْبَغُکمْ عَلی عِیالِهِ.

«تحف العقول، ص 201»

امام سجاد - علیه السلام - فرمود: نزدیکترین شما به خدا کسی است که نسبت به اهل منزلش خوش رفتارتر باشد و کسی در پیشگاه خدا بیشتر مورد رضایت است که نسبت به خانواده خود نیکوکارتر و با محبت تر باشد.

35. عَنِ الامام الصَّادِقِ - علیه السلام - قالَ: أیُّما أهْلِ بَیْتٍ أعْطُوا حَظّهُمْ مِنَ الرِّفْقِ فَقَدْ وَسَّعَ اللهُ عَلَیْهِمْ فِی الرِّزْقِ.

«وسائل الشیعه، ج 14، ص 123»

امام صادق - علیه السلام - فرمود: هر خانواده ای که با هم دیگر با رفق و مدارا برخورد کنند، خداوند نیز به رزق و روزی آنان وسعت می بخشد.

36. مِنْ وَصِیَّةِ أمِیرِالمومنین - علیه السلام - لِوَلَدِهِ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِیَّةِ: فَدارِها عَلی کلِّ حالٍ وَ أحْسِنِ الْصُّحْبَةَ لَها لِیَصْفُوَ عَیْشُک.

«وسائل الشیعه، ج 14، ص 110»

امیرالمومنین - علیه السلام - در سفارشی به پسرش محمد بن حنیفه فرمود: درهر حال با همسر خود مدارا و ملاطفت و خوش رفتاری کن تا زندگی ات بر تو گوارا باشد.

37. قالَ رَسُولُ اللهِ - صلی الله علیه و آله - : ثَلاثَةٌ مِنَ الْجَفاء أنْ یَصْحَبَ الرَّجُلُ الرَّجُلُ فَلا یَسْئَلُهُ عَنْ إسْمِهِ وَ کنْیَتِهِ وَ أنْ یدْعَی الرَّجُلُ إلی طَعامٍ فَلا یُجیبُ أَوْ یُجیبُ فَلا یَأکلُ وَ مَواقَعَةِ الرَّجُلُ أهْلَهُ قَبْلَ الْمُلاعَبَةِ.

«وسائل الشیعه، ج 12، ص 145»

پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمود: سه چیز از جفا کاریست: کسی که با کسی همسفر باشد ولی از اسم و کنیه اش جویا نشود و کسی را به غذا دعوت کنند ولی نپذیرد و یا بپذیرد اما از آن غذا نخورد و مردی که قبل از ملاعبه با همسرش همبستر شود.

38. قالَ رَسُولُ اللهِ - صلی الله علیه و آله - : یا علیُّ خِدمَةُ الْعِیالِ کفَّارَةٌ لِلْکبائِِرِ وَ تُطْفِی غَضَبَ الرَّبِّ وَ مُهُورُ حُورِالْعِینِ.

«جامع السعادات، ج 2، ص 142»

پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمود: یا علی خدمت به خانواده, کفاره گناهان کبیره است و مایه فرونشاندن غضب پرودگار و مهریه حوریان بهشتی خواهد بود.

39. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : إذا سقی الرجل امرأته أجر.

«کنز العمال، ح 44435»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: هر گاه مرد به زن خود آبی بنوشاند، پاداش برد.

40. قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : أعظم الناس حقا علی المرأة زوجها، و أعظم الناس حقا علی الرجل امه.

«کنز العمال، ح 44771»

رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمود: بزرگترین حق را بر زن، شوهر او دارد و بزرگترین حق را بر مرد، مادر او دارد.



دسته بندي :


» صفحه آغازین ( شنبه ۳٠ بهمن ۱۳٩٥ )
» خبرها و رویدادهای اخی جهان ( شنبه ۳٠ بهمن ۱۳٩٥ )
» خبرهای فوری و آنلاین ( شنبه ۳٠ بهمن ۱۳٩٥ )
» یوزر نیم و پسورد های روزانه نود 32 ( شنبه ۳٠ بهمن ۱۳٩٥ )
» خطاطی فرازهای دعای توسل بصورت کتیبه / ۱۴ تصویر ( چهارشنبه ۱٧ آذر ۱۳٩٥ )
» تلاوت کل قرآن استاد محمد صدیق منشاوی ( یکشنبه ۱٤ آذر ۱۳٩٥ )
» قرآن درسی هفتم هشتم و نهم ـ 95 ( سه‌شنبه ٩ آذر ۱۳٩٥ )
» ترتیل سه بار تکرار جزء 30 ( جمعه ٥ آذر ۱۳٩٥ )
» سورة یوسف : مشاری بن راشد العفاسی ( جمعه ٥ آذر ۱۳٩٥ )
» آهنگ زیارت سامی یوسف برای امام رضا (ع) ( جمعه ٥ آذر ۱۳٩٥ )
موضوعات متفرقه

لينک هاي مفيد

» 1000 سایت در یک سایت
» آپلود سنتر رایگان (1)
» آپلود سنتر رایگان (2)
» آپلود سنتر رایگان (3)
» آپلود سنتر رایگان (4)
» آپلود سنتر رایگان (5)
» ارسال و دریافت فاکس اینترنتی
» آرشیو موسقی
» آرشیو موسیقی سایت خبري ویستا
» آسان دانلود
» افکت گذاری آنلاین برروی تصاویر
» اوقات شرعی شهرهای ایران
» اوقات شرعی آذرشهر
» باشگاه خبر نگاران جوان
» پارس قرآن
» پایگاه خبری 598
» پایگاه خبری افق
» پرشین پرشیا ( موسیقی سنتی )
» پرشین گرافیک
» پرنیان ـ قرآن آنلاین
» پست بانک اخی جهان
» تبدیل آنلاین عکس به آیکون
» تبدیل آنلاین فایلهای صوتی
» تبدیل آنلاین ویدئو، صوت، عکس، متون و کتاب های الکترونیک
» ترجمه آنلاین متون انگلیسی
» تن سنجی آنلاین
» ثامن گرافیگ
» جدیدترین اخبار ایران و جهان
» جهت یاب قبله
» خبر گزاری فارس
» خوشنویسی آنلاین
» دانلود کتب فارسی
» دفتر یادداشت پارسی و تقویم آنلاین
» دهياري اخي جهان
» رادیو آنلاین اینترنتی
» رادیو دیروز
» رادیو معارف
» ساعت رسمی کشور
» سامانه تعویض دفترچه خدمات درمانی
» سامانه فيش حقوق فرهنگيان
» سايت تفريحي و يگ
» سايت توفارقان
» سایت خبری بولتن نیوز
» سایت خبری بی باک
» سایت خبری تعامل
» سایت خبری رصد خانه
» سایت خبری شفاف
» سایت خبری عصر ایران
» سایت خبری موسیقی ایرانی
» سایت خبری موسیقی روز
» سایت شهید آوینی
» سایت طرح های اسلیمی
» سایت غدیر
» سایت فارسی کودکان
» سایت قرآنی تنزیل
» سایت کودک و نوجوان
» سرویس ایمیل فارسی
» سلامت نیوز
» سمت خدا . شبکه سه
» سیستم پرداخت قبوض از طریق اینترنت
» شبکه خبری زمان
» شهدای اخی جهان
» شهر خبر ( موتور جستجوی خبر فارسی )
» شیعه والپیپر
» فرمول نویس آنلاین ریاضی
» قبله یاب آنلاین
» قرآن آنلاین : حوض کوثر
» كتابخانه عترت اخي جهان
» گالری صوتی صلوات
» گالری عکس های جذاب
» متن و ترجمه صوتی قرآن
» محاسبه آنلاین وزن ایده آل بدن
» محاسبه وزن ایده آل
» مدرسه راهنمایی غیر دولتی آزادگان
» مرجع موبایل ایران (تصاویر پس زمینه)
» موسیقی آنلاین
» موسیقی آنلاین
» نقاشی و ویرایش تصویر آنلاین با Picozu
» همشهری آنلاین
» وب سایت ختم قرآن
» وبگردي 20:30
» وبلاگ حاج آقا صالحی
» وبلاگ رضا پور زین العابدین ( اخی جهان )
» وبلاگ ناصر محمد حسيني
» ورزش ایرانی
» ورود به جهان خبر
» آشنائی با سوره های قرآن کریم .1
» آشنائی با سوره های قرآن کریم .2
» بزرگترين مرجع قرآني جهان اسلام
» گالری بسم الله الرحمن الرحیم .1
» مجموعه تصاویر بسم الله الرحمن الرحیم
» گالری بسم الله الرحمن الرحیم .2
» گالری تصاوير جالب
» 287 نوع بسم الله ...
» سامانه مدیریت اشیاء گمشده
» ورود به شات نت
» ورود به گالری عکس فارض نت
» فهرست کشورها بر پایه تاریخ ایجاد
» وبلاگ گروهی رضا پیری
» صنایع الماس چوب عابدی ( اخی جهان )
» جدول لیگ های فوتبال
» پیانو آنلاین
» ساخت کد موزیک
» انتخاب کد رنگ آنلاین
» نقاشی آنلاین
» با قطره ها ( میرزا علی اصغر رسولزاده)
» گنجینه عربی ( خانم علیزاده)
» پایگاه کشوری سیم کارت
» مرجع تخصصی موبایل
» نی نی نام
» دهکده موزیک
» فروشگاه شارژ تلفن همراه
» بازی ، مربیگری وباشگاه داری فوتبال در مستر کاپ
» فوتبال فانتزی . لیگ فانتزی
» ورزش سه (3)
» دریافت کد نتایج زنده و جداول لیگ
» جستجوگر هوشمند خبری تحلیل گری
» پایگاه اطلاع رسانی باشگاه تراکتور سازی تبریز
» تراکتور لینک
» آهنگ های تراختور
» معرفی وبلاگ به موتورهای جستجوگر 1
» معرفی وبلاگ به موتورهای جستجوگر 2
» معرفی وبلاگ به موتورهای جستجوگر 3
» معرفی وبلاگ به موتورهای جستجوگر 4
» معرفی وبلاگ به موتورهای جستجوگر 5

نويسنده

قدیر پیری

آمار روزانه بازديد


درباره ما


مرجع نرم افزار های کاربردی و آموزشی فرهنگی
ايجاد کننده وبلاگ :
لوگوی دوستان http://up.behtarin.com/ وبسایت گالری عکس با گوگل کروم قابل مشاهده نیست http://up.behtarin.com/ http://up.behtarin.com/ http://up.behtarin.com/ http://up.behtarin.com/